Nieuws

Oorzaak treinstoring nog steeds onbekend: ‘De NS heeft grof gefaald’

Daags na de landelijke storing op het spoor is er nog veel onduidelijk over de oorzaak. Reizigersorganisatie Maatschappij voor Beter OV pleit voor een ruime compensatie.

Marlie van ZoggelThomas Sijtsma en Jurriaan Nolles
Gestrande reizigers op station Utrecht Centraal.  Beeld Jeroen Jumelet/ANP
Gestrande reizigers op station Utrecht Centraal.Beeld Jeroen Jumelet/ANP

De NS weet nog steeds niet wat de oorzaak van de storing is geweest. Het onderzoek is in volle gang, meldt een woordvoerder. “Treinen, conducteurs en machinisten: we wisten door de storing in het systeem niet meer waar ze zich bevonden en daarmee kwam de veiligheid voor de reizigers in het geding.”

Geruchten over een mogelijke hackaanval kon de woordvoerder niet ontkennen. “Het onderzoek loopt nog en op dit moment kunnen we niets uitsluiten. Tot nu hebben we geen signalen gevonden die een hack kunnen bevestigen. Maar zoals gezegd kan ik niet vooruitlopen op het onderzoek.”

Compensatie

Maatschappij voor een beter OV, belangenbehartiger van de reizigers, betreurt de gang van zaken. “Het komt wel vaker voor dat de treinen een dag uitvallen, maar dat het dit keer op een zondag gebeurde, maakt het extra ingewikkeld,” zegt Rikus Spithorst, woordvoerder van Maatschappij voor een beter OV.

De belangenbehartiger heeft NS gevraagd om reizigers die zondag niet hebben kunnen reizen, omdat er een thuisblijfadvies was of omdat ze gestrand waren, maandag gratis te laten reizen. Spithorst: “Dat heeft de NS niet gehonoreerd. Daar ontvangen we veel klachten over."

De woordvoerder van de NS vraagt gedupeerde reizigers zich te melden. “Het was een slechte dag voor de NS. Mensen die kosten hebben gemaakt, kunnen het beste onze klantenservice bellen. Voor die mensen willen we ons best doen en de schade compenseren. We zullen niet op ons strengst zijn. Per geval bekijken we wat mogelijk is.”

‘Grof gefaald’

De compensatie is een complex vraagstuk, omdat het leeuwendeel van de reizigers pas incheckt op het station en dus geen ticket of ander bewijs heeft van zijn reisintentie. Toch hoeft het volgens Spithorst helemaal niet moeilijk te zijn. “Mensen met een treinabonnement waarmee ze in het weekend gratis of met korting reizen, moeten gecompenseerd worden als ze deze maandag reizen. En geen gezeur over het aanleveren van bewijzen. De NS heeft grof gefaald, dus geneuzel over bewijslast is nu niet aan de orde.”

En wat te doen met reizigers die hun treinreis bij voorbaat hebben afgeblazen? “Die kunnen we niet helpen,” zegt Spithorst. “We kunnen niet van de NS verwachten dat ze zeventien miljoen gratis reisbewijzen uitdelen. Het moet wel redelijk blijven.”

De NS was zondag niet meer in staat vervangend vervoer in te zetten. Een gevulde intercity telt al gauw vijfhonderd reizigers, daarvoor moeten al tien bussen rijden. Er zijn in Nederland niet genoeg bussen om alle treinen te kunnen vervangen.

‘Personeel witheet’

Een dag na de grote IT-storing is FNV spoor-voorman Henri Janssen nog altijd verbijsterd dat geen enkele trein reed. Dat had volgens hem wel gekund: “Een machinist kan gemakkelijk, op veilige snelheid, tussen grote steden rijden als de beveiligingssystemen maar werken. En dat deden ze. Een veiligheidssysteem zegt heus op tijd ‘stop’ als er gevaar dreigt.” De voorman wijst op goederentreinen, regionale treinen van andere maatschappijen en internationale treinen, die wél reden.

Volgens de NS is het niet zo makkelijk als Janssen doet voorkomen. “Als zulke oplossingen mogelijk waren geweest, hadden we het echt wel gedaan. Er waren een aantal veiligheidschecks die we niet konden uitvoeren,” zegt een woordvoerder. Er was geen andere mogelijkheid dan het treinverkeer stil te leggen, oordeelde de NS. Het systeem waarin de planningen worden gemaakt, lag helemaal plat. “Daardoor was volstrekt onduidelijk waar treinen, machinisten en conducteurs zich bevonden. Dan weet je bijvoorbeeld ook niet hoe lang een trein is. Dus dan kan je wel zeggen: ‘ga maar rijden’, maar als een trein te lang is voor een perron, en de deuren gaan open, dan valt een reiziger op het spoor. Aan dat soort veiligheidsproblemen moet je denken.”

Volgens Janssen is er onder het personeel desondanks veel woede richting de directie van de NS. Die zou de automatisering van de systemen dusdanig hebben doorgevoerd, dat ‘ze niet meer weten waar de trein en de machinist is als het echt misgaat’.

Staatssecretaris Heijnen noemt aanpak NS-storing ‘onder de maat’ en wil uitleg

Staatssecretaris Vivianne Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat vindt dat de NS met de treinstoring van zondag ‘een zeer slechte beurt’ heeft gemaakt. Ze vindt dat de manier waarop de vervoerder met de storing is omgegaan ‘echt onder de maat’ was, en wil van de directie horen hoe dat is gekomen.

‘Ik wil van de NS precies horen waarom het hele treinverkeer plat is gelegd en waarom er geen vervangend vervoer is geregeld. Reizigers kregen weinig informatie en geen alternatief en daarmee was de aanpak van deze storing echt onder de maat,’ zegt de staatssecretaris in een schriftelijke reactie. ‘Ik wil dan ook van de directie van NS weten hoe zij ervoor gaat zorgen dat dit in de toekomst niet nog een keer gebeurt.’

Het treinverkeer lag zondag vrijwel de hele dag stil als gevolg van een technische storing. De NS zei dat het door de omvang van die storing ook niet mogelijk was om alternatief vervoer, zoals bussen, in te zetten.

Wanneer de staatssecretaris met de NS-directie om tafel gaat is nog niet duidelijk.

Reizigersorganisatie Rover heeft de NS gevraagd ‘maximaal coulant’ te zijn bij het compenseren van mensen die zijn getroffen door de treinstoring. Passagiers die er niet uitkomen met de NS worden opgeroepen zich te melden bij Rover. ‘Dan kijken we samen met OV Ombudsman of bemiddeling mogelijk is en of NS voldoende heeft gecompenseerd’, aldus de reizigersorganisatie op haar website.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden