Rechtbank Rotterdam gijzelt NOS-journalist wegens bronbescherming

NOS-verslaggever Robert Bas is op bevel van de rechter-commissaris in Rotterdam in gijzeling genomen, omdat hij niet bereid is als getuige vragen te beantwoorden in een lopende strafzaak. 

Rob Zweekhorst op archiefbeeld. Beeld Politie

Dat meldt de NOS donderdag. 

De zaak gaat over de moord op de Amsterdamse ggz-directeur Rob Zweekhorst, die in 2014 werd doodgeschoten in zijn woonplaats Berkel en Rodenrijs. Volgens de politie was niet hij het doelwit, maar buurtbewoner Dennis van den B. (47), die betrokken was bij grootschalige drugshandel.

‘Bas beroept zich om principiële en juridische redenen op zijn journalistieke verschoningsrecht en gaf bij het verhoor geen inhoudelijke antwoorden’, schrijft de NOS. Dat recht is voor journalisten van belang om hun bronnen en zichzelf te beschermen. Met de gijzeling, een juridisch dwangmiddel, wil de rechter-commissaris Bas dwingen alsnog een verklaring af te leggen.

Verslagen

De NOS-verslaggever kwam er begin dit jaar achter dat meerdere telefoongesprekken tussen hem en een bron door justitie waren afgeluisterd. De verslagen van sommige gesprekken zijn door justitie aan het strafdossier toegevoegd. 

Naar aanleiding van deze gesprekken werd Bas op verzoek van de advocaat van de verdachte opgeroepen als getuige. Bas heeft bij de rechter-commissaris nadrukkelijk verklaard dat het geven van antwoorden op vragen kan leiden tot een gevaarlijke situatie voor zowel de bron als voor hem.

Geschokt

De NOS is geschokt. “We zijn ons er uiteraard van bewust dat het gaat om een ernstig feit en een ingrijpende strafzaak,” zegt hoofdredacteur Marcel Gelauff tegen de NOS. “Wat alleen vergeten wordt, is dat het uiterst onaannemelijk is dat een verklaring van Robert Bas de beoordeling van deze strafzaak zal beïnvloeden en dat vooral wordt vergeten dat de veiligheid van een journalist en zijn bron ernstig in het geding komt.”

Volgens de NOS blijft hij zeker tot maandag vastzitten. Maar de rechtbank laat donderdag weten dat de rechter-commissaris binnen 24 uur verslag doet aan de rechtbank. Daarna komt er binnen uiterlijk 48 uur een raadkamer bijeen om te bepalen of de gijzeling zal voortduren of wordt beëindigd. Daarbij wordt Bas zelf gehoord.

Journalistenvakbond NVJ is ‘verbijsterd’ en noemt de beslissing van de rechtbank ‘onbegrijpelijk’ en ‘in hoge mate absurd’. “Dit geeft een heel slecht signaal aan zowel journalisten als hun bronnen,” zegt algemeen secretaris Thomas Bruning van de NVJ. Hij noemt het schadelijk voor Nederland. “Er moet zo snel mogelijk beroep worden aangetekend tegen dit besluit.”

Het gebeurt niet vaak dat journalisten gegijzeld worden door de rechtbank. In 2006 werden twee journalisten van De Telegraaf vastgezet toen ze weigerden hun bronnen prijs te geven in een zaak over geheime dossiers van de inlichtingendienst. In 2000 werd een verslaggever van gratis dagblad Sp!ts gegijzeld.

Verschoningsrecht journalisten

Sinds oktober vorig jaar kent Nederland met de wet bronbescherming een wettelijk verschoningsrecht voor journalisten. Journalisten kunnen op grond van deze bepaling weigeren bepaalde antwoorden omtrent de herkomst van hun bronnen te geven om ze te beschermen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden