Plus

Oud-minister Voorhoeve: informatie Srebrenica ‘werd ons onthouden’

Toen Joris Voorhoeve in oktober 1995 in de ministerraad stelde dat hij vond dat de VN en Dutchbat meer hadden kunnen doen om de val van Srebrenica te voorkomen, doelde hij op het versterken van de VN-vredesmacht in voormalig Joegoslavië.

Minister Voorhoeve van Defensie (2e van rechts) en generaal Nicolai (links) tijdens een besloten hoorzitting over de val van Srebrenica.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Minister Voorhoeve van Defensie (2e van rechts) en generaal Nicolai (links) tijdens een besloten hoorzitting over de val van Srebrenica.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Dat zegt de oud-minister van Defensie in een toelichting op de woensdag openbaar gemaakte ministerraadnotulen.

Over die versterking werd 2 juni 1995 gesproken op een bijeenkomst in Parijs. Alle landen die troepen leverden, waren daarbij, stelt Voorhoeve. “Nederland zag dat als de kans om eindelijk versterking van de troepenmacht voor elkaar te krijgen. Wij hebben zelf ook aangegeven wat wij met Dutchbat meer konden bijdragen. Maar daar kwam helemaal niks van terecht.”

Ook de leiding van VN-vredesmacht UNPROFOR liet volgens Voorhoeve te wensen over. “De Britse commandant nam vakantie op. Ik heb die generaal later nog gevraagd waarom. It was decided, zei hij, het is zo besloten. Duidelijk was dat Mladic (de bevelhebber van de Bosnisch-Servische troepen, red.) de indruk kreeg dat hij van de VN niets te vrezen had.”

Genocide

Dat Voorhoeve zijn collega-ministers kort na de val in de ministerraad op het hart heeft gedrukt om ‘geen bekendheid te geven’ aan het feit dat twee hooggeplaatste Nederlandse militairen werden teruggehaald naar Nederland nadat zij met een vluchtelingenkonvooi overstaken naar veilig gebied, kan hij zich ‘niet herinneren’. De militairen zagen hoogstwaarschijnlijk de eerste tekenen van genocide.

“Dat past wel in het algemene beeld dat ik van die tijd heb. De landmachtleiding hield informatie daarover dicht tegen het eigen vestje. De toenmalige bevelhebber (generaal Hans Couzy, red.) wilde zo min mogelijk slecht nieuws hebben.”

Een lijst met namen van tussen de 230 en 240 moslimmannen, die na de val van de enclave in de compound van Dutchbat veiligheid zochten, verdween. Die lijst werd gefaxt naar Den Haag, maar zou nooit zijn aangekomen. “Ik vertrouwde dat niet,” zegt Voorhoeve. “Jaren later kwam ik de assistent van de bevelhebber tegen en ik heb hem gevraagd: die lijst is toch wel binnengekomen? ‘Ja’, zei hij. Dat werd ons dus onthouden.”

Een Nederlands VN-konvooi op weg naar Lukavac. Beeld ANP
Een Nederlands VN-konvooi op weg naar Lukavac.Beeld ANP

Gegijzeld

Voorhoeve vermoedt dat bij de landmachtleiding destijds meespeelde dat er nog Dutchbatters werden gegijzeld door de Serviërs en dat er gevreesd werd voor wraakoefeningen.

Dat Voorhoeve in de ministerraad op 27 oktober 1995 zegt dat de Nederlandse blauwhelmen ‘achterdochtiger’ hadden moeten zijn, komt volgens hem voort uit het feit dat bij hem ‘toen inmiddels veel meer bekend was’. “We wisten dat er een stapel paspoorten was gevonden en dat aan een Servische militair werd gevraagd waarom die daar lagen. ‘Die hebben ze toch niet meer nodig’, antwoordde die. Dan weet je genoeg.”

Voorhoeve stelde in 1995 dat Dutchbat ‘harder had kunnen optreden’ om te voorkomen dat mannelijke vluchtelingen van de vrouwen werden gescheiden. Maar wat hadden de militairen kunnen doen, met een forse Bosnisch-Servische militaire macht en duizenden vluchtelingen? “Daar moet ik het antwoord op schuldig blijven. Het was toen mijn gevoel. Ik heb later ook militairen gesproken die zeiden: hoe kun je op Serviërs gaan schieten als er vluchtelingen bij zijn? Dat is ook zo.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden