Plus

Onderzoekers: 2200 coronadoden te linken aan slechte luchtkwaliteit

Van de Nederlandse coronasterfgevallen kan ongeveer 19 procent worden toegeschreven aan een slechte luchtkwaliteit. Omgerekend komt dat neer op ongeveer 2200 doden. De fysieke gesteldheid van deze slachtoffers was al slecht door luchtvervuiling. Mede daardoor werd het coronavirus hen fataal.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Dat stellen onderzoekers van het Max Planck Instituut in het Duitse Mainz. “Mensen in gebieden met meer luchtvervuiling hebben vaker last van chronische aandoeningen, zoals COPD, longontsteking, kanker en hart- en vaatziekten,” zegt Jos Lelieveld, een Nederlandse professor atmosferische chemie die aan het hoofd staat van het instituut. “Dit zijn typisch aandoeningen die veel overlap hebben met een zwaarder verloop van Covid-19.”

Lelieveld en zijn collega’s baseren hun conclusie op statistisch onderzoek. Gegevens over het verband tussen slechte lucht en het dodental uit eerdere corona-uitbraken in China en de VS zijn gekoppeld aan satelliet- en meetgegevens over de aanwezigheid van fijnstof in de lucht, wereldwijd. Op basis daarvan wordt geconcludeerd dat globaal 15 procent van de coronadoden gelinkt kan worden aan slechte lucht. Nederland zit op het Europees gemiddelde van 19 procent.

Geen klinisch bewijs

Lelieveld, die als lid van de Duitse wetenschapsraad Leopoldina de Duitse regering adviseert in de coronacrisis, erkent dat de conclusies van zijn onderzoek niet gebaseerd zijn op klinisch bewijs. “Je kunt niet één op één de personen aanwijzen die zijn overleden door het langdurig inademen van slechte lucht. Het zijn risico-inschattingen die we geven, en die zijn met onzekerheid omgeven.”

Toch is hij ervan overtuigd dat luchtvervuiling een belangrijke factor is. “Het verband wordt in tal van studies gevonden en is robuust. Het laat zien hoe belangrijk schone lucht is voor de gezondheid van mensen. Het is een appel aan iedereen om dat serieus te nemen en aan de politiek om daar echt werk van te maken.”

Het onderzoek is bepaald niet het eerste dat een verband legt tussen coronasterfte en luchtkwaliteit. Deze zomer bijvoorbeeld vonden onderzoekers van de universiteit van Birmingham specifiek voor Nederland op gemeentelijk niveau een verband. Het Max Planck Instituut plakt daar nu een concreet sterftecijfer op.

Ammoniak

Dit voorjaar sloeg een aantal artsen en politici in Brabant alarm over het grote aantal zieken en doden in de provincie. Zij legden een link met de grote veestapel en de daaraan gerelateerde uitstoot van ammoniak en fijnstof (zie graphics hieronder). Brabant en Limburg tellen in Nederland verhoudingsgewijs de meeste coronadoden, daarna volgt de regio rond Rotterdam.

Het RIVM kondigde dit voorjaar aan onderzoek te gaan doen naar een eventueel verband tussen veehouderij, luchtvervuiling en de mate waarin corona toeslaat. “Daarbij moet je bedenken dat niet alleen de veehouderij invloed heeft op de luchtkwaliteit,” zei onderzoeksleidster Joke van der Giessen destijds. “Er zijn meer bronnen, zoals verkeer en industrie.”

Resultaten van het onderzoek laten nog wel even op zich wachten. “Goed onderzoek doen is echt iets anders dan kaartjes over elkaar heen leggen en een conclusie trekken. Het is gewoon een ontzettend ingewikkeld en complex onderwerp. Want je hebt eventueel de rol van luchtvervuiling of van de veestapel, maar daarnaast heb je ook vooral de rol van menselijk gedrag,” aldus Van der Giessen.

Wel is een eventueel verband aannemelijk, zei Van der Giessen toen. “Vanuit eerder onderzoek weten we dat mensen die in veedichte gebieden wonen een grotere kans hebben op longontstekingen. De gedachte is dat fijnstof en andere stoffen die vrijkomen invloed hebben op de slijmvliezen van de longen en dat mensen vatbaarder worden voor andere infecties. Dat is bij corona misschien ook het geval. Maar dat moeten we echt onderzoeken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden