PlusNieuws

Partijen van links tot rechts eisen opheldering: wat wist Hoekstra over fiscale sluiproute?

Andere investeerders leken wel te weten dat hun geld via een belastingparadijs liep, maar CDA-leider Wopke Hoekstra niet. Beweert hij. De Tweede Kamer eist uitleg over zijn financiële avontuur op de Britse Maagdeneilanden.

Demissionair minister Wopke Hoekstra van Financiën (CDA) bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad.  Beeld ANP
Demissionair minister Wopke Hoekstra van Financiën (CDA) bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad.Beeld ANP

Tony Blair, Vladimir Poetin, Shakira, Elton John, Pep Guardiola, Ringo Starr en: Wopke Hoekstra. De CDA-leider prijkt als enige bekende Nederlander op een lange lijst mondiale prominenten die via creatieve fiscale routes hun geld rondpompen.

Al die politici, artiesten en sporters die opduiken in deze Pandora Papers blijken er dubieuze offshoreconstructies op na te houden. Uit de bijna 12 miljoen gelekte documenten komt naar voren dat Hoekstra tot 2017 jarenlang via een brievenbusfirma op de Britse Maagdeneilanden investeerde in een ecovriendelijk safaribedrijf van kennissen in Afrika.

Het ging om een bedrag van 26.500 euro dat hij erin stak, van 2009 tot een week voordat Hoekstra aantrad als minister in 2017. Maar omdat hij als bewindspersoon privébelangen moest afstoten, ontdeed hij zich van zijn deel.

De winst, zo’n 4800 euro, schonk hij aan een goed doel. Dat deze investering via een belastingparadijs liep, wist Hoekstra niet, beweert hij nu: “Daar had ik mij achteraf natuurlijk beter in moeten verdiepen.”

Winstbelasting

Dat is opmerkelijk. Volgens dagblad Trouw, dat samen met het FD en Investico als eerste over de kwestie schreef, leken de andere Nederlandse investeerders wél te weten van de eilandroute. Die is niet verboden: belastingontduiking is illegaal, belastingontwijking niet. En die gekozen route was dus niet toevallig, zo hoefde er geen winstbelasting te worden betaald.

Betrokkenen benadrukken in koor dat winst maken nooit het doel was, dat de locatie van de investering toevallig tot stand kwam en dat de aandelen ‘netjes’ gemeld zijn bij de Belastingdienst. Wettelijk stond Hoekstra dus ook in zijn recht: hij was ondertussen Eerste Kamerlid geworden, maar uit die functie niet verplicht zijn bedrijfsbelang te melden. Als minister moest hij er afstand van doen, en dat deed hij.

Toch is de ophef niet minder groot. Partijen van links tot rechts eisen opheldering. Hij mag dan volgens de letter van de wet werken, hoe zit het met de geest van de wet, zijn moreel-ethisch kompas?

In het regeerakkoord van 2017 waar Hoekstra als kabinetslid voor tekende stond nota bene dat ‘belastingparadijzen’ moesten worden ‘aangepakt’. En als minister van Financiën voerde hij inderdaad de strijd met financiële schijnconstructies aan. Maar blijkt hij achteraf niet hypocriet?

En dan is er nog een heikel punt. Een van de mede-investeerders blijkt bankier Tom de Swaan. Een half jaar nadat Hoekstra zijn aandelen had verkocht, benoemde hij De Swaan in zijn rol als minister tot president-commissaris van staatsbank ABN Amro. Onduidelijk is of zij, bijvoorbeeld aan premier Rutte, hebben gemeld dat ze kort daarvoor nog in hetzelfde project investeerden.

Stinkt

Volgens PVV-leider Geert Wilders ‘stinkt het aan alle kanten’: “Dit is typisch CDA. Anderen op hoge toon de les lezen, maar zelf fout handelen.” SP-leider Lilian Marijnissen vraagt zich af ‘hoe geloofwaardig deze minister nog kan zijn in de aanpak van belastingontwijking’, PvdA-Kamerlid Henk Nijboer eist extra antwoorden: “Het roept de vraag op welke financiële belangen hij nog meer heeft.”

Ook coalitiepartij D66 is kritisch, Kamerlid Alexander Hammelburg wil weten waarom Hoekstra niet ook als senator al afstand deed van de aandelen, en wat Hoekstra gaat doen om de schade te herstellen: “Wat gaat de minister doen om het beeld te herstellen dat hij en de commissaris van een staatsdeelneming (ABN, red.) dit soort belastingconstructies acceptabel lijken te vinden.”

Een debat moet daarover snel duidelijkheid geven, vinden deze partijen.

Honderden miljoenen

Overigens is Hoekstra met zijn 26.000 euro een kleine krabbelaar in het mondiale gezelschap. Miljardairs en wereldleiders schuiven soms met honderden miljoenen euro’s via belastingparadijzen. Daardoor hoeven ze amper belasting te betalen.

Maar voor de meesten geldt: zij zijn geen minister, zoals Hoekstra. Die haastte zich dus zondag te laten weten dat hij ‘deze investering altijd’ heeft ‘meegenomen’ in zijn belastingaangifte.”Ik heb mij steeds volledig gehouden aan alle regels die er gelden voor bewindspersonen. (...) Er is ook nooit dividend uitgekeerd.”

ABN’er Ton de Swaan merkte maandag nog op dat de eilandroute ‘schuurt met de tijdgeest’. Hoewel het ‘niet in strijd is met de wet’ stoot de president-commissaris van de bank nu alsnog zijn aandeel af.

Hoekstra zal wat meer uitleg nodig hebben om het wantrouwen in de Kamer te sussen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden