Gokreclame van Batavia.

Plus

Online gokbedrijven overspelen hun hand: Tweede Kamer trekt teugels aan

Gokreclame van Batavia.Beeld Batavia

De Tweede Kamer eist donderdag dat het kabinet een einde maakt aan de stortvloed aan gokreclames. De gok op zelfregulering door de onlinecasino’s is verkeerd uitgepakt. ‘Het is irritant, misleidend ook.’

Hanneke Keultjes en Niels Klaassen

Als er een gokreclame op tv komt, weet ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker niet hoe snel ze naar de afstandsbediening moet rennen. “Mijn kinderen gaan al lachen: ik zet de tv uit of zap weg. ‘Dit is niet voor kinderoogjes,’ zeg ik dan.”

De Tweede Kamer is ‘Koning Toto’ en zijn casinocollega’s helemaal beu. De nieuwe minister van Rechtsbescherming Franc Weerwind (D66) heeft donderdag wat goed te maken bij het parlement. Zijn voorganger Sander Dekker (VVD) legde eind vorig jaar nog laconiek een motie naast zich neer, waarin werd gevraagd om gokreclames te verbieden. De Kamer eist nu opheldering.

“Die stortvloed aan reclames zet mensen aan tot gokken, ze zijn irritant, misleidend ook,” zegt SP-Kamerlid Michiel van Nispen. “Onze motie is duidelijk: verbied de reclames. De gokmarkt heeft aangetoond geen moraal te hebben, dan moeten we die als politiek maar opleggen. In april komen er weer nieuwe aanbieders van online gokken op de markt en wordt het allemaal alleen maar erger. Het is tijd om op de rem te trappen.”

Shirtsponsor

Maar volgens ingewijden is de motie helemaal niet zo duidelijk. Er wordt gevraagd om een verbod op ‘ongerichte’ reclames voor ‘risicovolle’ kansspelen. Betekent dat dat een gokbedrijf als shirtsponsor niet meer mag? Tien clubs spelen al met een Toto-logo op de mouw, op de borst van spelers van AZ prijkt volgend seizoen BetCity. En internationaal staat de naam van onlinecasino’s óók op allerhande sportoutfits. “Gaan we dat in Nederland dan niet meer uitzenden?,” vraagt een nauw betrokkene bij de wet die onlinegokken legaliseerde zich af.

Toch zal donderdag opnieuw een Kamermeerderheid de minister vragen om actie tegen de ongebreidelde reclames. Ook bij de coalitiepartijen - voorstander van de vrije gokmarkt en de -reclames - groeit het chagrijn en het ongemak.

“De bedrijven misdragen zich, de zelfregulering is niet serieus te nemen,” zegt D66-Kamerlid Joost Sneller. “We hadden niet verwacht dat ze zo buitensporig zouden gaan adverteren. De les is dus: voortaan moet je echt strakkere richtlijnen meegeven. Ik verwacht van het kabinet dat de reclames verregaand beperkt worden, bijvoorbeeld met verdere inperking van de advertentietijden en waar reclames te zien zijn.”

Gokmarkt

Maar de politieke tegenstanders van het online gokken - onder meer SP, CDA en ChristenUnie - zeggen: dit zat eraan te komen, hiervoor hebben we keer op keer gewaarschuwd. Dat de aanbieders van kansspelen - met staatsdeelnemingen als de Toto (Nederlandse Loterij) voorop - na hun toelating op de gokmarkt zo grenzeloos reclame maken, is volgens hen logisch.

“Dit is absoluut wat we vreesden,” zegt PvdD-senator Nico Koffeman. “Daar hoef je geen profeet voor te zijn. In een markt waar zoveel geld verdiend wordt en zoveel mensen overgehaald kunnen worden, is dit het gevolg.” Een motie om zulke gokreclames helemaal te verbieden, haalde jaren geleden in de Eerste Kamer nog geen meerderheid. Veel partijen volgden toen de kabinetskoers: als de online gokmarkt open gaat, moeten bedrijven ook de kans krijgen zich ‘te presenteren’ (lees: reclame maken).

Dat hebben het land en het Binnenhof geweten. Van serieuze matiging of zelfregulering bleek geen sprake, ondanks restricties rond uitzendtijdstippen en inzet van rolmodellen. Ja, de branche maakte half december afspraken in een reclamecode waarover maanden werd gediscussieerd. Daarop zou het aantal reclames zijn beperkt.

De Ster, verantwoordelijk voor de reclame op de publieke omroep, hanteert inmiddels zélf het maximum van één gokcommercial per blok: “Het werd echt heel veel, we moesten paal en perk stellen, je wil geen kijkers wegjagen en irriteren,” zegt Ster-directeur Frank Volmer. “Aanbieders snappen ook dat de politiek weer ingrijpt als het escaleert, en dan heb je geen vrije gokmarkt meer. Dus ik denk dat matiging er wel komt.” Eerder bleek dat ijdele hoop.

Maatregelen

Partijen in het parlement hopen daarom dat Weerwind de laissez-fairestrategie van VVD’er Dekker corrigeert. De minister wil niet vooruitlopen op eventuele extra maatregelen, zijn woordvoerder meldt dat hij eerst het debat met de Kamer wil voeren.

Wellicht helpt het voor de aanpak dat D66 nu over de portefeuille gaat. Ingewijden stellen dat de banden tussen de gokbedrijven en de VVD wel erg innig lijken. Zo is oud-VVD-Kamerlid Helma Lodders sinds kort voorzitter van de VNLOK, de club van online gokbedrijven. Andere bronnen ontkennen overigens dat Dekker contact had met zijn partijgenoot Lodders over dit dossier.

Lodders laat een woordvoerder terugbellen. Die stelt dat je reclame nodig hebt om mensen van het illegale circuit naar de legale site te krijgen - precies het argument dat het kabinet bij monde van VVD’er Dekker ook altijd aandroeg. “Daar heb je reclame voor nodig. Is dat enthousiast opgepakt? Ja. Was dat te voorzien? Ja.” De VNLOK benadert Kamerleden actief met de boodschap geduld te hebben met de sector. “Wij vragen: geef ons even de tijd om te laten zien dat we het goed doen.”

Maar Bikker van de ChristenUnie is haar geduld allang verloren. Ze wil nu snel maatregelen, voordat de hausse aan advertenties verder toeneemt als vanaf april nóg meer bedrijven toegelaten worden. “Het was ooit de bedoeling om gokken uit de illegaliteit te halen en zo kwetsbaren beter te beschermen tegen verslavingsproblemen.” Daar ziet ze niks van terug. “Het aantal uren dat Nederlanders op goksites zitten, stijgt. Je weet dat als het aantal gokkers toeneemt, het aantal verslaafden óók toeneemt.”

Confetti

Dat kan niet los worden gezien van de grote hoeveelheid advertenties en commercials, zegt ze. “In de reclames worden de gelukmomentjes in beeld gebracht. Soms even een serieuze noot, maar dan komt de confetti weer.”

Bikker noemt het ook ‘kwalijk’ dat bedrijven oud-voetballers als Wesley Sneijder en oud-WIDM-kandidaat Ellie Lust inzetten in hun reclames. “Op deze manier worden juist méér mensen verleid. Zo gokken we met de toekomst van kwetsbare jongeren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden