Reacties op stikstofmaatregelen: van ‘te laat’ tot ‘dat wordt wennen’

Beeld ANP

Het kabinet presenteerde woensdagochtend zijn plannen om de uitstoot van stikstof omlaag te krijgen. Daardoor kunnen veel belangrijke wegen- en bouwprojecten in Nederland weer doorgang vinden. Van politiek tot het bedrijfsleven wordt er gereageerd op de vergaande plannen.

GroenLinks komt met eigen wetsvoorstel voor aanpak stikstofcrisis

Oppositiepartij GroenLinks komt met een eigen wet voor de aanpak van de stikstofproblematiek, waarin de krimp van de veestapel wordt vastgelegd. Volgens de partij is deze wet-Duurzame Aanpak Stikstof ‘een wet die wél daadkrachtig en structureel ingrijpt.’

Daarmee reageert de partij op de noodmaatregelen van het kabinet, die volgens partijleider Jesse Klaver ‘veel te laat’ en ‘veel te weinig’ zijn om de stikstofcrisis op te lossen. Naar aanleiding van die plannen lanceerde GroenLinks eerder op woensdag al een petitie om aantasting van de beschermde status van natuurgebieden tegen te gaan.

In de ontwerp-initiatiefwet staat dat de stikstofuitstoot in 2035 gehalveerd moet zijn. Daarnaast wil GroenLinks een verbod op groei van het vliegverkeer en een maximumsnelheid van 100 kilometer per uur.

“Deze wet doorbreekt de politieke dogma’s van dit kabinet, om ons land een groene en duurzame toekomst te geven,” aldus Klaver. De wet bevat specifieke doelen, zoals ook in de klimaatwet is vastgelegd die eerder dit jaar werd aangenomen.

ANWB: maximaal 100 km wordt een uitdaging

Het wordt een uitdaging om mensen op de snelwegen maximaal 100 kilometer per uur te laten rijden. Dat zegt hoofddirecteur Frits van Bruggen van de ANWB.

“Ons wegennet is gemaakt om harder te rijden, dus veel mensen zullen eraan moeten wennen,” aldus Van Bruggen. “Het is voor de verkeersveiligheid daarom ook belangrijk dat het goed gehandhaafd gaat worden. Daarnaast moeten we er ook naar streven dat deze maatregel tijdelijk is. We pleiten daarom voor de verduurzaming van de auto. Dat is de echte oplossing voor het probleem. De elektrische migratie van het wagenpark zal met behulp van subsidiëring doorgezet moeten worden en de eerste- en tweedehandsmarkt van elektrische auto’s zal gestimuleerd moeten worden.”

In een peiling onder ANWB-leden staat 51 procent positief tegenover de verlaging van de maximale snelheid, 34 procent is negatief. “De helft van de leden ziet in dat het een belangrijke maatregel is voor het herstel van de natuur en dat er weer verder gebouwd kan worden.”

LTO: doorpakken voor de landbouw

Landbouworganisatie LTO betreurt het dat het kabinet al met maatregelen is gekomen om de stikstofimpasse te doorbreken terwijl er nog wordt gewerkt aan een plan dat door de landbouwsector wordt gedragen. “Dat de bouw verder moet, staat buiten kijf,” aldus Marc Calon (LTO-voorzitter). Maar hij vindt het jammer dat er nog geen duidelijkheid is over bijvoorbeeld het bemesten van weilanden. “Ook dat is onwerkbaar en moet snel worden opgelost.”

Calon: “We benadrukken continu dat boeren de (financiële) ruimte moeten krijgen om te kunnen innoveren. Het voornemen van het kabinet om voor de landbouw doelen voor het voerspoor neer te leggen die door de sector zelf verder worden uitgewerkt, biedt mogelijkheden. Het is goed dat er een doel wordt geformuleerd en geen middel, maar dit hoort thuis in een integraal plan.”

Volgens Calon focust het kabinet nu op de korte termijn. Maar het geeft aan op de langere termijn kritisch naar Natura-2000 gebieden te kijken. Een stap in de goede richting, aldus Calon. Hij stelt: “LTO Nederland pleit niet voor minder natuur, maar wel voor beleid dat voorkomt dat N2000-gebieden Nederland in gijzeling houden.”

Milieudefensie: ‘Snelheid verlagen is een goed begin’

Het verlagen van de maximumsnelheid is een goed begin, maar voor de rest is Milieudefensie niet tevreden over de stikstofmaatregelen van het kabinet. Ook Greenpeace is kritisch en zegt: “Het zelfverklaarde groenste kabinet ooit, laat zijn ware gezicht zien.”

“Het kabinet kiest weer voor meer asfalt, bijvoorbeeld op de ring Utrecht bij Amelisweerd. Dat is slecht voor de natuur en daar wordt het verkeer ook niet duurzamer, veiliger, gezonder en goedkoper van,” vindt Milieudefensie, dat stelt dat het kabinet zich rijk rekent met het invoeren van enzymen in veevoer. “Dat is goed voor DSM, maar helpt boeren niet richting kringlooplandbouw. Met dit pakket neemt het kabinet onnodige risico’s voor het behoud van de natuur en banen in woningbouw.”

Volgens milieuorganisatie Greenpeace kiest het kabinet ervoor ‘het mes in de natuur te zetten’. “Dat is het begin van het einde van natuurbescherming. Het kabinet zou voor natuur moeten gaan staan en stikstofuitstoot bij de bron aanpakken,” aldus de milieugroepering. “Dat betekent inzetten op een omslag naar ecologische landbouw met minder dieren. Het kabinet kan direct aan de slag met verplichte weidegang voor koeien en de import van soja voor veevoer drastisch verminderen.”

Milieuorganisatie MOB mist ‘juridische basis’

Mobilisation for the Environment (MOB), die eerder het stikstofbeleid van de overheid onderuit haalde bij de Raad van State, stelt dat het kabinet geen lering heeft getrokken uit dit sneuvelen van het zogeheten Programma Aanpak Stikstof (PAS). “Het kabinet maakt weer dezelfde fouten,” reageert de organisatie. MOB is zeker van plan om grote infrastructurele projecten, zoals de verbreding van de A27, juridisch aan te vechten als het zover is.

“Die verbreding is ons een doorn in het oog, die gaan we natuurlijk aanpakken. Het kabinet zegt wel dat er ruimte komt voor dit soort projecten, maar die ruimte is er helemaal niet,” zegt voorzitter Johan Vollenbroek.

Volgens MOB missen de kabinetsplannen een juridische basis. Het idee is dat door diverse maatregelen, zoals verlaging van de snelheidslimiet tot overdag 100 kilometer per uur, de stikstofdepositie in de natuur afneemt. Daardoor ontstaat weer ruimte voor andere activiteiten die leiden tot stikstofuitstoot, zoals woningbouw en de aanleg van wegen. Het kabinet wil dat 30 procent van de ‘winst’ niet wordt gebruikt, zodat de natuur profiteert.

Vollenbroek vraagt zich af “of hier wel een jurist naar heeft gekeken.” Volgens MOB is de snelheidsverlaging ‘een herstelmaatregel’ en kan de stikstofruimte die erdoor ontstaat niet voor andere activiteiten worden gebruikt. De milieuorganisatie is overigens niet van plan tegen woningbouw of onderhoud aan dijken te procederen. “Dat hebben we nooit gedaan en zullen we ook nooit doen,” zegt de voorzitter.

Ook over aangepaste eisen aan veevoer die het kabinet wil doorvoeren is MOB zeer sceptisch. Door bijvoorbeeld voer met minder eiwitten te geven, kan de uitstoot van ammoniak omlaag, redeneert het kabinet. Vollenbroek noemt de stikstofvermindering die het kabinet dankzij deze maatregel voorziet ‘een slag in de lucht.’ Hij wijst erop dat met minder eiwitten de melkopbrengst van koeien zal dalen en boeren daar niet op zitten te wachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden