Plus Reportage

Online shoppen: niet alles komt langs de douane

Douanehond Zenna en haar geleider in de douaneruimte van het postsorteercentrum. Beeld Frank jansen

Winkelen bij webshops buiten de Europese Unie is erg populair, maar nogal wat spullen mogen het land helemaal niet in. De douane controleert duizenden pakketjes per dag.

Een pakket waar vocht uit sijpelt, wekt meteen de aandacht van Daniela de Roo. De douane­medewerker maakt de doos voorzichtig open. De inhoud bestaat uit een ratjetoe van sigaretten, medicijnen, gedroogde worst, blikken makreel en een paar lekkende (want rotte) granaatappels.

Het pakket is afkomstig uit Rusland. “Kijk, dit is nu een voorbeeld van zo’n beetje alles wat niet mag. Het is sowieso verboden om medicijnen en sigaretten te versturen. Daar zijn duidelijke internationale regels voor. En of het nou verstandig is om vers fruit mee te sturen? Granaat­appels zijn niet bepaald zeldzaam in ons land.”

Het is duidelijk: de Nederlander die deze Russische spullen heeft besteld, zal een groot deel niet thuis ontvangen. De douane neemt de illegale spullen in beslag. De Roo en haar collega’s hebben een eigen ruimte – ‘de kubus’ – in een groot sorteercentrum van een pakketvervoerder in de Randstad.

Centraal in de kubus staan twee scans. Dezelfde apparaten die ook op luchthavens staan om ­tassen te controleren. “Tijdens het scannen zien wij op ons scherm al redelijk goed wat er in een pakket zit,” zegt De Roo. “Etenswaren kleuren oranje, metaal wordt blauw en plastic wordt groen. Als we het niet vertrouwen, maken we het open. Dat doen we zo voorzichtig mogelijk, want je zit toch aan de spullen van een ander.”

Voordat de pakketten die buiten de EU zijn ­besteld, thuis worden bezorgd, worden ze door de sorteerder eerst aangegeven bij de douane. Op basis van risico’s selecteren zij de pakketten die aan een nadere inspectie worden onderworpen. Veel komt uit China, al ziet de douane het aantal pakketten uit andere landen ook stevig groeien. “Niet normaal hoeveel er onder meer via Ali Express binnenkomt. Vooral telefoonhoesjes en oortjes zijn niet aan te slepen.”

Boksbeugels

De Roo loopt naar een aparte ruimte waar in ­beslag genomen goederen liggen. Boksbeugels, messen, medicijnen, nepwapens en veel namaakartikelen, zoals zonnebrillen van Cartier. “Dit is de buit van slechts één dag. Over een paar dagen ligt deze kamer helemaal vol. Veel mensen denken dat ze lichte medicijnen wel online kunnen bestellen, maar dat is een misverstand. Werkzame stoffen zijn verboden, dus ook een paracetamolletje.”

Eén keer per week wordt alles opgehaald en naar Schiphol gebracht. “Zeker bij namaak­artikelen checken mijn collega’s daar of het inderdaad nep is. De merkhouder – bijvoorbeeld Gucci, Calvin Klein of Nike – beslist uiteindelijk of de artikelen worden vernietigd of niet.”

De groei van online shoppen zorgt ook voor meer werk bij de douane. Het team van De Roo breidt uit en gaat op korte termijn ook ’s nachts werken om de buitenlandse pakketpost te controleren. “Veel consumenten bestellen van alles en nog wat buiten de EU, maar hebben vaak geen idee welke douaneregels er gelden. Vorige week onderschepten we een flinke partij cactussen. Kamerplanten, ook cactussen, zijn razend populair, maar je mag ze niet uit het buitenland halen uit vrees voor plantenziekten. Maar ook beestjes zoals levende bijen, mieren en zelfs bloedzuigers treffen we aan. Dieren blijven niet hier hoor, dan waarschuwen we de NVWA.”

Uitgaande post

Douanehond Zenna slaat aan. De Mechelse herder staat bij een grote doos waar een pizzapan in zit. Voor haar geleider Marc is meteen duidelijk dat er meer in het pakket zit dan een pizzapan. “Zenna is getraind op het detecteren van drugs. In dit geval is het een doos die uit ­Nederland komt en naar het buitenland gaat, uitgaande post dus. Die pakketten checken wij ook.”

Het vermoeden is dat er mdma in het pakket zit, de grondstof voor xtc. Een collega voert een korte check uit. De vloeistof in het metertje slaat zwart uit, een teken dat het om mdma gaat. “Origineel verpakt, maar onze Zenna ruikt alles.”

De douane krijgt dagelijks telefoontjes met vragen over waarom een besteld pakket is onderschept. De Roo: “‘Waar blijven mijn spullen?’ is standaard de eerste vraag. Je kunt jezelf zo’n telefoontje al snel besparen als je vooraf via douane.nl informatie inwint over welke producten je wel en niet kunt bestellen. Dan kun je meteen checken of je extra kosten kwijt bent als je iets invoert, want dat valt soms vies tegen.”

Planten, vlees, kaas, sigaretten en vuurwerk

Om verrassingen over inbeslagname of bij­komende kosten bij pakketjes uit het buitenland te voorkomen, begint de douane vandaag een campagne.

“Als goederen meer dan 22 euro kosten, moet je btw betalen,” zegt douanewoordvoerder Gera van Weenum. “Kosten de spullen meer dan 150 euro, dan komen daar ook nog de invoerrechten bij. Plus de zogeheten inklaringskosten. Want voor deze pakketten doet een post- of koeriers­bedrijf aangifte bij de douane. Zij vragen daarvoor een ver­goeding, dat zijn de inklaringskosten. Die moeten consumenten ook betalen aan de pakketbezorger.”

Volgens de douane komt het regelmatig voor dat producten worden besteld die Nederland niet in mogen. “Niet alles wat online te koop is, mag worden ingevoerd. Zo zijn namaakkleding en namaakspeelgoed niet toegestaan, maar ook planten, vlees, kaas, sigaretten en vuurwerk zijn verboden. Ook medicijnen mag je niet in webshops buiten de EU bestellen. Veel mensen staan daar niet bij stil en lopen de kans dat ze hun bestelling en ook hun geld kwijt zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden