Plus

Ov-bedrijven willen miljarden extra als Randstad wordt volgebouwd met woningen

Nu er ruim een half miljoen woningen in de Randstad bij moeten komen, willen de stadsvervoerders van Amsterdam, Den Haag en Rotterdam boter bij de vis. Er zijn miljarden euro’s nodig voor nieuwe lijnen en achterstallig onderhoud, zeggen Claudia Zuiderwijk (GVB), Bruno Bruins (HTM) en Maurice Unck (RET).

In de regio Amsterdam komen er honderdduizenden woningen bij. Die moeten bereikbaar zijn met openbaar vervoer, wat veel geld kost. Beeld ANP
In de regio Amsterdam komen er honderdduizenden woningen bij. Die moeten bereikbaar zijn met openbaar vervoer, wat veel geld kost.Beeld ANP

Een ‘dalletje’ (Unck). Een ‘knikkie’ (Bruins). Een ‘dipje’ (Zuiderwijk). Als je de bazen van de grote stadsvervoerders vraagt naar het ellendige coronajaar dan worden ze liever niet te veel herinnerd aan alle lege bussen, trams en metro’s.

In plaats daarvan wijzen ze erop dat de reizigers razendsnel weer terugkeren. In Rotterdam en Den Haag zit het openbaar vervoer sinds de versoepelingen alweer voor ruim de helft vol, vertellen RET-baas Maurice Unck en Bruno Bruins van de HTM. “Eind dit jaar zal dat rond de 80 procent zijn.” Alleen Amsterdam blijft met 45 procent nog iets achter. “Wij missen nog steeds veel toeristen en zakelijke forenzen,” stelt Zuiderwijk. “Maar dat trekt wel weer bij.”

Over enkele jaren zal corona voor de vervoerders een vervelende herinnering zijn, stelt Bruins, zelf nog korte tijd coronaminister, totdat hij overwerkt raakte. Inmiddels is hij sinds vorig najaar interim-directeur bij de HTM. “Bruno, denk je dat het ov nog gaat groeien, krijg ik vaak te horen in de stad. Ik antwoord dan: jongens, dat denk ik niet, ik weet het wel zeker!” Hij wijst erop dat het aantal reizigerskilometers in de grote steden tussen 2010 en 2019 met een kwart steeg. “Door corona is dat even anders, maar straks groeien we weer net zo hard als vroeger.”

Essentieel

Het is de reden dat Bruins, Unck en Zuiderwijk in het hoofdkantoor van de RET aan de voet van de Erasmusbrug gezamenlijk om tafel zitten. Unck wijst op de grote kaart van de metropoolregio Rotterdam en Den Haag aan de muur. “Kijk, in dat gebied moeten er 250.000 woningen bij komen.” GVB-baas Zuiderwijk: “En bij ons in Amsterdam en de directe regio gaat het om nog eens 300.000 woningen.”

Al met al komt de helft van de nieuwbouwwoningen in de Randstad. Nieuwe ov-verbindingen zijn essentieel om steden leefbaar en bereikbaar te houden, stellen ze. Zeker nu steeds meer gemeenten hun parkeernormen verlagen en nieuwe bewoners niet standaard meer recht hebben op een parkeerplaats. Bruins: “Woningbouw en infrastructuur zijn als de twee helften van de Maagdenburger halve bollen. Die moet je samen aanpakken. Het liefst zou ik straks in elke nieuwe woning een ov-abonnement op de keukentafel zien.”

Meer concreet vragen GVB, HTM en RET – samen vervoeren ze 2 miljoen van de dagelijkse 4,75 miljoen ov-reizigers in Nederland – het nieuwe kabinet een half miljard euro per jaar voor de nieuwe lijnen en voor een veel hogere vervoersfrequentie op bestaande verbindingen. Zo wil het GVB in Amsterdam de metroring sluiten en de Noord/Zuidlijn doortrekken naar Schiphol. Belangrijke uitdaging: het ontsluiten van de nieuwe Haven-Stad bij Sloterdijk (100.000 woningen).

De RET wil Rotterdam-Zuid, waar 30.000 woningen komen, een nieuwe metroverbinding geven die via een derde brug of een tunnel over de Maas van Feyenoord City naar Kralingen loopt. De stadsvervoerder pleit verder voor lightrail op de zogenaamde ‘Oude lijn’ van Dordrecht via Rotterdam, Schiedam, Delft, Den Haag en Leiden. Unck wil ondertussen de besturing van het ondergrondse deel van de Rotterdamse metro automatiseren. “Dan kunnen we elke negentig seconden rijden, tegen om de drie minuten nu.”

Den Haag wil het bestaande tramnetwerk doortrekken naar Zuidwest, waar tienduizenden woningen staan ingepland. Ook de Koningscorridor van de Haagse Binckhorst via Voorburg naar Zoetermeer moet opgewaardeerd, aldus Bruins: “Daar komen 25.000 huizen te staan en evenveel arbeidsplaatsen.” Verder wordt fors geïnvesteerd in extra capaciteit. Zo keren de bekende lange harmonicabussen terug, vertelt Bruins. “Een mega-investering.”

Terugverdienen

De stadsvervoerders stellen dat goed ov zichzelf terugverdient. “Neem de RandstadRail tussen Den Haag en Rotterdam die HTM en RET delen. Daar stapten vlak voor corona 45.000 reizigers per dag in. En de naar lightrail omgebouwde Hoekse Lijn tussen Schiedam en Hoek van Holland haalde binnen drie maanden de reizigersaantallen die eigenlijk pas na drie jaar werden verwacht.” Zuiderwijk: “Waar ov komt, ontstaat reuring en nieuwe bedrijvigheid.”

Maar er is veel meer nodig, te beginnen met substantieel hogere budgetten voor onderhoud. Ruim 200 miljoen per jaar extra vragen de stadsvervoerders. “Het onderhoudsbudget is sinds de financiële crisis al tien jaar bevroren,” vertelt Zuiderwijk. “Dat knelt enorm, want het aantal reizigers is sindsdien fors gestegen.”

Volgens Zuiderwijk is het probleem dat beheer en onderhoud veel minder sexy is dan een nieuwe ov-lijn aanleggen. Toch moet het uiteindelijk wel gebeuren, stelt ze. “Het is als met je huis: doe je jaren niets, dan gaat het dak lekken.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden