OV-voorzitter: ‘Wekelijks 150 incidenten rond mondkapjes in ov’

Een man wordt opgepakt door handhavers, vermoedelijk vanwege het niet (willen) dragen van een mondkapje in de tram.Beeld Joris Van Gennip

Iedere week worden er 150 incidenten rond mondkapjes geregistreerd in het openbaar vervoer. Voorzitter van Openbaar Vervoer Nederland (OV-NL) Pedro Peters zegt dat het gaat om incidenten als scheldpartijen en spugen, maar ook om ernstig geweld zoals dinsdag in Nieuw-West.

Een buschauffeur (67) werd daar ernstig mishandeld door een passagier die geen mondkapje wilde dragen. Op een Snapchat-filmpje dat terecht is gekomen bij GeenStijl, dat is gemaakt door een andere inzittende van de bus, is te zien dat een man die over zijn toeren is die chauffeur op de vloer van het gangpad smijt. Vervolgens gaat de man op de chauffeur staan.

De 150 incidenten over mondkapjes worden geregistreerd door medewerkers van de ov-bedrijven. De agressie is meestal gericht tegen het personeel, maar kan ook plaatsvinden tussen reizigers onderling. Bijvoorbeeld als de ene passagier de ander aanspreekt op het niet dragen van een mondmasker.

‘Meer aandacht’

Peters zegt dat de ov-bedrijven en de politie er momenteel al alles aan doen om zulke incidenten te voorkomen. “Maar het is onmogelijk om het overal te voorkomen,” aldus de voorzitter van OV-NL. Daarvoor rijden er volgens hem te veel bussen, metro’s, trams en treinen. “We kunnen niet op iedere bus een politieagent zetten.”

“Het is de verantwoordelijkheid van reizigers om zich aan de regels te houden,” aldus Peters. “Daar moet meer aandacht voor komen, zodat mensen zich aan de regels gaan houden.”

Wettelijk verplicht

Het is sinds corona een wettelijke verplichting om in het openbaar vervoer een mondkapje te dragen. Dat is gebaseerd op de Wet personenvervoer 2000. Hierin is onder andere bepaald dat iedereen verplicht is om aanwijzingen van vervoerders op te volgen ‘voor orde, rust, veiligheid of een goede bedrijfsgang’.

Het GVB heeft de afgelopen periode regelmatig te maken met reizigers die amok maken over het dragen van het mondkapje. Chauffeurs, bestuurders en conducteurs spreken reizigers erop aan, maar er wordt niet gehandhaafd. Als de veiligheid van andere reizigers in gevaar is, kan de GVB’er ervoor kiezen zijn voertuig stil te zetten en assistentie te laten komen. Dat is al regelmatig voorgekomen.

Wethouder: alleen brede mondkapjesplicht voorkomt geweld in ov

De enige manier om incidenten als de mishandeling van een Amsterdamse buschauffeur te voorkomen, is een algehele mondkapjesplicht in de openbare ruimte, naast die in het openbaar vervoer. Die oproep aan het kabinet doet vervoerswethouder Sharon Dijksma namens de hele Vervoerregio. Daarin werken Amsterdam en 14 omliggende gemeenten samen op het gebied van (openbaar) vervoer.

‘De voortdurende twijfel die wordt gezaaid over het nut van mondkapjes is een slechte zaak. Onze mensen handhaven nu tegen de klippen op! Met verschrikkelijke incidenten als gevolg,’ aldus Dijksma, verwijzend naar de buschauffeur die werd mishandeld door een passagier omdat hij die zonder mondkapje niet wilde meenemen.

Volgens haar woordvoerder is er nu een lappendeken aan regels en kan die door een bredere mondkapjesplicht worden opgeheven om duidelijkheid te scheppen.

Dijksma had dinsdagavond al contact met het GVB, om haar afschuw uit te spreken over het geweldsincident. De betrokken chauffeur heeft een hersenschudding, mist vier tanden en heeft gekneusde ribben. Hij heeft samen met zijn werkgever aangifte gedaan. De dader is nog op vrije voeten.

FNV in gesprek met GVB over buslijn van mishandelde chauffeur

Vakbond FNV is met het GVB in gesprek over maatregelen voor lijn 21, waar dinsdag de buschauffeur ernstig werd mishandeld. Kaderlid van de vakbond Ger Geldhof zegt dat er al langer op actie wordt aangedrongen voor dit traject. “De GVB moet scherper toezicht houden.”

“Wij zijn ons rot geschrokken door het incident,” zegt Geldhof. “Op lijn 21 is al vaker sprake van veel incidenten en agressie. Het is waardeloos.” Buslijn 21 rijdt tussen het Centraal Station en Nieuw-West en komt langs de Staatsliedenbuurt en Bos en Lommer.

Volgens Geldhof willen veel medewerkers van GVB niet meer op lijn 21 rijden. “Er moet meer worden gedaan voor het personeel. We worden al sinds maart gezien als noodzakelijk om de samenleving draaiende te houden, maar we krijgen er dit soort reacties voor terug. Dat voelt niet goed.”

Een manier om de agressie rond mondkapjes tegen te gaan, is volgens Geldhof dat de overheid de maskers ook buiten het ov verplicht stelt. “In het ov is die verplichting er al maanden, maar omdat de regels buiten het openbaar vervoer onduidelijk zijn, gaan mensen vaak de discussie aan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden