Plus Achtergrond

Racisme in het voetbalstadion: wie grijpt eindelijk in?

De harde kern van FC Den Bosch tijdens de wedstrijd tegen Excelsior. Beeld BSR Agency

‘Ronduit walgelijk’ noemt de KNVB het racisme waarvan Excelsiorspeler Ahmad Mendes Moreira het slachtoffer werd. Maar wat nu? ‘Clubbestuurders nemen te weinig afstand van hun aanhang.’

Voor het eerst in de geschiedenis van het Nederlandse betaald voetbal is zondag een wedstrijd stilgelegd wegens racistische spreekkoren aan het adres van een zwarte speler. Huilend liep Excelsiorspeler Ahmad Mendes Moreira (24) het veld af, nadat hij een kwartier lang door supporters van FC Den Bosch was uitgemaakt voor, zoals hij het zelf formuleerde, ‘k-neger, k-zwarte, k-katoenplukker’.

“Dat ze vandaag hebben geprotesteerd omdat ze voor Zwarte Piet zijn, dat mag,” zei hij voor de camera’s van Fox Sport. “Maar het is wel heel toevallig dat ze het steeds weer riepen als ik aan de bal was.”

Bij wijze van excuus

Na afloop van de wedstrijd (zie de samenvatting onder dit artikel) was er lof voor de ­jonge arbiter Laurens Gerrets (31), die de wedstrijd tien minuten stillegde. Ook premier Mark Rutte zei maandagochtend: “Hulde voor de scheidsrechter.” Maar de vraag is nu: is het genoeg?

Teken aan de wand was de reactie van FC Den Bosch, dat nog tijdens de wedstrijd op de web­site liet weten dat er geen sprake was geweest van oerwoudgeluiden, maar van ‘kraaiengeluiden’, die dateren uit de tijd dat Hans Kraay jr. voor de club speelde. Na de wedstrijd zei Den Boschtrainer Erik van der Ven over Mendes Morei­ra dat hij ‘niet de zielige jongen moet uithangen’. Hij had zich eraan gestoord, zei hij ­later bij wijze van excuus, dat de speler voor de tribune met hooligans zijn gram kwam halen nadat die de 1-2 had gescoord.

Escaleren

Racisme een voetbalprobleem? “Was het maar zo eenvoudig,” zegt Marjan Olfers, hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit Amsterdam. “Dan hoefden we alleen maar het voetbal af te schaffen om het racisme in de samen­leving uit te bannen.”

Probleem is volgens haar vooral dat altijd pas achteraf wordt gereageerd op racistische en anti­semitische incidenten in het voetbal. “Het zou mij een lief ding waard zijn als dit soort mensen nog tijdens de wedstrijd uit het stadion wordt gehaald.” Maar de zaak kan snel escaleren als er een peloton politie de tribune op wordt gestuurd.

Camera’s inzetten

Jan Bluyssen, manager competitiezaken van de KNVB, kondigde maandagochtend aan dat de voetbalbond er alles aan zal doen om de daders op te sporen en te bestraffen. Om er meteen aan toe te voegen dat zijn mogelijkheden beperkt zijn: “We kunnen stadionverboden opleggen van vijf jaar en boetes van 450 euro. Daarnaast kunnen we via het tuchtrecht de club aanpakken als die nalatig is geweest.”

“Waar is het strafrecht in dit verhaal?” vraagt Olfers zich af. “Discriminatie is gewoon bij wet verboden, je kunt er zelfs gevangenisstraffen voor opleggen, maar nooit wordt dit soort supporters voor de rechter gebracht.” Ze heeft, zegt ze, al eerder gepleit voor het inzetten van camera’s in stadions om de boosdoeners te identificeren, zodat een aanklacht ook in de rechtbank stand kan houden. “Lik op stuk is het enige wat helpt.”

Eenzaam

Het belangrijkst is volgens Olfers nog wel dat bestuurders, trainers en medespelers om de slachtoffers van racisme heen gaan staan. “Er wordt gezegd dat spelers zelf het veld af moeten lopen als ze worden uitgescholden. Dan laat je zo’n speler dus volkomen in de steek. Hoe eenzaam moet die zich voelen?”

Ze stoort zich eraan: clubbestuurders die ­onvoldoende afstand durven te nemen van hun eigen fanatieke aanhang en daarom alles maar met de mantel der liefde bedekken. “Dat is niet uniek voor Den Bosch. Overal komt de harde kern te gemakkelijk weg met misdragingen.”

Bekijk de samenvatting van FC Den Bosch - Excelsior terug: 

Trainer Den Bosch doet aangifte van bedreiging

Trainer Erik van der Ven van FC Den Bosch heeft bij de politie aangifte gedaan van bedreiging. De 35-jarige Van der Ven besloot zelfs de nacht van zondag op maandag niet thuis te slapen vanwege de bedreigingen. De trainer kreeg heel wat kritiek op zijn reactie zondag na de competitiewedstrijd tegen Excelsior, die werd ontsierd door racistische beledigingen van een deel van de toeschouwers aan het adres van de Rotterdamse aanvaller Ahmad Mendes Moreira.

In het belang van het onderzoek wil en kan Den Bosch niets zeggen over de aard van de bedreigingen. Van der Ven was maandag wel weer op de club om de hersteltraining te leiden.

Direct na de wedstrijd, die in 3-3 eindigde, kwam Van der Ven met een laconieke reactie op de racistische bejegening van Mendes Moreira. “De club heeft duidelijk een statement naar buiten gebracht, die heb ik zojuist gelezen en daar sta ik volledig achter,” zei de trainer, die vervolgens met draaiende camera een woordenwisseling had met Mendes Moreira. “Hij zei dat ik een zielig mannetje ben,” aldus de boze Excelsior-speler. “Denk je dat we dit anno 2019 moeten accepteren of zo?”

Van der Ven verklaarde later op de avond bij Fox Sports dat zijn woorden verkeerd waren uitgelegd. “Dat was niet zozeer over het feit dat hij zich aangevallen voelde, maar meer over dat hij na het doelpunt provocerend naar onze supporters stond. Dat vond ik niet slim, omdat het spel al was stilgelegd. Toen lokte het eigenlijk een nieuwe reactie uit. Dat is de reden dat ik dat zei en dat is achteraf niet slim. Maar ik ben absoluut tegen racisme, daar wil ik niks mee te maken hebben. Ik sta achter Mendes Moreira, 100 procent.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden