Nieuws

Partijen voeren druk op VVD op in formatie: ‘Rutte geeft geen inhoudelijke uitleg’

De linkse partijen beginnen hun geduld te verliezen, bij D66 klinkt chagrijn over de onwillige houding bij de VVD, op rechts wordt juist geklaagd dat CU geen kans krijgt. Informateur Mariëtte Hamer gaat woensdag op zoek naar een uitweg uit de impasse.

Vanuit D66 klinkt de oproep aan Mark Rutte (VVD) om zich duidelijker uit te spreken over de formatie. Beeld ANP
Vanuit D66 klinkt de oproep aan Mark Rutte (VVD) om zich duidelijker uit te spreken over de formatie.Beeld ANP

Informateur Mariëtte Hamer ontving dinsdag de onderhandelteams van VVD, D66, CDA en PvdA/GroenLinks afzonderlijk. Woensdagochtend komt CU-leider Gert-Jan Segers nog op bezoek in de Stadhouderskamer. Daarna moet Hamer de balans opmaken in een van de traagste coalitieverkenningen ooit.

Dik 160 dagen na de verkiezingen dekt het woord ‘impasse’ de lading nog amper, en waait het ongeduld van het hele land over naar het Binnenhof. Bij de uitloop waren PvdA-leider Ploumen en haar linkse bondgenoot Klaver het helderst: de problemen in het land zijn te groot om nog langer te treuzelen met de kabinetsvorming. “Wij hebben aangegeven bij de informateur waar wij toe bereid zijn en wat belangrijk is, waarvoor snel oplossingen moeten komen,” zei Klaver. “We wachten al vijf maanden op een nieuwe regering.”

Subtiel dreigend

Andere partijleiders leken gisteren wat geduldiger, al is ook bij D66 wel wat haast te bespeuren. Nu VVD en CDA nog altijd de ‘Kaag-coalitie’ (VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks) blokkeren, wordt binnen D66-kringen gesteld dat de bal dan bij VVD-leider Rutte ligt. Als leider van de grootste partij moet hij nu maar zelf de formatiekar gaan trekken.

Zónder medewerking van Kaag, zoals tot nu steeds het geval was, klinkt het subtiel dreigend. “Hij is de grootste,” meldt een ingewijde. “Het wordt dan ook tijd om een keer een inhoudelijke reden te geven voor het feit dat je niet in één coalitie wil met PvdA en GroenLinks. Die hebben we nog niet gehoord.”

Rob Jetten (D66) en Sigrid Kaag (D66) bij aankomst voor een gesprek met informateur Mariëtte Hamer over de kabinetsformatie.  Beeld Hollandse Hoogte/ANP
Rob Jetten (D66) en Sigrid Kaag (D66) bij aankomst voor een gesprek met informateur Mariëtte Hamer over de kabinetsformatie.Beeld Hollandse Hoogte/ANP

Het ‘basisstuk’ dat VVD en D66 samen opstelden leek voor veel partijen een goed startpunt voor de onderhandelingen. Maar VVD en CDA voelen niks voor een kabinet met zowel GroenLinks als de PvdA. Zij willen het liefst met de ChristenUnie in een nieuwe coalitie, maar daarmee wil D66 - een van de twee winnaars van de verkiezingen in maart - niet opnieuw regeren.

‘Formatiefusie’

Tegelijkertijd hangt er een schaduw over de innige samenwerking die Klaver en Ploumen hebben afgekondigd. Deze ‘formatiefusie’ had VVD en CDA over de drempel moeten helpen. Die vinden twee linkse partijen er ‘een te veel’, maar de facto zou er met het duo Klaver-Ploumen één linkse partij aan de onderhandelingstafel aanschuiven.

In de achterban van zowel GroenLinks als PvdA klinkt daar gemor over. De PvdA houdt zaterdag een speciaal ingelaste ledenraad, in de hoop dat leider Ploumen daar een mandaat krijgt. Er worden moties in stemming gebracht, zowel vóór als tégen haar plan, dus tot die tijd zouden VVD en CDA kunnen afwachten.

Zware klus voor Hamer

Immers: de hele opzet, waar die partijen toch al niet warm van werden, kan dus ook zomaar van tafel worden geveegd. Ook GroenLinks-leden komen zaterdag bijeen, maar daar gaat het er anders aan toe. De leden mogen niet stemmen maar slechts hun ‘vragen’ voorleggen aan Klaver.

Het is de vraag of, in aanloop naar zaterdag, het toch al trage proces in een nóg lagere versnelling wordt gezet. Nadat informateur Hamer ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers heeft ontvangen, zal ze zich beraden op haar advies aan de Tweede Kamer. Maar een weg uit de patstelling zal nog niet meevallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden