Analyse

PBL: Nederland haalt klimaatdoelstellingen niet

Het Klimaatakkoord levert onvoldoende op. Het kabinet heeft ook te weinig gedaan om in 2020 de CO2-uitstoot met een kwart terug te dringen, zoals de rechter had bevolen in de Urgendazaak.

Het Planbureau verwacht een CO2-reductie van 43 tot 48 procent, waarmee het doel van 49 procent niet wordt gehaald. Beeld ANP

De onvoldoendes vliegen het kabinet vrijdag om de oren in de jaarlijkse Klimaat- en Energieverkenning van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Het bureau peilt daarin of ­Nederland zijn klimaatdoelstellingen haalt.

Het meest in het oog springt de verwachting dat het kabinet er niet in slaagt de Urgenda-­uitspraak na te leven. Al eind volgend jaar moet Nederland 25 procent minder broeikasgassen uitstoten dan in 1990, zo oordeelde de rechter in de door duurzaamheidsorganisatie Urgenda aangespannen klimaatzaak. Waarschijnlijk blijft het kabinet steken op 23 procent.

Ook andere klimaatdoelen blijven uit het zicht. Nederland blijft volgend jaar steken op 11,4 procent duurzame energie, veel minder dan het in Europa afgesproken doel van 14 procent. Ook is veel te weinig gedaan aan energiebesparing. Het doel van 16 procent duurzame energie in 2023 wordt waarschijnlijk wel gehaald.

Dat geeft aan dat het kabinet niet heeft stilgezeten. Het PBL noemt de plannen om snel meer windmolens en zonnepanelen te plaatsen, zodat in 2030 twee derde van de elektriciteit bestaat uit groene stroom, ‘spectaculair’. Toch schiet het met veel pijn en moeite tot stand gekomen ­Klimaatakkoord nog tekort. PBL verwacht een CO2-reductie van 43 tot 48 procent, waarmee het doel van 49 procent dus ook niet wordt gehaald.

Koude winter

Veel schattingen zijn nog met grote onzeker­heden omgeven. Dat speelt ook een rol bij de vraag of het kabinet voldoet aan de Urgenda-uitspraak. Nederland komt ergens tussen de 19 en 26 procent uit, schrijft het PBL. Daarbij speelt zelfs een rol of het een koude winter wordt. Ook een lage prijs voor kolen en gas werkt meteen door in een lager percentage duurzame energie.

Voor het kabinet kan het een opluchting zijn dat de geëiste 25 procent wel valt binnen de ‘bandbreedte’ die het PBL noemt. Dat heeft het kabinet al eerder gebruikt als argument om niet op stel en sprong extra maatregelen te treffen.

Mogelijkheden om nu nog bij te sturen zijn schaars. De makkelijkste ingrepen om snel veel CO2 te besparen, zoals het sluiten van de Hemwegcentrale, zijn al gedaan. Het kabinet opperde al ingrijpender alternatieven, zoals het verlagen van de maximumsnelheid. Ook zal het kabinet onderstrepen dat maatregelen die na de zomer zijn aangekondigd – nadat de uitspraak in de Urgendazaak ook in hoger beroep overeind was gebleven – niet zijn mee­geteld door het PBL.

De conclusie dat het Klimaatakkoord nog onvoldoende is, trekt het PBL in een extra analyse, omdat het na veel geharrewar tot stand gekomen akkoord te laat kwam voor de Klimaat- en Energieverkenning.

Duitse lastenverzwaring

Het PBL toont ook wel enig ­begrip dat de afspraken voor 2030 en 2050 nog tekortschieten. Dat geldt immers voor vrijwel alle landen. Het valt ook Frankrijk en Groot-Brittannië niet mee hun ambitieuze doelen in concreet beleid om te zetten, concludeert het PBL. In Duitsland schrikt de coalitie terug voor de lastenverzwaring en het banenverlies bij de sluiting van steen- en bruinkoolcentrales. In België lukt het de vele overheidslagen niet om een samenhangend klimaatbeleid op te stellen.

Het PBL komt ook met kritiek op het Klimaat­akkoord. Alle aandacht gaat uit naar het halen van de doelen voor 2030, 49 procent minder CO2. Structurele veranderingen in de economie blijven uit, waarschuwt het PBL, met het risico dat te weinig vaart wordt gemaakt ook de doelen voor 2050, 95 procent minder broeikasgassen, te halen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden