Peilingen blijken weinig waard: vooral D66 en Forum te laag ingeschat

Opiniepeilers hebben de grote winst van D66 en Forum voor Democratie in hun inschattingen vooraf voor een groot deel gemist.

De pers heeft zich verzameld voor het partijkantoor van Forum voor Democratie (FVD) in afwachting van een reactie op de uitslagen van de Tweede Kamerverkiezingen. Beeld ANP
De pers heeft zich verzameld voor het partijkantoor van Forum voor Democratie (FVD) in afwachting van een reactie op de uitslagen van de Tweede Kamerverkiezingen.Beeld ANP

Dat blijkt uit een analyse van de verschillen tussen de polls van EenVandaag, Kantar/TNS-Nipo, I&O Research en Maurice de Hond aan de ene kant, en de voorlopige prognose van het ANP na het tellen van 88 procent van de stemmen aan de andere kant.

Op de dag voor de verkiezingen gaven ze de partij van Sigrid Kaag gemiddeld 18,5 zetels. In de voorlopige uitslag zijn dat er 24, ruim vijf zetels meer. Door het grote aantal zwevende kiezers was het peilen dit jaar een moeilijke klus. Veel kiezers bepaalden pas heel laat hun definitieve stem.

Forum voor Democratie kreeg in de peilingen gemiddeld iets meer dan vijf zetels toebedeeld en dat werden er acht. Ook VVD (34 in plaats van 36) en JA21 (2 in plaats van 4) kregen van de opiniepeilers minder dan in de stembus.

PVV en GroenLinks overschat

Andere partijen kregen in de peilingen juist meer zetels toegekend dan ze uiteindelijk lijken te gaan behalen. Vooral de prestaties van PVV en GroenLinks werden overschat: de opiniebureaus gaven deze partijen per stuk drie zetels te veel. Ook CDA, SP, PvdA en ChristenUnie mochten op basis van de polls op meer hopen.

Vooral Kantar zat er met D66 fors naast. Dat bureau turfde zeventien zetels voor de democraten, zeven te weinig. Over de gehele linie zat dat bureau er samen met Maurice de Hond juist het minst vaak naast. Beiden kenden per saldo 24 zetels aan de verkeerde partij toe. Maurice de Hond had bij de PVV de grootste afwijking. De peiler gaf de partij van Geert Wilders 22 zetels, 5 meer dan waar het nu op uit lijkt te draaien.

De Hond zat er ook met de opkomst een eind naast. Op ‘indirecte wijze’ was volgens De Hond vanuit ‘onderzoek’ vast te stellen dat de opkomst wel eens ruim onder de 70 procent zou kunnen eindigen. In werkelijkheid ging tegen de 80 procent van de stemgerechtigden naar de stembus.

Moeilijke klus

Het peilen was dit jaar een moeilijke klus. Veel kiezers wachtten lang met het maken van hun besluit. Bij deze groep lijkt Kaag de laatste dagen van de campagne veel succes te hebben geboekt. Daarnaast was vooraf onduidelijk wat de situatie rond het coronavirus met de opkomst zou doen.

Ook het maken van een goede exitpoll viel niet mee, omdat een deel van de kiezers per post stemde én er op drie verschillende dagen gestemd kon worden. Die poll, die Ipsos voor de NOS maakte, zat er in totaal tien zetels naast. D66 kreeg er hier juist drie te veel, 27 in plaats van 24.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden