Nieuws

Premier Rutte repareert valse start slavernijexcuses op Catshuis

Tijdens het beraad in het Catshuis van gisteren, over excuses voor het slavernijverleden, lijkt premier Mark Rutte geschade relaties te hebben hersteld. ‘Het is een leerproces.’

Jan Hoedeman
Premier Mark Rutte op het Catshuis na een gesprek over de excuses van het kabinet voor het Nederlandse slavernijverleden.  Beeld ANP
Premier Mark Rutte op het Catshuis na een gesprek over de excuses van het kabinet voor het Nederlandse slavernijverleden.Beeld ANP

“Ik ben positiever gestemd na deze bijeenkomst,” zegt Dagmar Oudshoorn, voorzitter van het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden. “Het is belangrijk te hebben gevoeld dat de intentie goed is waarmee door alle aanwezige bewindslieden is gesproken. Ze zijn bereid te luisteren en te leren.”

Het gesprek duurde veel langer dan gepland. Ook Joyce Sylvester, voorzitter van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme, was zeer te spreken. “Het was een respectvolle bijeenkomst waarin goed naar elkaar is geluisterd. Er zijn bruggen gelegd, we gaan verder praten en bouwen met elkaar. De dialoog is gestart, een historisch moment.”

De Catshuissessie kende een zware kabinetsdelegatie met de premier, ministers en staats­secretarissen die in gesprek gingen met mensen uit Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Suriname en Nederland die vanuit diverse posities betrokken zijn bij het debat over de nasleep van de slavernij.

“Het team bewindslieden straalde uit: we willen iets doen,” zegt Linda Nooitmeer van het Natio­naal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee). “We hebben besproken dat de excuses waardig moeten zijn, de juiste ­lading moeten hebben. Dat bereik je als je met elkaar in gesprek gaat, dan voelen de excuses oprecht.”

Persoonlijke reis

In het herdenkingsjaar 2023 wordt gewerkt aan een zogeheten Herstelplan. Nooitmeer: “Daar hangt een prijskaartje aan. Door de gemeenschappen van nazaten te betrekken in het proces tot herstel wordt duidelijk wat er nodig is.”

In zijn openingswoord vertelde Rutte volgens de aanwezigen dat hij ‘een persoonlijke reis’ heeft gemaakt als het gaat om het besef dat de slavernij vandaag de dag nog steeds impact heeft en hoe groot die impact is. Hij verwees daarbij bijvoorbeeld naar een Kamerdebat met Sylvana Simons, wier familie heeft geleden onder de slavernij. Eerder dit jaar zei Rutte nog dat hij geen emotie voelde bij het aanbieden van excu­ses voor de slavernij, omdat het zo lang geleden is. “Het is een leerproces,” zegt een van de aanwezigen. “Er is veel ruimte en tijd gemaakt voor ons.”

De bijeenkomst was zeer beladen, omdat van alles fout is gegaan in aanloop naar dit gevoelige proces. Zo was 8 december ongelukkig als ­datum voor de Catshuisbijeenkomst, omdat op die dag de Decembermoorden in Suriname zijn gepleegd. Rutte verklaarde dat 19 december een ‘willekeurige datum’ is, waar het kabinet aan vasthoudt.

‘Snippers informatie’

Rutte en alle andere bewindslieden distantieerden zich uitvoerig van het lekken van informatie. Rutte: “Het is ontzettend ergerlijk dat er delen lekten van plannen. Dan moet ieder­een reageren op snippers informatie.”

Het lekken had voor veel emoties en verwarring gezorgd. Zoals dat acht bewindslieden in de huidige en voormalige koninkrijksdelen ook excuses zouden aanbieden. Dat klopt niet. Als Rutte zich op 19 december excuseert, zijn zeven andere bewindslieden op de Caribische eilanden en Suriname ter plekke aanspreekbaar.

Aanwezigen drongen aan om op 1 juli 2023 excuses te maken, dan is het precies 150 jaar geleden dat er een eind kwam aan de slavernij binnen het Koninkrijk.

Luister onze podcast Amsterdam wereldstad:

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden