Peter van Walsum in 2009.

PlusTen slotte

Peter van Walsum (1934-2019) was de Lazarus onder de diplomaten

Peter van Walsum in 2009.Beeld ANP

Topdiplomaat Peter van Walsum zakte diep door de vele rellen die hij veroorzaakte. Maar hij krabbelde dankzij zijn intelligentie altijd weer op, en kreeg uiteindelijk de mooiste functies die de diplomatenklasjes van Buitenlandse Zaken zich konden indenken.

Een van de kleurrijkste oud-topdiplomaten is Nederland woensdag ontvallen. Arnold Peter van Walsum, die 85 jaar werd, was na een reeks ambassadeursfuncties twee keer lid van de VN-Veiligheidsraad, werd na zijn pensioen in 2005 persoonlijke afgezant van de VN-secretaris in de Westelijke Sahara en bleef tot januari 2009 als lid van de Commissie Davids betrokken bij het onderzoek naar de besluitvorming rond de Nederlandse deelname aan de Irak-oorlog.

Net als zijn vader, Gerard van Walsum, de oud-burgemeester van Delft en Rotterdam, en zijn broer Huib, die burgemeester in Delft was, studeerde hij rechten aan de Universiteit Utrecht. Maar waar Gerard en Huib prominente leden waren van de PvdA – vader Gerard speelde als oud-CHU’er een rol bij de na-oorlogse doorbraak van de socialisten – keerde Peter van Walsum sociaaldemocratie de rug toe.

Wilde jaren

De nog jonge diplomaat, een avontuurlijke oud-padvinder die eind jaren veertig liftend Europa was doorgereisd, analyseerde in 1973 in scherpe artikelen in NRC Handelsblad de regeringsverklaring van het net aangetreden kabinet-Den Uyl. Hij maakte gebruik van het verkregen recht van diplomaten om in de publiciteit te treden. Het werd niettemin een van de eerste rellen die Van Walsum veroorzaakte.

Intussen had Van Walsum voor de VVD gekozen. Hij was close met VVD’er Frits Bolkestein, maar ook met mensen als Erik Jurgens (PPR, later PvdA). Als rector van de senaat van het Utrechts studentencorps kende hij beiden van het Amsterdams studentencorps.

Zijn uitlatingen over het kabinet Den Uyl kwamen Van Walsum op een strafoverplaatsing te staan, naar New Delhi, waar volgens diplomaten niets te doen was. Maar al snel haalde Den Haag hem terug naar Europa. Gehoopt werd dat hij in plaats van voor zijn Indiase vriendinnetjes op zijn nieuwe post in Londen zou kiezen voor een partner ‘uit zijn eigen cultuur’, zei men in diplomatieke kringen. 

Uiteindelijk kwam hij thuis met de dochter van een naar China gevluchte Maleisische vrijheidsstrijder die gezocht werd door de Britten. Diplomatiek Den Haag was not amused en liet een antecedentenonderzoek plegen. De bruidstaart was echter al besteld; Yiong Lim werd zijn tweede vrouw.

Topbaan bij de VN

Na zijn wilde jaren werd Van Walsum geroemd om zijn intelligentie. Hij was behalve een fantastische verhalenverteller ook een groot kenner van etiquette. Van Walsum werden nieuwe functies en allerlei klusjes toevertrouwd: volgens bronnen heeft hij enige tijd Willem-Alexander begeleid, in de jaren dat er met de toenmalige prins geen land te bezeilen was.

Zijn ster rees tot ongekende hoogte toen minister Hans van den Broek Van Walsum, toen ambassadeur in Bangkok, in 1989 promoveerde tot Directeur-generaal Politieke Zaken – DGPZ in jargon – die het kabinet de weg wijst inzake crisisbeheersing, conflictbeheersing, en terrorismebestrijding. Daarna werd hij nog ambassadeur in Bonn. 

Partijgenoot en minister van Buitenlandse Zaken Jozias van Aartsen, die hem persoonlijk kende via Frits Bolkestein, benoemde Van Walsum in 1998 tot permanent vertegenwoordiger bij de VN in New York, waar hij in 1999 Nederlands vertegenwoordiger in de Veiligheidsraad werd. “Je moet daar iemand hebben zitten die diplomaat is met goede opinies en doorzettingskracht,” aldus Van Aartsen vrijdag. “Van Walsum was daarin briljant en ‘outspoken’. Een man met een mening, dat was heerlijk.”

Het was een topbaan, terwijl Van Walsum toen al 64 jaar was. Zijn opluchting was groot toen Ruud Lubbers de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR ging leiden in plaats van regeringskandidaat Jan Pronk, die nog in het kabinet Den Uyl als minister had gezeten.

Van Walsum liet zich volgens insiders tevens kennen als familieman. Hij nam in New York ook de tijd geregeld te wandelen met zijn hond, nabij zijn appartement aan Beekmans Place op Manhattan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden