Plus

Prikafspraak met AstraZeneca verzetten? Onmogelijk, merken 60-plussers

Mensen van 60 tot 65 jaar oud die hun vaccinatie mislopen, bijvoorbeeld door een vakantie, kunnen hun prikafspraak niet verzetten. Tenzij de huisarts te hulp schiet. ‘Iedereen spreekt elkaar tegen.’

null Beeld ANP
Beeld ANP

Toen Margriet Berger (62) in februari een vliegreis boekte richting haar dochter op Curaçao, had ze nog geen idee dat haar tweede prik zou samenvallen met haar vakantie. Pech dus, zegt ze. “Ik ben meteen gaan bellen om mijn tweede afspraak te verzetten.”

Haar huisarts zei in eerste instantie dat ze maar moest bellen als ze terug zou zijn van vakantie. “Dat leek me niets, dan zou er een te lange periode tussen de prikken zitten. Dan kan je die eerste prik weer opnieuw nemen.” Liever had Berger zelf een datum kunnen kiezen, maar die optie was er niet.

Monsterklus voor huisartsen

Waar het overgrote deel van de Nederlanders zelf een vaccinatieafspraak kan plannen via de GGD, zijn mensen tussen de 60 en 65 jaar die het AstraZenecavaccin krijgen afhankelijk van de planning van de huisarts. Dat is overheidsbeleid, laat een woordvoerder van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) weten. “Huisartsen doen hun uiterste best om alle patiënten die voor een vaccin in aanmerking komen aan de beurt te laten komen, maar er zijn veel hobbels.”

Zo zijn huisartsen gebonden aan het moment waarop ze de vaccins ontvangen via het RIVM. “Die leveringen komen steeds heel gespreid. Een huisarts moet dan snel alles in orde maken om te kunnen prikken,” zegt de woordvoerder. Vaak is een huisartsenpraktijk, zeker in Amsterdam, te klein om veilig grote groepen mensen te prikken. Dus moet er een externe locatie worden geregeld op een vaste datum.

Omdat uit één flesje vaccin elf doses gaan én een open flesje maar een paar uur bewaard kan worden, wordt het vaccineren alleen in groepen georganiseerd. Die ene meneer een paar dagen later vaccineren, kan alleen als de huisarts voor de andere tien doses ook geschikte patiënten weet te vinden.

“Het vergt veel organisatie van huisartsen, die voor het vaccineren vaak moeten uitwijken naar de avonden of weekenden. Een prikpost van de GGD hoeft alleen te prikken, een huisarts moet zijn hele praktijk ook nog draaiende houden,” aldus de LHV-woordvoerder.

Flexibiliteit

Huisartsen ‘zitten er ook maar mee opgezadeld’, begrijpt Berger. “Ik neem hen niets kwalijk, maar wel hoe het landelijk is geregeld. Ik snap dat ze niet willen dat iedereen gaat ruilen, maar de mogelijkheid moet er met een goede reden toch zijn? Ik wil die prik graag, maar vraag een beetje flexibiliteit.”

Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) benadrukt dat het land nog steeds in een pandemie zit, en dat als we naar een situatie met meer vrijheden willen, we ervoor moeten zorgen dat de vaccinatiegraad zo hoog mogelijk is. Zij legt de verantwoordelijkheid bij de persoon zelf: “Als je een uitnodiging krijgt, zorg dat je er dan gewoon bent.”

Kiezen voor een ander vaccin

Een andere hobbel waar huisartsen mee te maken krijgen: patiënten voor wie een AstraZenecavaccin is gereserveerd, maar die daarvan afzien. Het vaccin kwam onder vuur te liggen vanwege een zeldzame bijwerking waarbij een combinatie van bloedstolsels (trombose) en een laag aantal bloedplaatjes optreedt. 60- tot 65-jarigen die met een ander vaccin willen worden behandeld, kunnen tot nu toe nergens terecht.

Zo ook Irene Hendriksen (61), die wegens meerdere operaties aan een nieuwe knie last heeft van onderliggend lijden. “Ik voelde aan alles dat ik die AstraZenecavaccinatie niet moest nemen, want het is met mij altijd wat. Ik was bang dat ik last zou krijgen van trombose als bijwerking.”

Toen Hendriksen met geen mogelijkheid een ander vaccin kon bemachtigen, haalde ze na een gesprek met de huisarts toch maar haar eerste prik. “Ik wilde m’n kinderen en kleinkinderen weer kunnen knuffelen. Maar de nasleep was vreselijk; ik heb hoge koorts gehad en kon een week niet werken.”

Voor deze mensen bestaat inderdaad geen alternatief, laat de woordvoerder van het VWS weten. “Die luxe hebben we nog niet. Er is een schaarste aan vaccins. Dus ons advies is: neem het vaccin waarvoor je wordt opgeroepen.” Volgens het VWS is de kans op ziekenhuisopname en sterfte door corona veel groter dan de kans op de zeldzame mogelijke bijwerkingen.

Groot vraagteken

Marcel Kemna (65), die net als Margriet Berger zijn tweede prikafspraak wil verzetten vanwege een vakantie, zegt niet bang te zijn voor de bijwerkingen. “Als ik die krijg, dan moet ik ook een staatslot kopen, want zoveel geluk heb je in heel je leven niet meer.”

Nadat hij bij de huisartsenpraktijk te horen kreeg dat schuiven niet mogelijk was, probeerde Kemna de GGD. Die liet weten dat een tweede prik geregeld kon worden, zij het alleen via het RIVM. Die gaf niet thuis. Kemna: “Iedereen spreekt elkaar tegen. Dus mijn tweede spuit is nog steeds een groot vraagteken.”

Kemna’s buurvrouw, die naar dezelfde huisartspraktijk gaat en ook haar afspraak wilde verzetten, kon na veel heen en weer bellen terecht voor een prik bij de GGD. Kenma: “Zij heeft wel een andere huisarts dan ik, maar ik ga toch nog maar eens bellen, hopelijk haalt dat wat uit.”

Voor Berger werkte dat in ieder geval wel: nadat ze contact bleef zoeken met de huisarts kan ze daar over over twee weken terecht voor haar tweede prik. “Ik houd helemaal niet van zo’n spuit in m’n arm, dat vind ik verschrikkelijk. Maar toch kijk ik ernaar uit. Hopelijk hoef ik dan ook niet getest te worden als ik naar m’n dochter vlieg.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden