PlusNieuws

Overheid schoot mondkapjesdeal met Sywert voor, erkent minister alsnog

Nu de acute coronacrisis wegebt, verlegt de Tweede Kamer het vizier: wat ging er allemaal mis bij de start van de uitbraak? Politici vrezen dat de Sywert-deal symbool staat voor meer potentiële missers.

Tamara van Ark, demissionair minister voor Medische Zorg.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Tamara van Ark, demissionair minister voor Medische Zorg.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

VVD-minister voor Medische Zorg Tamara van Ark is nog niet klaar met de mega-mondkapdeal die haar ministerie vorig jaar sloot met ondernemer Sywert van Lienden. Ze beantwoordde al een reeks schriftelijke vragen, vertelde donderdag in het coronadebat wat ze nog meer wist, maar daar kreeg ze toch nieuw huiswerk mee. Hoe zit het precies met het voorschieten van de lading mondkapjes? Is het gebruikelijk dat een ministerie meer dan honderd miljoen euro vooruit lapt voor een ondernemer?

Eerder op de dag had de VVD-bewindsvrouw tegenover journalisten nog ontkend dat er sprake was geweest van een ‘voorfinanciering’, naar eigen zeggen omdat ze het zelf ook niet kon geloven. Maar later had ze het intern gecheckt en bleken er diverse inkooporders die waren voorgeschoten door de overheid.

‘Normaal’

Maar dat is tijdens een pandemie doodnormaal, stelde Van Ark sussend in het debat. Wel gaat ze nu nog een keer alle details na, beloofde ze tegenover een fel parlement: ‘Ik hecht aan transparantie. Er wordt de hele tijd gesproken over politieke partijen (Van Lienden schreef mee aan het CDA-programma, red.), maar ik sluit ook niet uit dat het feit dat iemand zoveel publiciteit zocht en op zoveel plekken liet weten dat hij het zelf beter kon, een rol heeft gespeeld. Maar ik wil niet gissen. Ik wil het uitzoeken.’

Waarschijnlijk volgende week krijgt de kwestie-Sywert dus een vervolg. Van Lienden en het kabinet liggen onder vuur vanwege de grote mondkapjes-order uit april 2020: de voormalige ambtenaar regelde toen met compagnons 40 miljoen mondmaskers voor ruim 100 miljoen euro. Hij pretendeerde dit belangeloos te doen, maar toucheerde aan het einde van de rit negen miljoen euro winst, onthulden diverse media onlangs.

Dus werd de crisis-held van vorig jaar in het debat afgeschilderd als een ordinaire graaier die een pandemie en zijn CDA-relaties misbruikte om miljonair te worden. ‘Je moet geen slaatje slaan uit een crisis,’ zei VVD-Kamerlid Aukje de Vries (VVD) streng. ‘Het is verwerpelijk als je zegt zonder winstoogmerk te werken en dat wel doet.’ PVV-leider Geert Wilders noemde Van Lienden ‘een oplichter’: “Dit riekt naar corruptie en vriendjespolitiek.”

Van Lienden stuurde berichtjes naar minister De Jonge om zijn mondkappen aan te bieden, zo bevestigde Van Ark eerder deze week, ook had hij contact met diens politiek adviseur.

Terugvorderen

Oppositiepartijen PVV en Denk vroegen het kabinet de miljoenenwinst terug te vorderen, de SP wil ook extra onderzoek naar de manier waarop het kabinet hulpmiddelen en apparatuur heeft ingekocht. Van Ark verdedigde de aankoop opnieuw: levertijd, kwaliteit en prijs waren in orde. Daarbij was het ook een wens van de Kamer om zo snel mogelijk zoveel mogelijk beschermingsmiddelen in te slaan, geld speelde geen rol, leek de dominante boodschap op het Binnenhof vorig voorjaar.

Volgens de minister was intern overigens wel bekend dat Van Lienden opereerde onder de vlag van een commercieel bedrijf en dus winst ‘mocht’ maken. Dit terwijl de buitenwereld ondertussen in de illusie verkeerde dat hij als nobele crisisheld de zorginstellingen voorzag van mondmaskers terwijl de overheid faalde. Maar Van Ark zei ook: “Als je exorbitante winsten maakt in een crisis, is dat geen goed beeld.” Ze komt dus zo snel mogelijk met meer informatie naar de Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden