Nieuws

Onderzoek naar Arib gaat door, ‘vendetta’ speelt volgens Bergkamp geen rol

Het externe onderzoek naar de meldingen over ‘grensoverschrijdend gedrag’ door voormalig Kamervoorzitter Khadija Arib gaat gewoon door. ‘We zouden geen knip voor de neus waard zijn als we dit soort signalen niet zouden laten onderzoeken,’ aldus haar opvolgster Vera Bergkamp.

Tobias den Hartog
Khadija Arib eist opheldering van voorzitter Vera Bergkamp van de Tweede Kamer over een extern onderzoek dat zal plaatsvinden naar mogelijk grensoverschrijdend gedrag. Beeld ANP
Khadija Arib eist opheldering van voorzitter Vera Bergkamp van de Tweede Kamer over een extern onderzoek dat zal plaatsvinden naar mogelijk grensoverschrijdend gedrag.Beeld ANP

Het voltallige bestuur van de Tweede Kamer, het zogeheten presidium, vindt dat het besluit tot het instellen van onderzoek ‘zorgvuldig en rechtmatig tot stand is gekomen’, zo schrijft het in een brief aan de Tweede Kamer. Dat het besluit werd gelekt naar NRC noemt Bergkamp in een toelichting ‘echt schandalig’.

Khadija Arib stapte op als Kamerlid omdat ze boos is over de manier waarop de Tweede Kamer heeft besloten om een extern onderzoek in te stellen naar mogelijk wangedrag in haar tijd als Tweede Kamervoorzitter. Arib moest dat naar eigen zeggen vernemen van NRC, de krant bracht het nieuws als eerste naar buiten. Het presidium had unaniem tot onderzoek besloten. Aanvankelijk na een anonieme brief, die aansloot op ‘meldingen van eerdere voorvallen’. Uiteindelijk kwam er nog een brief bij.

Het presidium schrijft dat, hoewel de brief anoniem is, deze ‘concrete en duidelijke signalen’ beschrijft ‘die aangeven dat er mogelijk sprake is (geweest) van een zeer onveilige werkomgeving’. Kort hierop maakte vertrouwenspersonen van de Tweede Kamer kenbaar dat er in 3,5 jaar tijd 23 medewerkers hadden geklaagd over ‘ongewenst gedrag’.

‘Unieke situatie’

Bergkamp verdedigt het besluit om tot een onderzoek te besluiten en niet eerst opheldering te vragen aan Arib. “Dit is zo’n unieke situatie. Daarom hebben we juist advies bij de advocaat ingewonnen: moet je voor je zo’n besluit neemt eerst hoor en wederhoor doen? Het advies was, doe dat niet, want dan kom je in een onderhandeling terecht.”

Arib liet vorige week al weten niet mee te werken aan het onderzoek. Het is Bergkamp en andere leden van het presidium nog altijd niet gelukt contact te leggen met Arib. Bergkamp blijft ‘hopen dat de betrokkene meedoet aan het onderzoek’. “We gaan door met mevrouw Arib uitnodigen en hopen dat gesprek te hebben.” Maar als zij blijft weigeren, gaat het onderzoek toch door. “Ik heb de verantwoordelijkheid om wat te doen, ik kan niet net doen alsof er niks bij ons op tafel ligt.”

Bergkamp vindt ook dat haar eigen eigen handelen moet worden onderzocht. “Dat lijkt me wel ja. Daar wil ik ook transparant over zijn.”

Vier vergaderingen

Bergkamp stelt dat het proces rond het instellen van een onderzoek ‘zorgvuldig en ordentelijk’ is verlopen. Uit de brief die zij naar de Kamer stuurde, blijkt dat het presidium vier keer heeft vergaderd over de ontvangen anonieme brief van 27 juli, namelijk op 14, 19, 26 en 28 september. Er is toen besloten om niet naar de gebruikelijke advocaat van de Tweede Kamer te stappen voor advies, maar naar de landsadvocaat. Dit omdat het ‘een arbeidsrechtelijke casus’ betreft, aldus het presidium.

Opvallend is dat uit de brief blijkt dat vorige week maandag, twee dagen voordat het nieuws van het onderzoek uitlekte, Arib twee hoge ambtenaren zou hebben aangesproken ‘over zaken die haar persoon aangaan’. Dat wekt de suggestie dat Arib al vermoedde dat er iets speelde. “Zij hebben dat als intimiderend ervaren”, zegt Bergkamp. Het voorval wordt ook meegenomen bij het onderzoek, dat nog moet beginnen.

Maandagmiddag bracht NRC een artikel naar buiten waarin staat dat Arib ambtenaren zou hebben ‘vernederd’ in haar tijd als Kamervoorzitter. Ze zou hen hebben toegebeten: “Jij snapt er echt niets van”, “Ik hoef niet te horen wat jij vindt”, of ambtenaren hebben weggestuurd: “Jij hoeft hier niet bij te zijn.”

Botsing

Voordat Arib Kamervoorzitter werd, werd er ook al geklaagd over haar omgang met medewerkers. Medewerkers van de PvdA-fractie klaagden over ‘onhebbelijk gedrag’ en weigerden een tijd lang voor haar te werken. Daardoor moest ze als Kamerlid een tijdje zelf een persoonlijk medewerker regelen en kon ze geen beroep doen op de Stichting Ondersteuning Tweede Kamerfractie PvdA (SOT), waar al het fractiepersoneel onder valt.

Een paar jaar later kwam Arib nog een keer in botsing met medewerkers van de PvdA-fractie. In 2014 kandideerde zij zichzelf voor de rol van fractiesecretaris. Daarmee zou ze ook verantwoordelijk worden voor personeelszaken binnen de PvdA-fractie. De ondernemingsraad van de SOT schreef daarop een brief met een negatief stemadvies aan de eigen Tweede Kamerleden, omdat Arib niet met personeel zou kunnen omgaan. In de brief stond onder andere dat zij ‘met meerdere medewerkers een slechte werkrelatie heeft gehad’. Volgens de OR zou zij daarom ‘niet geloofwaardig’ zijn als fractiesecretaris. De Kamerleden legden dat advies naast hen neer en kozen Arib toch tot fractiesecretaris.

Sociaal onveilige werkomgeving

De klachten werden weer geuit toen Arib in 2016 Kamervoorzitter werd. Er werd al geklaagd en daar is ook over gesproken binnen het presidium, zo blijkt nu uit de geopenbaarde stukken. Zo is er in april 2019 een gesprek tussen de griffier en de directeur van de Tweede Kamer (de twee hoogste ambtenaren) met de vicevoorzitters van het presidium waarin zij ‘hun zorgen uiten over het werkklimaat’. Die zorgen zijn toen met Arib besproken. Opvallend: een deel van het huidige presidium was ook al lid van het bestuur van de Tweede Kamer. Alle meldingen destijds leidden niet tot een onderzoek.

In 2021 maakten bedrijfsgeneeskundige/vertrouwenspersoon gewag van ‘signalen over een sociaal onveilige werksituatie’ tussen 2018-2021. In die periode hebben zij 23 medewerkers gesproken met ‘eensluidende klachten over ongewenst gedrag’. Wat dat is, wordt niet duidelijk.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden