Plus Punt voor punt

Past een vluchtelingenmars bij kamp Westerbork?

Met het afgelasten van de Nacht van de Vluchteling vanaf kamp Westerbork vanwege bedreigingen rijst de vraag: is de Holocaust herdenken onverenigbaar met ander leed?

Twee originele goederenwagons op het herinneringscentrum Kamp Westerbork Beeld ANP

1. Waarom is de Nacht van de Vluchteling, die van start zou gaan in Westerbork, afgelast?
Zowel de medewerkers van Stichting Vluchteling en Herinneringscentrum Kamp Westerbork als de ruim vierhonderd lopers die 40 kilometer zouden lopen in de nacht van 15 op 16 juni om geld op te halen voor vluchtelingen in nood, zijn bedreigd. Het gaat om tientallen bedreigingen. Dirk Mulder, directeur van het herinneringscentrum, wil niet zeggen uit welke hoek.

Eerder twitterde Thierry Baudet al dat hij de gekozen startlocatie 'schandalig' vond en ook Eddo Verdoner, voorzitter van het Centraal Joods Overleg, was kritisch. "De Holocaust hoort niet te worden ingezet voor andere zaken."

Gerard van Mourik, woordvoerder van Stichting Vluchteling: "Wij dachten: we organiseren de tiende editie van de Nacht van de Vluchteling vanuit het herinneringscentrum in Midden-Drenthe, omdat deze locatie een indrukwekkende geschiedenis heeft. Behalve de Joden hebben daar ook Molukkers gezeten."

Na overleg met de organiserende partijen en de politie en burgemeester Damsma van de gemeente Midden-Drenthe is besloten de sponsorloop af te gelasten. Van Mourik noemt het een 'afschuwelijke ontwikkeling'.

2. Wat is er mis met een sponsorloop vanaf kamp Westerbork?
"De connectie die wordt gemaakt met de vluchtelingen van nu met industrieel opgezette massamoord van de Joden destijds, is niet kies," zegt Esther Voet, hoofdredacteur van het Nieuw Israëlietisch Weekblad. "Laat duidelijk zijn dat ik voorstander ben van het opvangen van vluchtelingen en de Nacht van de Vluchteling vind ik een fantastisch initiatief, maar hier is echt een verkeerde afslag genomen."

Volgens Voet zijn de twee gebeurtenissen op geen enkele manier met elkaar te koppelen.

"De Holocaust is een aparte gebeurtenis uit de geschiedenis die op geen enkele manier vergeleken kan worden met welke massamoord of genocide uit de geschiedenis dan ook. Helemaal niet met vluchtelingen van nu. Die worden hier opgevangen, krijgen eten, huis en haard, de vergelijking schiet bij veel Joden helemaal in het verkeerde keelgat."

3. Mag de Holocaust worden gebruikt om aandacht te krijgen voor andere tragedies?
Als het aan Esther Voet ligt, helemaal niet. "Ik begrijp dat mensen het willen, maar het is niet juist om mee te surfen op de Holocaust als moreel ijkpunt."

Kees Ribbens, hoogleraar populaire historische cultuur en oorlog aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en onderzoeker bij het Niod, deed onderzoek naar hoe oorlogen herinnerd en herdacht kunnen worden en vindt het in beginsel van waarde als gebeurtenissen uit het verleden worden gekoppeld aan actuele zaken. "De vraag is begrijpelijk of een dramatisch fenomeen waarbij zes miljoen mensen zijn vermoord, vergeleken mag worden met iets als de vluchtelingenproblematiek van nu."

"Tegelijkertijd is het onontkoombaar. We moeten de Jodenvervolging en de huidige vluchtelingenproblematiek beide uiterst serieus nemen, maar niet rangschikken in een hiërarchie van leed."

4. Waarom is het wel van waarde als de sponsorloop vanaf kamp Westerbork start?
"Het blijft een precaire toestand hoe je het erfgoed van de Holocaust duidt, maar het herinneringscentrum heeft legitieme redenen kunnen aanvoeren om wel samen te werken met Stichting Vluchteling," zegt Ribbens. Westerbork diende vanaf 1939 als centraal kamp om Joodse vluchtelingen op te vangen.

"Die link tussen het herinneringscentrum en de vluchtelingen is er. En om de geschiedenis levend te houden en te leren van toen, ontkomen we er niet aan om een link te leggen tussen de geschiedenis en actuele gebeurtenissen. Zo houden we de herinneringen in leven."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden