Raad voor Cultuur bezorgd over tekort aan openbare bibliotheken

Niet iedereen kan in de eigen gemeente naar een goede bibliotheek en dat is een kwalijke zaak. Dat zegt de Raad voor Cultuur in een nieuw advies aan het kabinet.

De Openbare Bibliotheek Amsterdam op het Oosterdokseiland.Beeld Dingena Mol

De Bibliotheekwet van 2015, die die toegang juist moest verzekeren, werkt dus nog onvoldoende. De raad is extra ongerust omdat het volgens recent onderzoek ook al zo slecht is gesteld met het lezen door middelbare scholieren.

Zestien van de in totaal 355 Nederlandse gemeenten hadden in 2019 geen echte bibliotheekvoorziening. De inwoners konden er hooguit terecht bij een ‘afhaalpunt’ of bij een bibliotheekbus, maar educatie, ontmoeting, debat en mogelijkheden om kennis te maken met kunst en cultuur worden er niet geboden.

Vergeleken met 2010 reserveren alle gemeenten samen nu 19 procent aan financiën minder voor eigen openbare bibliotheken. De cultuurraad vreest dat gemeenten de komende jaren nog minder geld aan de bibliotheken zullen besteden. De lokale huishoudboekjes staan immers onder druk, onder meer doordat gemeenten ook jeugdzorgtaken hebben overgenomen.

Verplicht

Het adviesorgaan zegt dat in de wet verankerd moet worden dat elke gemeente de plicht heeft om een eigen openbare bibliotheek aan te bieden. ‘Als dat praktisch niet haalbaar is, moet worden samengewerkt met een buurgemeente, zodat alle bibliotheekfuncties op redelijke afstand openbaar toegankelijk blijven.’

De raad wil ook meer oog voor het opleiden van nieuwe bibliotheekmedewerkers. Het personeelsbestand vergrijst en vrijwilligers zijn vaak gepensioneerde personeelsleden. Ook moet er meer samenwerking komen in het bibliotheekwezen om vernieuwing te bevorderen en om beter te kunnen omspringen met de kosten. Het adviesorgaan vindt verder dat er extra budget moeten komen voor programma’s om het lezen via bibliotheken al te stimuleren bij de allerjongsten.

‘Bibliotheken zijn een basisvoorziening en nemen een sleutelpositie in als het gaat om taalvaardigheid, digitale vaardigheden, leesmotivatie en leesvaardigheid van jong en oud. Dat is ook van belang voor de toekomstige positie van Nederland als kennissamenleving,’ waarschuwt de raad.

Nieuwe koers in Amsterdam

De Amsterdamse bibliotheek ondergaat een transformatie, om meer aansluiting te vinden bij een nieuwe generatie Amsterdammers. Een nieuwe koers dus, waarbij wordt uitgebreid met verschillende, soms tijdelijke kleinere en grotere locaties.

Een aantal bestaande vestigingen zou daarom de deuren moeten sluiten, zoals de bibliotheek aan de Calandlaan vorig jaar. Die sloot omdat er in de buurt twee ‘hotspots’ openden: kleinere locaties, waar het accent ligt op de specifieke doelgroep in de buurt. Ook niet ver van de Calandlaan, op het Osdorpplein, is een XL-vestiging geopend, de grootste maat bibliotheek die de OBA beschikbaar heeft. Het gebouw aan de Calandlaan viel niet in een van beide categorieën.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden