Plus

Omikron kan tot 100.000 infecties per dag leiden, maar wat gebeurt er op de ic's? ‘Model is te pessimistisch’

Bijna twee jaar lang ging het vooral over ziekenhuisopnames en de druk op de ic’s. Maar dat was vrijdagavond opeens anders: minister Ernst Kuipers (D66) sprak vooral over torenhoge aantallen omikroninfecties. Waarom? En wat moeten ziekenhuizen dan verwachten?

Niels Klaassen
Premier Mark Rutte en coronaminister Ernst Kuipers (D66) bij hun eerste gezamenlijke coronapersconferentie.  Beeld ANP
Premier Mark Rutte en coronaminister Ernst Kuipers (D66) bij hun eerste gezamenlijke coronapersconferentie.Beeld ANP

Een overbodige lockdown wilde premier Mark Rutte de noodrem van december niet noemen. Het was ‘echt nodig, daar ben ik echt van overtuigd’, zei hij op de coronapersconferentie vrijdag. “We zagen de onzekerheid over omikron plus de druk op de zorg. Maar we blijven alles volgen, in het Verenigd Koninkrijk lijken ze nu over de besmettingspiek heen. Dat zou een hoopvol teken kunnen zijn voor ons.”

Maar die lichtpuntjes zitten nog niet in de modellen die OMT-voorzitter Jaap van Dissel het kabinet in het Catshuis voorhield. De prognoses van de RIVM-rekenaars tonen een enorme bult aan nieuwe ziekenhuisopnames bij de diverse versoepelscenario’s, zelfs tot 100 of 200 ic-opnames per dag in de loop van februari. Dat zou een nieuw record zijn.

De horrorgrafieken kwamen vrijdag echter niet terug in de presentatie van minister Kuipers. Sterker: hij noemde de specifieke aantallen niet eens, ook niet na het expliciete verzoek vanuit de zaal. Wel zei hij: “Nu liggen er ongeveer 1300 covidpatiënten in de ziekenhuizen, het aantal daalt (...) Maar het RIVM houdt nog altijd rekening met aantallen die overeenkomen met eerdere pieken.”

Besmettingsgolf

Mogelijk woog Kuipers daarbij mee dat de plaatjes van het RIVM te onzeker zijn om zomaar met miljoenen mensen te delen. De corona-aanpak was altijd al ‘varen in de mist’, zoals het kabinet het omschreef, maar de komst van omikron vertroebelt het zicht van de OMT-leden en ministers blijkbaar volledig.

Een inschatting van het aantal besmettingen wordt wel gedeeld: 75.000 tot zelfs 100.000 per dag. De ontwrichtende werking van de massale besmettingsgolf moet enigszins gedempt worden door aangepaste quarantaineregels na boostervaccinatie en voor mensen met cruciale beroepen.

Maar wat de omikrongolf precies betekent voor de verwachte toestroom naar ziekenhuizen, is erg onzeker. Ruwe gegevens uit andere landen tonen dat de kans op ziekenhuisopname drastisch vermindert, dat de ligduur per patiënt dagen korter lijkt dan bij de deltavariant en dat de kans om op de intensive care te belanden ook veel lager is.

Dat zijn stuk voor stuk zonnige ontwikkelingen, maar het RIVM wil eerst meer duidelijkheid voordat deze lichtpuntjes ook daadwerkelijk in de modellen belanden. Vooralsnog heeft het rijksinstituut alleen gerekend met een 40 procent lagere kans op ziekenhuisopname, de rest van de meevallers worden nog buiten de prognoses gehouden.

Van Dissel beseft dat het dus nog enorm kan meevallen. Daarom noteert de voorzitter van het OMT naast zijn prognose: ‘Model iets te pessimistisch?’ Dat zal moeten blijken. Na kritiek op te vroege versoepelingen en te laat ingrijpen lijkt ‘better safe than sorry’ weer het motto sinds vorig najaar.

Stapsgewijs

“We moeten in Nederland gaan zien hoe hier de verhouding tussen besmettingen en opnames uitpakt,” zegt OMT-lid en viroloog Marion Koopmans (Erasmus MC). “Het is nu complexer omdat veel factoren – zoals boostergraad, boostertiming, demografie, vaccintypes, natuurlijke immuniteit – de boel lokaal beïnvloeden. Daardoor is het ook lastiger om zomaar gegevens uit het buitenland te vertalen. Al met al is het in mijn ogen dus verstandig om stapsgewijs te werken bij versoepelingen.”

Vandaar dat het OMT nu eerst een ‘pauze’ adviseert van zeker tien dagen tot de volgende ronde versoepelingen kan ingaan. Die tijd heeft het RIVM waarschijnlijk ook nodig om preciezere prognoses te maken, dan wellicht wel goed genoeg om bij de volgende coronapersconferentie op het scherm naast Kuipers te verschijnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden