Plus

Proef met opzettelijke coronabesmetting in de maak: ‘Natuurlijk zijn er risico’s, die zijn niet nul’

Artsen in Leiden willen een onderzoek uitvoeren waarbij gezonde mensen worden besmet met het coronavirus. Zo willen ze inzicht krijgen in de vroege reactie van het lichaam op het virus. 

Beeld Getty Images

Als de financiering rondkomt en een ethische commissie akkoord gaat, kan de proef van het Leidse LUmc beginnen.

Het experimentele coronaonderzoek zal beginnen met een handvol personen dat het virus in minihoeveelheden krijgt toegediend. Dan wordt precies bekeken bij hoeveel virusdeeltjes mensen besmet raken en wat hun afweersysteem vervolgens doet.

De proefpersonen – gekeurde gezonde vrijwilligers – worden (tegen onkostenvergoeding) in isolatie gemonitord en begeleid door artsen en psychologen. Zo moet er veel beter inzicht komen in de vroege reactie van het lichaam op het coronavirus en kunnen uiteindelijk ook betere medicijnen en vaccins worden ontwikkeld.

Medisch-ethische commissie

Het plan voor het – niet onomstreden – onderzoek wordt afgerond en daarna beoordeeld door subsidieverstrekker ZonMW en een ethische commissie, meldt het ministerie van Volksgezondheid.

Een speciale ethische commissie – regionaal of landelijk – beoordeelt dan ‘nadat alle voorbereidingen zijn gedaan’ of het plan medisch-ethisch door de beugel kan. “Bij een negatief oordeel begint de studie niet,” meldt een woordvoerder van het ministerie.

Internist-infectioloog Meta Roestenberg van het LUMC bereidt het onderzoek nu voor, zodat snel kan worden begonnen als de seinen inderdaad op groen gaan. “Het is een ethisch vraagstuk, daar gaan wij niet alleen over. Er moet draagvlak zijn, bij de bevolking, het ministerie. Maar zo’n onderzoek kan belangrijk zijn bij het beantwoorden van vragen die we nog altijd hebben over corona: hoe lang blijf je beschermd na een infectie? Hoe vergelijken we vaccins? Hoeveel antilichamen produceer je? Hoeveel viruslading zorgt in welke gevallen voor een infectie? Zulke vragen kun je met dit onderzoek beantwoorden.”

Roestenberg zou beginnen met een handvol proefpersonen. “Hen dien je virus toe, heel weinig, en dan kijk je wat het doet, dat volg je nauwgezet. Natuurlijk zijn er risico’s, die zijn niet nul. Er wordt melding gemaakt van mensen die langdurig klachten hebben na een infectie, soms belanden ook jonge mensen in het ziekenhuis. Maar als wetenschappers zeggen we ook: dit kan een belangrijk puzzelstuk opleveren in een pandemie die ons leven ook de komende tijd zal domineren.”

Doelbewuste besmettingen

In het Verenigd Koninkrijk zijn ook plannen voor een proef met negentig deelnemers (tussen de 18 en 30 jaar oud) die vrijwillig besmet worden met het coronavirus. “De kans dat iemand tussen de 20 en 30 overlijdt aan corona is ongeveer even groot als het jaarlijkse risico om te overlijden door een auto-ongeval,” zei de Britse hoogleraar Julian Savulescu van de Universiteit van Oxford eind oktober.

Roestenberg: “We kunnen dit in Nederland ook. We hebben de faciliteiten, de kennis, de middelen om dit zo veilig mogelijk te doen. Het besluit is nog niet genomen, maar we bereiden het voor, zodat we het kunnen doen als het wordt gevraagd.”

Menselijke experimenten met doelbewuste besmettingen zijn niet nieuw, met malaria gebeurt dat bijvoorbeeld al jaren, zegt Roestenberg: “Daar zijn inmiddels effectieve medicijnen tegen, dat is hier natuurlijk anders.” Roestenberg kan niet vooruitlopen op een eventuele startdatum.

‘Ik wil iets doen voor het land’

Daniël (32) uit Hoofddorp is een van de Nederlanders die wel mee wil doen aan zo’n onderzoek. Hij heeft zich aangemeld en wacht op een oproep. “Het klinkt nogal cliché, maar ik wil iets doen voor het land, voor de wereld. Ik zie de vernietigende impact van corona op de economie, ik ken ook mensen die eraan overleden zijn. Ik werk niet in de zorg, maar op deze manier kan ik toch wat doen in deze crisis.”

Daniël heeft zich aangemeld als proefpersoon. “Het klinkt nogal cliché, maar ik wil iets doen voor het land, voor de wereld.”

Hij heeft zich aangemeld bij een mondiaal platform (1daysooner) voor vrijwilligers voor menselijk onderzoek. “Mijn vriendin en ouders vinden het wel eng, denk ik, ikzelf niet. Er zijn risico’s. Maar ik denk ook: op deze manier ben ik veiliger dan wanneer ik corona oploop in de supermarkt en thuis ziek ben. Hier zit ik onder medische begeleiding, word ik heel goed in de gaten gehouden.”

“Als student biomedische wetenschappen deed ik ook weleens mee aan tests met medicijnen. Dus ik denk dat die angst er bij mij niet is. Als ik zo kan helpen de wereld sneller van corona te verlossen, vind ik dat de moeite waard.”

Proefpersonen krijgen waarschijnlijk enkele duizenden euro’s – een onkostenvergoeding voor de weken in isolatie in de onderzoeksruimte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden