PlusAnalyse

Premier Rutte laat zich nadrukkelijk zien: ‘Het komt toch wat geforceerd over’

Na verwijten dat premier Mark Rutte zich te weinig roerde over de oorlog en de vele crisissen in ons land, is hij een klein mediaoffensief begonnen. ‘Maar zo werkt het niet.’

Tobias den Hartog en Hans van Soest
Premier Mark Rutte na afloop van een extra ministerraad.  Beeld bart maat/ANP
Premier Mark Rutte na afloop van een extra ministerraad.Beeld bart maat/ANP

Als u denkt: verrek, die Mark Rutte duikt ineens veel op, dan ligt dat niet aan u. Want na een zomer waarin de premier verweten werd dat hij ‘onzichtbaar’ was, laat hij zich nu nadrukkelijk zien. Onder meer deed hij dat in een speciale uitzending van Op1 vanuit het Catshuis, waarin hij een uur werd geïnterviewd door Sven Kockelmann, en via tweets.

En het einde is niet in zicht. In zijn eigen woorden is Rutte ‘voornemens’ om ‘podia te zoeken’ voor hem en zijn ministers om ‘verder te werken’ aan ‘draagvlak’ voor steun aan Oekraïne, zodat ‘dit niet uit de headlines verdwijnt’. Dat zei hij vorige week tegen de Tweede Kamer.

De situatie is immers deze: het land kent naast een woon-, asiel- en stikstofcrisis nu ook een energiecrisis, die direct het gevolg is van de oorlog in Oekraïne. En aan het hoofd van het kabinet staat Rutte, die ‘onzichtbaar’ genoemd werd en de slechtste populariteitscijfers in tijden kent.

Een beetje zielig

Dat verwijt kent een lange geschiedenis. Ook tijdens de toeslagenaffaire en rond het Groninger gasdossier werd soms om zijn ‘regie’ gevraagd, als critici stelden dat die uitbleef.

Rutte had het zich ditmaal aangetrokken. Sterker: hij had zichzelf ‘een beetje zielig’ gevonden, want was hij niet langs veel boeren thuis geweest, met camera’s in zijn kielzog? En was hij zijn wekelijkse persconferentie de laatste maanden niet steeds begonnen met een statement over de oorlog én de gevolgen? “Maar dan zeg ik tegen mezelf: luister eens, Mark, als mensen dat vinden, dan hebben ze gelijk.”

Dus, zo bezweert de entourage van de premier, kwam hij in beweging; al ligt daar dus geen plan van aanpak van tig pagina’s onder. De mediaverzoeken die binnenkomen, worden nu gewoon wat grondiger bekeken.

Rutte zei het zo, maandagavond: niemand zit te wachten op een ‘vind-Mark-Rutte-leuk-campagne’, maar hij wil dus wel graag zijn punt maken, onder meer over de noodzaak om Oekraïne te helpen tegen Rusland. Daarbij vergeleek hij Poetin met Hitler. “Als we één ding weten uit de Tweede Wereldoorlog, is het dat het niet stopt bij één land als we toegeven aan bruut geweld en expansionisme. Dat weten we van Hitler.”

Maar heeft Rutte de 950.000 kijkers van Op1 kunnen overtuigen? Politicoloog Arjen Boin van de Universiteit Leiden, gespecialiseerd in crisiscommunicatie, betwijfelt het. “Het komt toch wat geforceerd over: men zegt dat ik te onzichtbaar ben, dus zal ik eens wat zichtbaarder zijn. Maar zo werkt het niet.”

Beeld beklijft

Uiteindelijk is de kern van de kritiek namelijk niet dat Rutte en de rest van het kabinet te weinig op televisie waren, maar dat mensen in het land het gevoel kregen dat er te lang niets gebeurde met hun problemen.

“En in dat soort situaties zie je vaak hetzelfde patroon terugkeren,” zegt Boin. “Als je denkt dat er niets gebeurt, zeg je vaak: waar hangen ze eigenlijk uit daar in Den Haag? In tijden van crises kijken mensen altijd naar de leiding. En deze zomer zag je veel crises, maar weinig politici. Daar zijn tegenstanders van het kabinet mee aan de haal gegaan, en dat beeld beklijft.”

Maar, zegt Boin, de problemen ‘verdwijnen niet als Rutte vaker op tv komt’. En mensen snappen dat oplossingen tijd vergen. “Het gekke is: normaal houden Nederlanders van leiders die achter de schermen het land besturen; niet van leiders op televisie.”

Toch vatte volgens Boin nu het beeld post dat de boel allemaal wel heel erg traag werd aangepakt, ook als gevolg van de recordlange formatie. Dus gaat Rutte het op tv proberen, de komende tijd.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden