PlusInterview

Premier Silveria Jacobs van Sint Maarten: ‘Ironisch dat juist dit kabinet ons de les leest’

Er moet een einde komen aan de ongelijkwaardige behandeling van Sint Maarten, zegt minister-president Silveria Jacobs tijdens een bezoek aan Nederland. ‘Den Haag heeft honderden jaren gestuurd en vindt het kennelijk lastig dat los te laten.’

Silveria Jacobs, de minister-president van Sint Maarten. 
 Beeld Marc Driessen
Silveria Jacobs, de minister-president van Sint Maarten.Beeld Marc Driessen

Het probleem van de relatie is de structurele ongelijkheid, stelt Silveria Jacobs, sinds anderhalf jaar de minister-president van het land Sint Maarten. Op papier zijn Nederland en Sint Maarten gelijkwaardige partners binnen het koninkrijk, in de praktijk deelt Den Haag de lakens uit in de voormalige kolonie met 40.000 inwoners. Dat gebeurt ook nog eens met straffe hand. Jacobs: “We worden niet gewaardeerd als gelijkwaardige partner. Er wordt onderhandeld vanuit een machtspositie, zoals dat vroeger ook gebeurde. Den Haag heeft honderden jaren gestuurd en vindt het kennelijk lastig dat los te laten.”

Orkaan Irma en corona

Het is een ferme boodschap waarmee de 52-jarige Jacobs door het land trekt. De minister-president heeft een agenda vol afspraken met parlementsleden om aandacht te vragen voor de positie van Sint Maarten.

Het is hard nodig dat verhaal te vertellen, benadrukt ze. “Binnenskamers voeren we constructieve gesprekken met staatssecretaris Knops en zijn ambtelijke staf, maar naar buiten toe blijft hij steevast hangen in het verhaal van de corruptie en het niet nakomen van afspraken. Dat negatieve beeld wordt gebruikt om strenge maatregelen te rechtvaardigen. Wat onderbelicht blijft, is dat wij in moeilijke omstandigheden keihard werken om de gemaakte afspraken na te komen.”

Die moeilijke omstandigheden worden niet betwist. Vier jaar geleden trok orkaan Irma over het eiland en liet daar een spoor van verwoesting na. Den Haag stelde een half miljard euro beschikbaar voor de wederopbouw, die nog steeds in volle gang is. De ramp maakte Sint Maarten financieel afhankelijk. Jacobs: “We waren net bezig om financieel orde op zaken te stellen. Voorafgaand aan Irma lukte het twee jaar achtereen binnen de begroting te blijven, een voorwaarde voor meer financiële zelfstandigheid. De orkaan gooide roet in het eten, maar we waren echt op de goede weg. De erkenning en waardering daarvoor hebben we nooit echt gekregen.”

Mokerslag voor toeristische sector

Net toen de bedrijvigheid op het eiland weer op gang kwam, sloeg vorig jaar het coronavirus toe. Met name voor de belangrijke toeristische sector was dat een mokerslag. “Nederland heeft ons geholpen met medisch personeel, beschermingsmiddelen en vaccins,” zegt Jacobs. “Daar zijn we enorm dankbaar voor. Het was een gezamenlijke inspanning. Het gaat nu goed. Deze maand beginnen de cruises weer, onder strenge protocollen. Iedereen die op het eiland komt of vertrekt, wordt getest. Onze zorg is het orkaanseizoen dat nu begint. We kunnen echt geen nieuwe tegenslag hebben.”

Tussen deze bedrijven door wil Jacobs nu ook de relatie tussen Sint Maarten en Nederland op de schop nemen. “Er moet iets veranderen. We willen een goede relatie, met wederzijds respect en begrip. Ook wij willen hervormingen op het eiland, maar we willen daar wel zelf het voortouw in kunnen nemen, uiteraard in goed overleg met Den Haag. De realiteit is nu heel anders. Den Haag vertelt ons wat we moeten doen, en als dat niet naar wens gebeurt, worden we daarvoor gestraft. Als dit een relatie tussen twee mensen zou zijn, zou er sprake zijn van dwang door de dominante partner.”

Financiële steun opgeschort

En nu is er ook ruzie over de maandelijkse toelage. De financiële hulp, aangeboden in de vorm van leningen, wordt elke drie maanden gekoppeld aan een zogeheten uitvoeringsagenda van maatregelen en kosten. Hoewel Sint Maarten heeft voldaan aan de voorwaarden voor het tweede kwartaal, is de financiële steun opgeschort sinds er twijfel is gerezen over onder meer de benoeming van drie nieuwe commissarissen bij luchthaven Prinses Juliana, die niet volgens de regels zou zijn gegaan. De betrokken Schiphol Groep stuurde daarna een brief waarin werd gedreigd met het intrekken van de steun wegens wanbestuur. In afwachting van meer duidelijkheid heeft het kabinet besloten de financiële steun op te schorten .

Een groot probleem, vindt Jacobs. “De finan­ciële steun heeft niets te maken met de lucht­haven. Dat geld is bestemd voor salarissteun voor mensen die door corona niet kunnen werken en voor operationele kosten van de overheid. Natuurlijk kijken we naar de interne processen van de holding van de luchthaven, maar Den Haag valt meteen weer terug in het oude verhaal van de corruptie die het eiland in zijn greep heeft.”

Het terugkerende verwijt over corruptie wekt ergernis op Sint Maarten. “Het is een oud verhaal dat keer op keer naar boven komt,” vertelt Jacobs. “Alles is bespreekbaar wat ons betreft, maar als er voortdurend op gehamerd wordt, werkt dat averechts. Het is een beetje als wanneer wij in elk overleg met Nederland het onderwerp racisme en slavernij zouden aankaarten. Dat zou in Den Haag ook niet goed vallen. Wij gaan daar behoedzaam mee om, maar andersom is dat niet het geval. De reactie komt steeds neer op: als je het koninkrijk wilt verlaten, kan dat morgen. Dat heeft Mark Rutte letterlijk zo tegen me gezegd. Ik was flabbergasted.”

Toeslagenaffaire

Is corruptie een probleem op Sint Maarten? Jacobs: “Het is een probleem zoals het op veel plekken op de wereld een probleem is. Zoals gezegd: wij werken hard aan het bevorderen van transparantie en goed bestuur. Het is ergens ironisch dat ons de les wordt gelezen door een staatssecretaris die door zijn eigen parlement naar huis is gestuurd vanwege de toeslagenaffaire. De harde toon uit Den Haag is bovendien contra-productief. Het tast de politieke stabiliteit aan op het eiland en maakt het in de praktijk alleen maar lastiger om hervormingen door te voeren. Sint Maarten is een jong land met een fragiele democratie. We hebben geen honderden jaren ervaring en ontwikkeling om op te leunen.”

Deel van het koninkrijk

Sint Maarten is een van de zes eilanden in de Caribische Zee die deel uitmaken van het koninkrijk: Aruba, Curaçao en Sint Maarten als afzonderlijke landen, Saba, Sint Eustatius en Bonaire als bijzondere gemeenten. Het eiland Sint Maarten is sinds 1817 verdeeld in een Nederlands deel en een Frans deel, het Collectivité de Saint-Martin. De voertaal is Engels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden