Plus

Online gamen, dan leer je je vrienden kennen

Online spelhit Apex Legends biedt jonge pubers naast gameplezier communicatie met leeftijdgenoten, helpt ze zichzelf te ontwikkelen en geeft gelegenheid tot gezond verzet tegen ouders.

Kies een karakter en bepaalde eigenschappen, dan begint de strijd om te overleven Beeld Apex Legends

"Als je in het echt een schichtige 13-jarige puber bent maar online een stoere gespierde held," zegt jongerencoach Bamber Delver, "dan heeft een spel als Apex Legends een magnetische aantrekkingskracht. In het spel heb je een belangrijke rol, je wordt gewaardeerd als individu, je kan eruitzien zoals je wilt en je kunt je noemen zoals je wilt. Je bezit online een macht die je in de echte wereld niet kunt bereiken."

Als een tsunami overspoelt het 'gratis' Apex Legends pc's en spelcomputers. Nog geen twee weken na de onverwachte introductie is het al meer dan 25 miljoen keer gedownload.

Net als het verwante Fortnite is Apex Legends vooral populair bij 12- tot 16-jarigen. "In het ontwikkelen en opgroeien van kinderen hebben zulke culturele uitingen een belangrijke betekenis," zegt hoogleraar mediaopvoeding Peter Nikken, onder meer verbonden aan de Erasmus Universiteit.

"Ze kunnen er met elkaar over praten, er hun smaakbeleving aan toetsen en hun eigen krachten meten met anderen. Voor jonge adolescenten zijn dat belangrijke elementen."

Binnen het spel hebben deelnemers een alternatief sociaal netwerk. Daarnaast bestaan er specifieke chatdiensten voor gamers als Discord. Het streamen en maken van spelvideo's op YouTube of Twitch is ook belangrijk voor de status van de jonge gamers. "Met Facebook of Instagram hoef je echt niet meer aan te komen."

De vriendschappen die online worden aangegaan zijn vergelijkbaar met kameraadschap in de echte wereld. "Mijn zoon heeft zijn beste vrienden zo ontmoet," zegt Delver. "Je moet daar als ouders niet overheen walsen. Ik heb die fout ook gemaakt, dat is hetzelfde als zeggen dat je hun vrienden niet mag."

Eigen identiteit
Tegelijkertijd zijn zulke games ook een breekijzer voor jongeren om zich verder los te maken van ouders en een eigen identiteit te ontdekken. "Nu zijn het games," aldus Nikken, "vroeger was het popmuziek. Dat begrepen ouders ook niet. Hoe meer verzet, hoe groter de kans dat ze het juist fantastisch vinden."

Delver: "Veel ouders laten duidelijk blijken dat ze dit soort spellen stom en nutteloos vinden. Dat pikt je kind echt wel op. Maar ze afdoen als simpel spelletje, is onderschatting. Gamen is voor hen vooral een gezonde manier om met leeftijdsgenoten om te gaan."

"Deze games zijn heel belangrijk voor het ontwikkelen van hun persoonlijkheid. Kinderen kunnen zo oefenen hoe ze zich kunnen gedragen en hoe ze eruitzien. Met positieve gevolgen voor hun ontwikkeling en houding in de echte wereld. Dat is belangrijk om sociale vaardigheden snel te ontwikkelen."

Bloedgespetter
Apex Legends heeft in Europa een leeftijds­advies van 16 jaar - tegen 12 voor Fortnite - omdat het 'aanhoudend dood of verwonding van mensachtige karakters' in beeld brengt en er sprake is van 'enige bloedgespetter'.

Dat advies staat er volgens hoogleraar Nikken niet voor niets. "Niet alle kinderen zullen door de blootstelling aan gamegeweld gaan pesten, vechten of vervelend worden. Dat hangt ook af van hun opvoeding en of ze al fysiek georiënteerd waren, maar het risico is er."

"Deze games kunnen absoluut ook negatieve invloed hebben," vindt Delver, die ook jongeren met gameverslaving begeleidt. "Gamen is intensiever en uitdagender dan het dagelijks leven. Dat kan afhankelijkheid in de hand werken, alhoewel we daar niet hysterisch over moeten doen. Slechts een heel klein deel van de gamers raakt echt verslaafd."

Hij adviseert ouders voortdurend voor concurrentie te zorgen. "Stimuleer sporten en andere hobby's, zorg ervoor dat er vrienden over de vloer blijven komen. Wij hebben thuis hondjes genomen waarvoor gezorgd móest worden."

Begin daar vroeg mee, adviseert hij. "Laat zien dat je nieuwsgierig bent naar hun belevings­wereld. Snap wat je kind doet en wat de game voor hem betekent, maar probeer niet in die belevingswereld in te breken door mee te spelen of er ongevraagd bij te gaan zitten. Spéél desnoods enthousiasme. Dan wordt ook makkelijker geaccepteerd dat je grenzen stelt."

Het helpt daarbij niet dat spelmakers het bewaken van de grenzen van ouder naar kind verleggen. Vroeger hadden kinderen volwassenen nodig om vertier te kopen, nu kunnen ze dat zelf 'gratis' als app of bestand downloaden. "De verantwoordelijkheid komt daardoor bij kinderen te liggen," zegt Nikken, "zonder tussenkomst van die lastige ouders."

Zakgeld op
Doordat de spelmakers stapsgewijs aankopen in het spel aanbieden - zo kost een cosmetische upgrade in Apex Legends 18 euro - worden kinderen langzaam in de richting van de commercie gezogen.

Nikken, ook lector jeugd en media aan Hogeschool Windesheim, vindt aankopen binnen een spel niet per definitie slecht. "Zo leren ze ook met geld om te gaan. Als ze af en toe iets kopen, is dat geen probleem. Dan merken ze vanzelf wel dat hun zakgeld opgaat."

"Het vraagt meer eigen verantwoordelijkheid van kinderen. Daar hebben ze wel begeleiding van ouders bij nodig, want het is lastig: er zit voor hen emotionele waarde aan die spelaccessoires."

Vechten tot het laatste team

In Apex Legends neemt de speler het met twee online vrienden op tegen negentien andere teams.

Op een snel krimpend slagveld is het zoeken naar wapens, bescherming en munitie. Teams schakelen elkaar uit tot de winnaar overblijft. Dat genre wordt battle royale wordt genoemd, een term afkomstig uit het Amerikaanse showworstelen en uit een obscure Japanse cultfilm.

Behaalde punten zijn in te ruilen voor een fraaier uiterlijk of virtuele kistjes met verrassingsinhoud. Skins en kistjes zijn ook te koop, vanaf 1 euro. Omdat de speler niet weet wat er in zo'n kistje zit, komt dit volgens de Nederlandse wet neer op gokken. Speluitgever EA is daarvoor al op de vingers getikt bij andere spellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.