Onthutste reacties op overvolle teststraten: ‘Zoals het nu gaat, is zorgelijk’

Het vastlopen van het testsysteem van de GGD’s leidt tot bezorgde en onthutste reacties. PvdA-leider Lodewijk Asscher vindt het ‘schandalig’ en ‘gevaarlijk’.

Beeld ANP

Op Twitter hekelt Asscher het ministerie van Volksgezondheid: ‘Hoe is het mogelijk dat VWS na ruim een half jaar crisis niet voldoende capaciteit inkoopt? Nu niet weer de schuld geven aan mensen die hun uiterste best doen zich aan de voorschriften te houden graag.’

Samen met GroenLinks heeft hij opheldering gevraagd bij minister Hugo de Jonge over het nieuws dat het vrijwel onmogelijk is een afspraak te maken voor een coronatest. Ook andere fracties willen zo snel mogelijk tekst en uitleg. 86 van de 100 teststraten zijn op dit moment overbelast, meldt de landelijke GGD, waaronder die in Amsterdam. Het was niet eerder zo druk bij de verschillende teststraten.

‘Geen kwade wil’

De GGD Amsterdam wijst naar Den Haag. “Het is geen kwade wil, maar er is te weinig materiaal om te testen in de laboratoria. Dan heeft het ook geen zin om de testen af te nemen,” zegt een woordvoerder. “Er is genoeg personeel beschikbaar, maar we hebben te weinig buisjes, vloeistof, noem maar op. Dat wordt ingekocht door het ministerie.”

Veldepidemioloog Amrish Baidjoe ziet in de gang van zaken reden voor ‘gerichte, regionale lockdownmaatregelen’. “Testen gevolgd door bron- en contactonderzoek is alleen effectief bij clusters van besmettingen, waarbij je kunt nagaan wie wanneer in aanraking met het virus kwam. Dat stadium zijn we in de grote steden voorbij, ook nu het in de teststraten vastloopt. In Amsterdam is sprake van gemeenschapstransmissie. Daar helpt bron- en contactonderzoek niet meer tegen. Het is tijd voor rigoureuzere stappen.”

Baidjoe vergelijkt het met een dijk: “We proberen gaten in de dijk te dichten terwijl het water inmiddels over de dijken heen loopt.”

Hij ziet nog een extra risico in het voortzetten van het huidige testbeleid: “Het gevaar bestaat dat je je testcapaciteit opbrandt. Die heb je nodig voor het beschermen van risicogroepen, zoals bewoners van verpleeghuizen en personeel in ziekenhuizen. Voor hen moet je capaciteit achter de hand houden.”

Coronadashboard

Baidjoe is kritisch over de signaalwaarden op het coronadashboard, waar het RIVM de ontwikkelingen bijhoudt. “De getallen lopen steeds verder op, zonder dat dat consequenties heeft. Het RIVM en VWS verschuiven de waarden steeds.”

Stella Zonneveld, vicevoorzitter van het Amsterdamse Crisisteam huisartsen en medisch directeur van huisartsenorganisatie Roha, noemt de situatie in de teststraten zorgelijk. “Je wil natuurlijk snel weten of je het coronavirus hebt, zodat je niet onnodig thuis zit, of erger: dat je in de tussentijd andere mensen besmet.”

Aan de andere kant begrijpt Zonneveld dat het ‘een hele ingewikkelde exercitie’ is voor de GGD. “Want ze kunnen het logistiek op orde hebben, ze zijn ook afhankelijk van de beschikbaarheid van testmateriaal.”

Huisartsen testen niet

Ook in de huisartsenpraktijk krijgen dokters vragen van patiënten over de testen, maar de huisarts kan niet zelf testen op corona. “Wij kunnen het werk van de GGD niet zomaar overnemen. Zoals het nu gaat, is zorgelijk, maar ik denk dat iedereen dat wel vindt.”

Volgens Zonneveld is het waardeloos dat hele klassen thuis moeten blijven omdat de leraren thuis zitten te wachten op een testmogelijkheid. “En dan moet het echte snottebellenseizoen nog beginnen.”

Commerciële laboratoria willen bijspringen

Commerciële laboratoria staan in de startblokken om de GGD te hulp te schieten. Private laboratoria willen al langer samenwerken, maar ze zitten pas sinds kort bij VWS aan tafel om mee te praten over een samenwerking. Pieter Vos, voorzitter van Fenelab, de branchevereniging van commerciële labs, benadrukt allereerst dat het ‘van de zijlijn makkelijk praten is’. Ook hij hoort de berichten dat mensen soms wel drie dagen moeten wachten op een test. 

Volgens de GGD ligt een belangrijke oorzaak van de wachttijden bij de beschikbaarheid van testmaterialen. Vos herkent dat er schaarste is. “Maar verschillende laboratoria hebben ook weer verschillende leveranciers, dus niet iedereen heeft daarmee te maken.” Juist daar zit een belangrijke meerwaarde van de samenwerking met Fenelab: een ander netwerk, andere leveranciers en dus meer bronnen om uit te putten. Fenelab voorspelde eerder dat hun labs 20.000 testen per dag kunnen verwerken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden