PlusAnalyse

Polderend zoekt het kabinet een weg uit de coronacrisis

Het kabinet verraste met een grotere verlichting van de lockdown dan verwacht. De nieuwe koers doet een groot beroep op ons verantwoordelijkheidsgevoel.

Premier Mark Rutte en Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) tijdens de persconferentie.Beeld ANP

Van voorname voorwaarde om uit de lockdown te geraken tot niet meer dan een steuntje in de rug. Die route heeft de beoogde corona-app afgelegd die mensen moet waarschuwen als ze in contact zijn geweest met een besmet persoon. Was de app een maand geleden volgens minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) nog ‘de kern van het nieuwe testbeleid’, woensdag noemde hij het slechts een ‘aanvullende ondersteuning’.

Destijds zei De Jonge dat het voor de GGD’en ‘natuurlijk ondoenlijk’ zou zijn zelf na te gaan met wie iedere coronapatiënt in aan­raking is ­geweest. Hij denkt nu dat het toch kan. “De GGD’en hebben nu al ruim drie keer zoveel mensen voor het bron- en contactonderzoek ingezet en trekken nog meer mensen aan.”

Aangename verrassing

In een 41 kantjes tellende brief aan de Tweede Kamer over een uitweg uit de lockdown komt de app alleen zijdelings voorbij. Daarin schrijft De Jonge ook dat hij telecombedrijven heeft ­gevraagd om anonieme data van bellers aan het RIVM te geven, om het verloop van de besmettingen te controleren, hoewel hij niet toelicht hoe dat in praktijk een bijdrage kan leveren.

Inzicht in hoe het virus zich verspreidt, is van belang nu een exit gloort. In die zin was de persconferentie woensdag een aangename verrassing. Niet voor iedereen. Sportscholen bijvoorbeeld blijven nog maanden dicht en in restaurants zijn slechts 30 mensen toegestaan, inclusief personeel. Maar het aantal verlichtingen van de lockdown was groter dan op basis van eerdere, sombere kabinetsprognoses was voorzien.

Werkgroep Halsema

Naast het Outbreak Management Team (OMT) staan nu zeker drie adviesclubs de regering bij: een denktank vanuit de Sociaal-Economische Raad, een overlegclub van alle Planbureaus en het RIVM en een door de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema opgezette werkgroep van lokale bestuurders en sociale wetenschappers, die focust op de sociaal-maatschappelijke consequenties van de lockdown.

Het onderstreept dat het kabinet aan het polderen is geslagen en zich iets minder laat leiden door virologen en epidemiologen en hun wiskundige modellen over de besmetting. Er is meer oog voor de sociale en economische gevolgen van alle restricties. Ministers Wopke Hoekstra (Financiën), Wouter Koolmees (Sociale Zaken) en Eric Wiebes (Economische Zaken) drongen daar de laatste tijd ook op aan.

Met de eerder door het OMT nog afgeraden verplichting van mondkapjes in het openbaar vervoer schuift het kabinet ook wetenschappelijk onderzoek terzijde dat stelt dat verkeerd gebruik juist tot meer besmettingen kan leiden.

Cruciale check

Het virus is op dit moment onder controle. Waar vier weken geleden 29 procent van de mensen die getest worden positief was, is dat nu een krappe 10 procent. Toch doet het deels heropenen van belangrijke sectoren een groot beroep op de eigen verantwoordelijkheid van mensen.

Een simpel verkoudheidje moet reden zijn een afspraak bij de kapper of een restaurantreservering af te zeggen. ‘Het is natuurlijk cruciaal dat mensen die check vooraf wel heel serieus ­nemen,’ schrijft De Jonge over de ‘controle­gesprekken’ die moeten plaatsvinden. ‘Maar dat vertrouwen mogen we na de laatste maanden wel hebben.’

Ook met de oproep van premier Mark Rutte om ‘elkaar te durven aanspreken’ op de afspraken in de 1,5 metersamenleving, maakt het kabinet de Nederlanders zelf medeverantwoordelijk voor het welslagen van de nieuwe koers.

Nog lang geen evenementen

Het kan nog wel een jaar of langer duren voor grootschalige evenementen weer mogen. Dit schrijft minister De Jonge aan de Kamer. Het weer toestaan van evenementen is gekoppeld aan het vinden van een vaccin tegen het coronavirus. In de routekaart die het kabinet gisteren openbaarde naar het einde van de lockdown, staan grote evenementen pas na 1 september, zonder concrete datum. Daarmee lijken ook wedstrijden met publiek in het betaalde voetbal heel ver weg. In zijn Kamerbrief schrijft De Jonge: ‘Voor de laatste stap, de massale evenementen met een landelijke uitstraling, kunnen we nog geen datum noemen. Dat kan eigenlijk pas weer als er een vaccin is en niemand weet hoe lang dat gaat duren. We hopen natuurlijk op snel, maar een jaar of langer is heel reëel.’

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden