PlusExclusief

Recherche waarschuwde directie Ajax over criminele contacten Quincy Promes

Quincy Promes Beeld ANP / Tom Bode
Quincy PromesBeeld ANP / Tom Bode

De steekpartij waarvan Quincy Promes wordt verdacht is bijvangst in een langer lopend politie-onderzoek naar de oud-Ajacied. Ruim vóór dat incident waarschuwde de recherche de Ajaxclubleiding en Promes al over diens criminele contacten.

Wouter Laumans en Bas Soetenhorst

Het is een precaire missie van de Amsterdamse recherche in het seizoen 2019-2020, als Quincy Promes glorieert als linksbuiten van Ajax. Met Hakim Ziyech als aangever rijgt hij de doelpunten aaneen, zowel in de nationale competitie als op Europees niveau. VI spreekt van een ‘superduo’.

Daar gaat het niet over als een delegatie van de recherche zich bij Ajax meldt voor een gesprek met Promes. De rechercheurs zijn bezorgd over zijn doen en laten buiten het veld. Algemeen directeur Edwin van der Sar is ook aanwezig. Ingewijden vertellen aan Het Parool dat hij te horen krijgt dat Promes is gezien met de voorman van een beruchte rapgroep uit Holendrecht, die volgens justitie betrokken is bij grootschalige drugstransporten. Een riskant contact, waarschuwt de recherche.

Zorgen over veiligheid Quincy Promes

Het is niet voor het eerst dat seizoen dat de recherche Promes en een vertegenwoordiger van Ajax spreekt over verkeerde vrienden van de speler. De vorige keer ging het over een halfbroer van de voor een liquidatie veroordeelde gangsterrapper Jason L. Als voetbalmiljonair kan hij beter afstand houden van zulke mensen, luidde toen de boodschap.

Dat eerste gesprek kwam vooral voort uit bezorgdheid over de veiligheid van Promes: besef met wie je omgaat, met zulke vrienden loop je kans ongewild verzeild te raken in een schietpartij. Het tweede onderhoud heeft een andere teneur, omdat ondertussen bij de politie het vermoeden is gegroeid dat de voetballer zelf ook van het rechte pad aan het raken is. Dat verandert niet na dat laatste gesprek. Integendeel.

Ajax kent Promes’ voorliefde voor hiphop. Hij poseert met Amerikaanse rappers als Busta Rhymes, Puff Daddy en de inmiddels doodgeschoten Nipsey Hussle. Promes timmert zelf ook aan de weg als rapper, met clips die met dikke gouden kettingen en peperdure ‘klokken’ voldoen aan de wetten van het genre. Voorjaar 2020 levert hij een bijdrage aan een ep die Jason L. in detentie uitbrengt.

Dodelijke schietpartij

Het hoort niet tot het takenpakket van de Amsterdamse politie om met waarschuwingsgesprekken te voorkomen dat mensen de fout in gaan. Dat neemt niet weg dat de recherche in allerlei sectoren ‘bewustwordingsgesprekken’ voert. Dat bemiddelde profvoetballers bepaalde risico’s lopen, blijkt bijvoorbeeld bij dancefeest Waterfront in het Scheepvaartmuseum in 2013. Enkele spelers van andere clubs dan Ajax zijn aanwezig bij een dodelijke schietpartij. Het draagt eraan bij dat de recherche in 2017 de complete Ajaxselectie een presentatie geeft over ‘de gevaren voor de profvoetballer’. Later volgen soortgelijke sessies met jeugdselecties van de club.

Bij andere topclubs lijkt dat anders te gaan. Maar er is dan ook geen ander elftal in Nederland met zoveel miljonairs binnen de lijnen. Bij Feyenoord krijgen nieuwkomers en jeugdspelers een handboek met aandacht voor risico’s, vertelt een ingewijde. Er staat bijvoorbeeld in dat ze zich moeten onthouden van gokken op eredivisiewedstrijden en gespitst moeten zijn op mensen met kwade bedoelingen.

Nachtelijk telefoontje

Promes is in 2019 op voorspraak van trainer Erik ten Hag naar Amsterdam gehaald. Hij zegt dan dat Promes een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt en inmiddels een ‘stabiele persoonlijkheid’ is. Ze kennen elkaar van Go Ahead Eagles, waar Promes in de jeugd voetbalde. “Ik heb een bijzondere band met Ten Hag,” aldus Promes later in VI. “Hij pakte me steeds aan maar was wel de eerste trainer die echt tot me wist door te dringen.”

De zorgen van de recherche over Promes zijn in de zomer van 2020 bepaald niet afgenomen. De politie luistert zijn telefoon af, wat alleen mag na toestemming van een rechter-commissaris en verdenking van een misdrijf waarop zeker vier jaar gevangenisstraf staat. De Telegraaf zal later schrijven dat de voetballer wordt verdacht van betrokkenheid bij drugshandel en deelname aan een criminele organisatie.

Dankzij de tap hoort de recherche dat Promes op 25 juli 2020 om één uur ’s nachts zijn vader belt over een steekpartij op een familiefeestje in Abcoude de voorbije avond. De speler lijkt te erkennen dat hij zijn neef in zijn knie heeft gestoken vanwege een ruzie om geld. Hij zegt dat zijn vader zijn neef heeft gered door voor hem te springen. “Anders steek ik hem dood, dat begrijp je toch?” aldus Promes in de via Nieuwsuur uitgelekte transcriptie, die eraan bijdraagt dat het Openbaar Ministerie hem nu vervolgt wegens poging tot moord of doodslag.

Mogelijk volgt later nog een rechtszaak vanwege drugsverdenkingen. De dagvaarding voor de steekpartij is immers bijvangst in een langer lopend onderzoek naar Promes.

Er gaan bijna vijf maanden overheen voordat de voetballer wordt gearresteerd en de steekpartij in de openbaarheid komt. In december 2020 zit hij twee dagen vast. Na zijn vrijlating verzekert hij Van der Sar en (dan nog) technisch directeur Marc Overmars onschuldig te zijn. Weer een paar dagen later is Promes ‘gewoon’ van de partij als Ajax tegen ADO voetbalt.

Van der Sar laat een toelichting over aan trainer Ten Hag. “Hij zegt dat hij niks gedaan heeft. Ik geloof hem,” zegt hij. “In Nederland ben je onschuldig totdat het tegendeel bewezen is. We steunen hem, zo staat de hele kleedkamer erin (...) Als hij onschuldig is, is hij speler van ons.”

Ook aanvoerder Dusan Tadic valt Promes bij. “We geloven hem en staan achter hem,” zegt hij. “Hij is onze familie. Wij moeten hem supporten, want we zijn een team.”

Vormcrisis

Promes verkeert dan al maanden in een vormcrisis. Begin oktober is hij zijn basisplaats verloren. In combinatie met de verdenkingen tegen hem besluit Ajax hem te verkopen.

Begin 2021 blijkt Spartak Moskou geïnteresseerd. Aanvankelijk, zo vertelt de Spartakdirectie later aan een Russische nieuwssite, vraagt Ajax bijna evenveel als waarvoor het Promes van Sevilla kocht: 15 miljoen euro. Gezien de verdenkingen vinden de Russen dat veel te veel. Naar verluidt vertrekt Promes uiteindelijk voor 8,5 miljoen, waarbij Spartak gespreide betaling bedingt tot de afloop van zijn contract in 2024. Volgens Spartak gaat het om halfjaarlijkse tranches. Dat zou betekenen dat Ajax nu hooguit 3,6 miljoen heeft geïncasseerd.

Als Promes door gerechtelijke beslommeringen niet in staat zou zijn te voetballen, worden de betalingen meteen gestaakt, zegt directeur Evgeni Melezjikov in maart 2021. “Er zijn geen financiële of juridische risico’s voor Spartak.”

Die liggen bij Ajax, dat er vermoedelijk miljoenen bij gaat inschieten. De vraag is of de club dat had kunnen voorkomen door Promes te behoeden voor misstappen. “Ergens houdt onze zorgplicht op,” zegt een betrokkene. “Je kunt spelers niet 24/7 in de gaten houden. Op een gegeven moment gaan ze naar huis.”

Bovendien is Promes ook buiten de recherche om aangesproken door de club op zijn flirts met de drillrapscene, verzekert een betrokkene.

Nederlands elftal

De steekpartij is voor Frank de Boer, dan nog bondscoach van het Nederlands elftal, geen beletsel om Promes mee te nemen naar het EK in de zomer van 2021. “Je bent onschuldig zolang je nog niet veroordeeld bent,” zegt hij op een persconferentie. “Ik durf mijn hand er niet voor in het vuur te steken, maar ik ga ervan uit dat hij onschuldig is.”

De Amsterdamse recherche ziet het met lede ogen aan. Het trage verloop van het gerechtelijk onderzoek versterkt het idee dat het Openbaar Ministerie de zaak bewust over het EK heen tilt. Als Louis van Gaal na het mislukte EK De Boer opvolgt, betekent dat het voorlopige einde van de interlandcarrière van Promes, hoewel hij inmiddels bij Spartak Moskou zijn oude vorm heeft hervonden en regelmatig scoort. “Ik denk niet dat ik nu spelers selecteer die in zo’n situatie zitten als hij,” zegt Van Gaal in oktober 2021 op een persconferentie.

De vraag is of Promes present zal zijn als de Amsterdamse rechtbank vonnis wijst inzake de steekpartij. Als hij zich niet vrijwillig meldt, kan Nederland zijn uitlevering vragen. Rusland en Nederland zijn gebonden aan het Europees uitleveringsverdrag en in beginsel is Moskou verplicht hem uit te leveren. Maar de spanningen rond de MH17 en de door Nederland gesteunde sancties en wapenleveranties aan Oekraïne, kunnen redenen zijn voor Rusland om de zaak te traineren.

Een andere optie opperde een Russische zaakwaarnemer deze maand op YouTubekanaal Vyshli: Promes kan een Russisch paspoort aanvragen, waardoor hij niet kan worden uitgeleverd. Europees voetbal met Spartak zou dan waarschijnlijk onmogelijk zijn, als hij uit handen van de Nederlandse justitie wil blijven.

Reacties

Quincy Promes ontkent steevast schuldig te zijn aan de steekpartij waarbij zijn neef gewond is geraakt. Over beschuldigingen van drugshandel heeft hij zich nooit uitgelaten. Voor dit artikel is langs verschillende kanalen tevergeefs contact met hem gezocht. Ajax zegt geen mededelingen te doen zolang de zaak onder de rechter is. De Amsterdamse politie weigert commentaar. Ook Feyenoord gaat niet in op vragen over een handboek. Het OM ontkent dat het EK een rol speelde bij de vervolging van Promes.
Namens Jason L. en diens broer spreekt advocaat Manon Aalmoes van ‘volstrekt ongefundeerde insinuaties’. “Jason L. is sinds 2016 gedetineerd en heeft vanuit detentie nimmer contact gehad met de heer Promes. Iedere bezoeker staat op een bezoekerslijst en elk telefoongesprek moet van tevoren worden aangemeld en wordt meegeluisterd. Zijn broer is nimmer in aanraking geweest met de politie voor de opiumwet (verdovende middelen) en/of de Wet Wapens en Munitie, laat staan schietpartijen.”

Van Osdorp tot Moskou

Quincy Promes (30) groeit op in Osdorp. “Ik was een straatratje,” vertelde hij ooit aan dagblad de Stentor. “Niet dat ik crimineel was of zo. Ik schoot weleens een ruitje in.”

Vanaf zijn tiende speelt hij bij Ajax. Na zes jaar stuurt de club hem weg. “Ik was geen jaknikker,” blikt hij in 2019 terug in de Volkskrant. “Als we rondjes moesten lopen, vroeg ik als eerste: waarom? Soms is dat goed, soms ook niet. Bij Ajax in de opleiding hoort discipline.”

Dico Koppers was teamgenoot in Promes’ laatste seizoen in de Ajaxjeugd. Volgens hem speelde zijn gedrag geen doorslaggevende rol bij zijn vertrek. “Iedereen in het team was toen een beetje aan het puberen. Quincy was in die zin niet anders. Voetballend was hij op dat moment nog niet goed genoeg. Hij was een vrolijke jongen, een sfeermaker die weleens kattenkwaad uithaalde. Maar het bleef binnen de perken.”

Via de jeugd van Haarlem en FC Twente belandt Promes in 2012 bij Go Ahead Eagles, waar hij onder de hoede van trainer Erik ten Hag floreert. Na opnieuw Twente gaat hij in 2014 naar Spartak Moskou. In 2017, als hij is verkozen tot Russisch Speler van het Jaar, verkast hij naar Sevilla. In 2019 maakt hij zijn rentree bij Ajax, dat hem in 2021 verkoopt aan Spartak Moskou.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden