Plus

Politieke wrijving over levenseinde doodziek kind

Het kabinet wil zorgen dat artsen actief het leven kunnen beëindigen van kinderen tussen één en twaalf jaar die ondraaglijk lijden. Hoe, dat staat nog open, maar de gedachte alleen al stuit binnen de regeringscoalitie op zwaar verzet van de ChristenUnie.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Artsen kunnen in Nederland bepaalde jonge patiënten helpen met sterven. Voor kinderen boven de twaalf jaar zijn daar nu regels voor, net als voor baby‘s tot één jaar. Voor de ‘tussengroep’, jonge kinderen die ondraaglijk en uitzichtloos lijden en van wie vaststaat dat ze snel zullen overlijden, ontbreekt zo’n regeling.

Deze kinderen worden gezien als wilsonbekwaam en dan kan er dus geen sprake zijn van een euthanasieverzoek. Artsen mogen slechts palliatieve sedatie (medicijnen die het bewustzijn verlagen) geven of de patiënten laten versterven (geen eten en drinken meer geven tot de dood volgt); soms een langdurig proces.

In kaart

Bij een groot deel van de artsen, ouders en een Kamermeerderheid - inclusief VVD en D66 - is er de wens om deze praktijk te veranderen. Het kabinet heeft het probleem in kaart laten brengen. Uit dat rapport blijkt dat er jaarlijks enkele gevallen zijn van ondraaglijk en uitzichtloos lijden bij kinderen in deze leeftijdsgroep.

Sinds dit advies, dat vorig jaar september verscheen, is het stil. Tot het kabinet afgelopen maandag tijdens het coalitieoverleg de knuppel in het hoenderhok gooide. Toen heeft minister De Jonge (Volksgezondheid) volgens een ingewijde ‘het dilemma op tafel gelegd’ om ‘een open discussie te starten’ over een oplossing. Premier Rutte zou hem daarbij hebben gesteund.

Die actie was naar verluidt tegen het zere been van de ChristenUnie. De christelijke partij zou volgens meerdere bronnen ‘hard aan de rem hebben getrokken’. Vooral de plotse haast met de discussie, slechts vijf maanden voor de landelijke verkiezingen, wordt door partijleider Gert-Jan Segers en de zijnen als ongepast gezien. We moeten voorzichtig praten over dit kwetsbare onderwerp,” klinkt het.

‘Grijs gebied’

Volgende week spreekt de Tweede Kamer met het kabinet over medisch-ethische kwesties, maar een oplossing voor dit vraagstuk wordt vóór die tijd niet verwacht.

Actieve levensbeëindiging bij wilsonbekwame jonge kinderen die ernstig lijden, is acceptabel wanneer ouders erom vragen, vinden veruit de meeste artsen (84 procent). Zij willen dat de politiek die mogelijkheid ook regelt voor kinderen tussen de één en twaalf.

Er komen gevallen van ondraaglijk en uitzichtloos lijden voor bij deze groep kinderen. Artsen zijn niet altijd in staat om dit lijden weg te nemen, blijkt ook uit het onderzoek dat in opdracht van het kabinet is uitgevoerd. Ze ervaren namelijk ‘een grijs gebied’ tussen palliatieve sedatie en actieve levensbeëindiging.

Dit laatste is overigens wat anders dan euthanasie, zoals dat in de wet omschreven staat. De arts kan aan een verzoek daartoe alleen straffeloos gehoor geven als de patiënt juridisch wilsbekwaam is. In de huidige wetgeving is bij kinderen jonger dan twaalf jaar daarom geen euthanasie mogelijk.

Het is ook niet de bedoeling van de regeringspartijen of het kabinet om de euthanasiewet aan te passen. Meer voor de hand ligt een regeling om de juridische verwijtbaarheid weg te nemen bij artsen die volgens de regels actief een jong leven beëindigen. Dat is nu ook de praktijk bij levensbeëindiging bij een pasgeborene.

Een Haagse ingewijde licht toe: “Er zitten tien tinten grijs tussen palliatieve sedatie en kindereuthanasie bij de groep tussen één en twaalf jaar. Daar moeten we geen overhaaste discussies over willen voeren.”

Zwaar in het verweer

De ChristenUnie komt dus zwaar in het verweer tegen het idee om nog even snel vóór de landelijke verkiezingen een regeling in elkaar te timmeren, al wordt ontkend dat ‘aan de noodrem is getrokken’. De andere christelijke partij - het CDA - staat pragmatischer in de kwestie. De partij zou het belangrijk vinden dat er, nu er een degelijk rapport ligt, stappen worden genomen om het lijden van deze groep te kunnen beëindigen.

Een oplossing voor deze gevoelige kwestie waarmee alle coalitiepartijen kunnen leven, lijkt nog ver weg. Zeker nu er gelekt is uit het vertrouwelijke overleg, klinkt het. Ondertussen leunen VVD en D66 vooral achterover; deze liberale partijen zitten vast aan een dichtgetimmerd regeerakkoord. Alle stappen die er - in een kabinet met de ChristenUnie en in mindere mate met het CDA - toch genomen kunnen worden in de medisch-ethische hoek, zijn winst.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden