Nieuws

Oversterfte houdt aan: weer duizenden mensen méér overleden

De oversterfte houdt aan. Vorig jaar overleden 170.000 mensen, 14.500 méér dan verwacht. Vooral in Flevoland, Drenthe en de kop van Noord-Holland stierven relatief meer mensen dan verwacht.

Ellen van Gaalen
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Helemaal verrassend is deze conclusie niet. Eerder bleek al dat uitvaartondernemers het razend druk hebben. “Wij zitten in de vijfde versnelling, dit is geen sprint meer, dit is een marathon,” zei Martijn van de Koolwijk van Dela, de grootste uitvaartverzorger in Nederland, al in november.

De cijfers bevestigen dat beeld. Hoewel de oversterfte iets lager uitviel dan tijdens de eerste twee coronajaren, was die in 2022 nog steeds flink verhoogd. In 2018 was er bijvoorbeeld een zware griepgolf, waardoor ook wat meer mensen overleden, maar dat waren er lang niet zoveel extra als vorig jaar.

Alleen in de eerste drie maanden van 2022 was er geen oversterfte. Half maart begon een eerste griepepidemie, die dertien weken duurde. Half december volgde een nieuwe griepgolf. “Normaliter zien we verhoogde sterfte tijdens die epidemieën, maar overlijden in de maanden daarna minder mensen dan verwacht. Nu houdt de oversterfte aan,” zegt CBS-onderzoeker Ruben van Gaalen.

Corona

Volgens de onderzoeker blijft corona een belangrijke veroorzaker van de vele sterfgevallen. Het afgelopen jaar bleven voortdurend mensen besmet én gingen meerdere varianten van omikron rond. Bovendien haalden minder mensen een herhaalprik dan tijdens eerdere vaccinatierondes. “De oversterfte is behoorlijk verhoogd, maar dus niet helemaal onverklaarbaar,” stelt Van Gaalen.

Uit nieuwe CBS-cijfers over doodsoorzaken blijkt dat in het derde kwartaal van vorig jaar 1468 mensen aan corona zijn overleden. Ruim twee derde was ouder dan 80 jaar. Tot en met september stierven 6477 mensen aan corona.

Corona verklaart echter niet alles. Volgens de onderzoeker speelt mee dat tijdens de pandemie zorg is uitgesteld en bevolkingsonderzoeken niet werden gedaan. Van Gaalen: “We moeten goed onderzoeken welke gevolgen dat heeft op het sterftecijfer. Die effecten blijven we natuurlijk over een langere periode zien.”

Jonger dan vijftig

Hoewel het om kleinere aantallen gaat, stierven er relatief gezien vooral meer mensen jonger dan 50 jaar dan verwacht, namelijk 13 procent. Puur gelet op de absolute aantallen was de oversterfte vooral onder 65-plussers een stuk hoger. Bewoners van verpleeghuizen en in de gehandicaptenzorg werden bovengemiddeld hard geraakt.

Overigens valt de oversterfte in Drenthe, Flevoland en de kop van Noord-Holland op. Daar lag het aantal sterfgevallen het verst boven de verwachting. “We hebben er geen sluitende verklaring voor,” aldus Van Gaalen. Wel constateert hij dat in Flevoland relatief veel mensen geen vaccinatie hebben gehaald en dat in Drenthe relatief veel ouderen wonen.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden