Plus

Op expeditie door de natuur in Noord: ‘Dit is voor mij de jungle van Peru’

Stadsecologen, vogelexperts en biologen doken zondag met een groep van zo’n veertig natuurliefhebbers de Groene Longen van Noord in. Festivalplannen, verbindingswegen en bebouwing bedreigen de kleine orchidee, ooievaar, ijsvogel en Noordse woelmuis in Noord.

Beeld Jean-Pierre Jans

Stadsecoloog Fred Haaijen zijgt plotseling neer en buigt zich over een klein paars bloempje tussen de boterbloemen. Het gevolg hurkt met hem mee. “Dit is een orchidee, net zoals een gewone orchidee. Het is de rietorchis,” vertelt hij tijdens de ecologische ontdekkingstocht die bedoeld is om het belang van de Schellingwouderscheg in Noord – het natuurgebied tussen Durgerdam en Noorderpark - te benadrukken.

De kracht van de groene longen, zegt hij, zit in de aaneenschakeling van de gebieden. “De natuur stuurt het DNA aan en zorgt voor een goed immuunsysteem. De groene longen zijn daarom ook belangrijk voor de binnenstadbewoners,” vertelt Haaijen terwijl hij door het Schellingwouderbreekpark loopt.

Bij het IJ houdt hij opnieuw stil. “Nescio zat hier, uitkijkend over het water.” Haaijen wijst naar het water en attendeert zijn toehoorders op de zilte lucht. “Hier zwemmen haringen, bruinvissen en snoekbaarzen.”

Vleermuizen

In dit gebied, dat schoongehouden wordt door de omwonenden, zijn broeihopen voor de ringslang aangelegd. Er zitten ook vleermuizen en jonge vossen. Haaijen: “Ik zag een moedervos haar jongen een wilde eend voeden. En dat midden in Amsterdam!”

De groene longen filteren het fijnstof uit de havens, zegt boswachter Edwin Kaptein. “Je voelt hier ook de koelte van het groen. Aan de overkant van het IJ is het een stuk warmer. Daarom zijn die taartpunten die de stad inlopen zo belangrijk.” 

Een van de natuurliefhebbers die meegaat met de ecologische ontdekkingstocht is Carly Freeman, een natuurgids in opleiding. “Ik ben geboren in Engeland. Toen ik hier kwam wonen begin jaren negentig, dacht ik: Amsterdam heeft geen natuur. Maar het is er wel. Het is een manier van kijken.”

(Tekst gaat door onder foto)

Beeld Jean-Pierre Jans

De tocht vervolgt naar het Rietland, dat eind jaren tachtig van de vorige eeuw als park is aangelegd door Ziekenfonds AOZ voor de arbeiders uit Noord. De groep gaat op zoek naar de ijsvogel die zich tot vorig jaar nestelde in de boomwortels van een omgevallen wilg. Dit jaar is het blauw-oranje vogeltje - “een vliegend juweeltje, een blauwe parel” - nog niet gespot. Bewoners houden intussen de ‘aanvliegroute’ voor de ijsvogel vrij.

Amsterdam-Noord telde tot voor kort 54 ijsvogelplekken. Er waren in 2016 zeventig broedparen waarvan 22 in Noord. Dat leverde uiteindelijk zo’n honderd tot tweehonderd ijsvogels in de hele stad. Waarom de bewoners uit Noord ‘hun’ ijsvogel nog niet hebben gezien, weten de stadsecologen niet.

In de vijver van het Rietland zijn er dit jaar ook weinig koeten en futen. Wel is er het hoornblad, dat onder water ligt en het water zuivert. De omstanders pakken hun verrekijkers en spotten verschillende soorten libellen.

De jungle van Peru

De tocht eindigt in het Vliegenbos. Joost Janmaat, voorzitter van de stichting Vliegenbos houdt stil bij een kruispunt. “Het Vliegenbos is aangelegd in 1912 omdat arbeiders recht hadden op wildernis. De rust en koelte zijn de grootste kwaliteiten van het Vliegenbos. Het is ruig en wild. Het is het Amazonegebied van Noord. Kijk nou, dit is voor mij de jungle van Peru.”

Hij wijst op een haviksnest. De vogel heeft jongen en zit dit jaar voor het eerst in een andere boom. “Dat zij zich hier thuis voelt, daar moeten we trots op zijn,” zegt Janmaat. “Kijk, op de grond liggen veertjes van de Grote bonte specht. De havik heeft ze aan zijn jongen gevoerd. En zie je die vogelpoep. De jongen poepen over de rand van het nest.”

Binnenstadbewoner Fenna Oorthuys loopt met haar man net het Vliegenbos in. “Ik kwam hier al als kind. Mijn moeder was gek op dit bos. Even ontsnappen aan de hitte in de stad. Hier ervaar je de sfeer van een bos, veel fijner dan het drukke Vondelpark.”

De top 5 van nieuwe dier- en plantensoorten in de groene scheggen in Noord:

*de havik
* ringslang
* boomvalk
* ijsvogel
* orchideeën, zoals de rietorchis

De top 5 van diersoorten die bedreigd worden door de oprukkende stad:

* groene kikker
* nachtegaal
* boomvalk
* ransuil
* bosrietzanger

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden