Plus

Oorlog in Oekraïne zorgt ook in Den Haag voor keerpunt: meer geld voor Defensie, minder afhankelijkheid van Russisch gas

De Tweede Kamer wil meer geld voor Defensie, de afhankelijkheid van Russisch gas verkleinen en Oekraïense vluchtelingen ruimhartig opvangen als zij zich hier melden. Maar hoe is nog even de vraag.

Hanneke Keultjes en Laurens Kok
Premier Mark Rutte (midden) en de ministers Kajsa Ollongren (links) en Wopke Hoekstra tijdens het Tweede Kamerdebat over de oorlog in Oekraïne. Beeld ANP/Bart Maat
Premier Mark Rutte (midden) en de ministers Kajsa Ollongren (links) en Wopke Hoekstra tijdens het Tweede Kamerdebat over de oorlog in Oekraïne.Beeld ANP/Bart Maat

De Russische invasie in Oekraïne is ook in politiek Den Haag in veel opzichten een kantelpunt. Partijen die in de krijgsmacht altijd een bezuinigingspost zagen, zijn opeens vóór extra investeringen, partijen die beducht zijn voor asielstromen openen hun armen voor vluchtende Oekraïners en bijna iedereen wil minder afhankelijk zijn van energie uit Rusland.

Nog deze kabinetsperiode wil een ruime Kamermeerderheid – waaronder linkse partijen PvdA en GroenLinks – de Defensiebegroting structureel ophogen, mits dat niet ten koste gaat van andere investeringen. Daarmee gaat de Kamer nog niet zo ver als Duitsland. Daar heeft de regering beloofd het budget van de krijgsmacht nog dit jaar op te trekken tot minimaal 2 procent van het bruto binnenlands product. Maar een koerswijziging is het wel: lang deden kabinet én Kamer nauwelijks pogingen om in de buurt te komen van de Navo-bestedingsafspraak die in 2014 werd gemaakt.

Lastig afkicken

Ook maakte Nederland al die tijd ‘geen werk’ van energieonafhankelijkheid, erkende minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) gisteren. Dat is een gemiste kans voor Nederland én Europa, vindt hij. Maar afkicken van Russisch gas gaat zomaar niet. Sowieso is het voor Nederland, dat ongeveer 15 procent van zijn gas uit Rusland haalt, ‘makkelijker’ dan voor landen die 80 procent van hun gas uit Russisch halen.

Daarom lijkt een boycot van gas en olie uit Rusland nog een brug te ver, ook al vindt de Kamer het ‘onverteerbaar’ dat Poetin de inkomsten mede gebruikt om de oorlog in Oekraïne te financieren. De EU-landen moeten er samen uitkomen, stelt Hoekstra. Want alleen Poetin heeft baat bij scheurtjes in het Europese front.

Ruimhartig helpen

De VVD, die normaal altijd hamert op inperken van de asielstroom, stelt zich nu gastvrij op. De vluchtelingen komen uit Europa, en daarom moeten ze opvang krijgen ‘in de regio’ en dus ook in Nederland, stelt Kamerlid Ruben Brekelmans. Premier Rutte wrong zich vorige week nog in bochten door te wijzen op ‘bestaande kaders en afspraken’, nu stelt hij onomwonden: “Iedere Oekraïner die tijdelijk een veilig heenkomen zoekt, moet ruimhartig worden geholpen.”

Langetermijnproces

In de Kamer, die het voorjaarsreces onderbrak om over de situatie in Oekraïne te debatteren, klonk brede steun voor de sancties die in Europees verband zijn ingesteld tegen Rusland en voor het besluit extra wapens naar Oekraïne te sturen. Maar een eventueel lidmaatschap van de Europese Unie, wat Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen Oekraïne in het vooruitzicht stelde, gaat Kamer en kabinet te ver. “Dat is een langetermijnproces,” aldus Rutte.

Blij leek hij niet met de worst die Oekraïne kreeg voorgehouden. “De wenselijkheid daarvan uitspreken helpt niet bij het oplossen van dit conflict.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden