PlusAchtergrond

Proces MH17 inhoudelijk van start: alles draait om drie vragen

Na 25 voorbereidende zittingsdagen is de Haagse rechtbank maandag begonnen aan de inhoudelijke behandeling van het MH17-proces. Vanaf dinsdag wordt het dossier op hoofdlijnen besproken. Drie vragen staan de komende dagen centraal.

De reconstructie van het in 2014 neergeschoten MH17-toestel tijdens de schouw op vliegbasis Gilze-Rijen. De schouw was onderdeel van het strafproces MH17.  Beeld ANP
De reconstructie van het in 2014 neergeschoten MH17-toestel tijdens de schouw op vliegbasis Gilze-Rijen. De schouw was onderdeel van het strafproces MH17.Beeld ANP

Een jaar en drie maanden nadat het proces op het Justitieel Complex op Schiphol is begonnen en zeven jaar nadat het vliegtuig is neergestort boven Oost-Oekraïne, is de inhoudelijke behandeling van het MH17-proces van start gegaan. Eindelijk.

Maandag werd vooral verteld hoe de komende dagen eruit zullen zien. Drie vragen staan centraal: is vlucht MH17 neergeschoten met een Buk-raket, is die raket afgevuurd vanaf een landbouwveld in de buurt van Pervomaiskyi in Oost-Oekraïne en, tot slot, welke rol speelden de verdachten?

Niet aanwezig

Over die verdachten gesproken, het verdachtenbankje blijft leeg. Vier mannen staan terecht, drie Russen en een Oekraïner: rebellenleider Igor Girkin, zijn rechterhand Sergej Doebinski, diens assistent Oleg Poelatov en ­garnizoenscommandant Leonid Chartsjenko. Volgens het Openbaar Ministerie hebben zij niet op de knop gedrukt, maar zijn ze wel allemaal op hun eigen manier verantwoordelijk voor moord op de 298 inzittenden van het vliegtuig.

De vier verdachten weigeren echter naar Schiphol te komen. Slechts een van hen, de Rus Poelatov, laat zich vertegenwoordigen door een advocaat. Rechtbankvoorzitter Hendrik Steenhuis benadrukte dat het enorme dossier – 65.000 pagina’s dik en met honderden uren aan filmbeelden en opgenomen telefoongesprekken – daarom op ‘hoofdlijnen zal worden besproken’. Maar er kunnen, waarschuwde Steenhuis, alsnog confronterende details ter sprake komen.

Andere scenario’s

De voorzitter deed er veel aan om de neutraliteit van de rechtbank te benadrukken. Ja, het proces zal voornamelijk gaan over het scenario dat het onderzoeksteam het meest waarschijnlijk acht: dat de MH17 is neergehaald met een Buk-raket. Maar ook andere scenario’s, zoals een tweede vliegtuig dat de MH17 zou hebben neergehaald, komen ter sprake.

Ondertussen loopt het onderzoek naar de ramp gewoon door. Zo stond er nog een verzoek uit bij de VS om satellietbeelden van de vermeende Buk-aanval over te dragen. Nabestaanden en de rechtbanken hebben eerder daartoe opgeroepen, maar de Amerikanen willen er niet aan. Ze willen ‘de bronnen van de inlichtingen’ beschermen.

Grote paniek

In de marge van het onderzoek kwam de Volkskrant dinsdag met opmerkelijk nieuws. De krant meldt op basis van anonieme bronnen dat de Russische veiligheidsdienst SVR in 2017 via een hack is binnengedrongen in de systemen van de Nederlandse politie. Dat zou juist van­wege het al lopende onderzoek ‘grote paniek’ hebben veroorzaakt. De inbraak zou passen binnen een breder patroon van tegenwerking in het hele proces.

Nadat de rechtbank deze week het dossier heeft behandeld, bespreekt het OM op 17 en 18 juni het dossier. Daarna is de verdediging aan de beurt, in september mogen nabestaanden hun spreekrecht uitoefenen. Strafeisen worden in het najaar verwacht, de uitspraak volgend jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden