PlusAchtergrond

Pandemie, hittegolven én thuiswerken: hoe overleven we de zomer van 2020?

Beeld ANP

Het wordt, volgens de voorspellingen, een hete zomer. Helaas kunnen we op kantoor niet meer terecht voor wat broodnodige aircokou. Hoe komen we een zomer vol hittegolven en coronamaatregelen door?

We krijgen een warme en droge zomer, aldus Weeronline. De temperatuur zal vaak tussen de 25 en 30 graden liggen, meerdere hittegolven met extreme temperaturen van 35 tot 40 graden zijn niet uitgesloten. Normaal luidt het advies: zoek de koelte op onder een boom, bij een meertje, of aan het strand. Maar in de stad, waar de ruimte schaars is, met z’n allen op een kluitje aan de Amstel gaan liggen, dat is nu natuurlijk geen goed idee. 

Verkoeling vinden is dit jaar daarom een grotere uitdaging dan anders. “De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is twee maanden geleden begonnen met het inventariseren van nationale hitteplannen,” vertelt Hein Daanen, hoogleraar thermofysiologie aan de Vrije Universiteit. Hij zit in het Global Heat Health Information Network, een internationale samenwerking van specialisten die landen op het Noordelijk halfrond voorbereiden op een hete zomer in combinatie met Covid-19.

“Een aantal adviezen dat in hitteplannen wordt gegeven zijn tegenstrijdig met de coronamaatregelen,” legt Daanen uit. Zo luidt een algemeen advies bij warm weer om koele plekken op te zoeken, zoals bijvoorbeeld de supermarkt, maar ook schaduwplekken buiten. Daanen: “Verzamelen op zulke plaatsen is in de 1,5-metersamenleving niet handig. We zullen de verkoeling dichter bij huis moeten opzoeken.”

Er moet dus meer groen komen in de stad en daar werd al hard aan gewerkt. Op het Marineterrein is bijvoorbeeld een experiment gaande met kunstgras dat minder hitte afgeeft en de gemeente trok eerder al subsidie uit voor vergroening van de Amsterdamse daken, die dan beter water kunnen vasthouden en zo verkoeling bieden. Maar wat kunnen we zelf doen?

We zouden een voorbeeld kunnen nemen aan een experiment onder zorgpersoneel. De beschermende kleding die zij moeten dragen vanwege corona is met hoge temperaturen een extra belasting. Aan de Radboud Universiteit in Nijmegen is daarom geëxperimenteerd met het dragen van koelvesten onder de werkkleding van zorgpersoneel. “Daar was men erg enthousiast over,” aldus Daanen. “Het Klimaatverbond heeft zelfs een instructie uitgegeven voor het zelf in elkaar zetten van een koelvest, zodat ook mensen thuis ze kunnen gaan dragen.”

Thuiswerken

Want dat is het volgende probleem: de grote hoeveelheid mensen die deze zomer thuiswerken. Veel kantoren hebben airco, maar de meeste woonhuizen in Nederland niet. Daarom is het volgens Daanen raadzaam om je werkplek aan te passen. Dat kan door te investeren in goede zonnewering, maar ook kleinere ingrepen, zoals een geschikte bureaustoel kunnen al effect hebben (zie het kader voor alle tips).

Dit soort praktische adviezen zijn volgens de hoogleraar heel belangrijk. “Je ziet het effect van hitte direct terug in de sterftecijfers. Als het ongeveer 18 graden is in Nederland gaan de minste mensen dood. Als het warmer of kouder wordt, neemt het sterftecijfer direct toe. Dat is niet altijd even zichtbaar in de samenleving, omdat het vooral ouderen zijn die aan extremere temperaturen bezwijken.”

De groepen die in het geval van corona al het kwetsbaarst waren, lopen ook bij hoge temperaturen veelal het meeste risico. “Hoe ouder je wordt, hoe minder je zweet,” verklaart Daanen. “En als de buitentemperatuur hoger is dan die van het menselijk lichaam (de huidtemperatuur is rond de 35 graden), dan is zweten de enige manier om warmte te verliezen.” Ook mensen met overgewicht en hart- en vaatziekten kunnen warmte minder goed verwerken. Voor hen gelden de gebruikelijke antihitte adviezen van het RIVM.

Het RIVM heeft ook een speciale webpagina over hitte in coronatijd ingericht. Daar staat bijvoorbeeld hoe je koorts en oververhitting van elkaar kunt onderscheiden. Daanen: “Het is belangrijk dat iedereen zich goed inleest en de juiste maatregelen neemt.”

Tips voor thuiswerken tijdens een hittegolf

Allereerst voor iedereen die zijn of haar werkruimte op zolder heeft ingericht: daar moet je weg. Zoek een koele plek in huis en pas daar zo nodig je inrichting voor aan. Wie het hoofd koel wil houden kan het beste aan de schaduwkant van het huis gaan zitten of, nog beter: in de kelder als die aanwezig is.

Zorg verder voor goede zonnewering. Een zonnescherm aan de buitenkant van je huis is het beste, maar de gordijnen dichtdoen overdag helpt ook al om de warmte buiten te houden.

Een volgende stap is slim ventileren. Zet ramen en deuren ’s nachts of ’s ochtends heel vroeg open, maar houd ze overdag juist dicht. Ook is het aanschaffen van een ventilator geen slecht idee. Het circuleren van lucht langs je lichaam zorgt voor afkoeling. Als het echter boven de 40 graden is, is de lucht te heet en warmt hij je huid juist op.

Trek ook je baas aan zijn of haar mouw en vraag om een tropenrooster. Als je vroeg in de ochtend begint, werk je zoveel mogelijk tijdens de koele uren van de dag.

Ook niet onbelangrijk is een goede bureaustoel. Een stoel van plastic is uit den boze. Je koelt af als je zweet kan verdampen en dat gebeurt als je huid in contact staat met droge lucht. Zit je op plastic, dan sluit je je huid af van die droge lucht en komt je zweet in druppelvorm naar buiten, waardoor je niet afkoelt. Een van de voornaamste plekken van waar je zweet is bovendien je rug. Kies daarom voor een stoel met een open structuur.

Een andere tip is veel beweging. Ja, ook als je sport zweet je in druppels, waardoor je niet afkoelt. Maar daar staat tegenover dat een fit lichaam een betere warmtetolerantie heeft. Sport natuurlijk op slimme momenten, zoals ’s ochtends heel vroeg en niet midden op de dag.

Wie tot slot zin heeft om de handen uit de mouwen te steken, kan op de website van het Klimaatverbond instructies vinden voor het maken van een koelvest. Het in elkaar naaien van het vest is niet heel moeilijk en je vult hem met coolpacks, die je bij de meeste drogisterijen kunt halen. Je eigen ontwerp kun je de hele zomer indienen bij het verbond. Eens per maand wordt het leukste vest beloond met een prijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden