Ombudsman: let meer op 'zelfredzame' adreslozen

De dakloze die niet verslaafd is en geen stoornis heeft, staat er alleen voor. De Nationaal Ombudsman roept gemeenten op te helpen. 'Het is onacceptabel dat zij eerst verder moeten afglijden.'

'Zelfredzame' adreslozen zijn mensen die bijvoorbeeld dak- of thuisloos zijn geraakt door ontslag Beeld ANP

Het is natuurlijk een paradox, de zelfredzame dakloze. Wie echt voor zichzelf zou kunnen zorgen,had immers wel een huis.

Daarom is het ook zo cru dat deze groep - daklozen zonder verslaving of psychiatrische problemen - nauwelijks aan bod komt bij de hulpverlening. Ze lopen tegen allerlei door de overheid opgeworpen drempels op, en komen vaak ook niet in aanmerking voor daklozenopvang.

Nationaal Ombudsman Reinier van Zutphen roept gemeenten en het rijk op creatiever te kijken naar hoe zij deze mensen kunnen helpen.

"Het is onacceptabel dat zij eerst verder moeten afglijden voordat zij voor ondersteuning door de overheid in aanmerking komen. Dat is niet alleen onnodig voor deze mensen, die tijdelijk in heel zwaar weer verkeren, maar ook verspilling van tijd en geld door de overheid, die uiteindelijk alsnog in actie zal moeten komen. Met alle kosten van dien."

'Zelfredzame' daklozen zijn mensen die hun huis bijvoorbeeld zijn verloren na een faillissement, ontslag, een echtscheiding of ernstige schulden. Er zijn ongeveer 4800 daklozen in Amsterdam, waarbij moet worden aangemerkt dat de echte straatslapers over het algemeen buiten de tellingen blijven. Hoeveel procent van hen zelfredzaam wordt genoemd, is onbekend.

Beau van Erven Dorens heeft een televisieprogramma gemaakt met Amsterdamse daklozen. "Als je in Amsterdam aanspraak wilt maken op regelingen, moet je roepen dat je zwaar verslaafd bent en zin hebt om van het dak te springen. Als je zegt dat je de zaak nog helder op een rijtje hebt, is er niemand die je helpt."

Er zelf achteraan
De Amsterdamse straatpastor Hanna Wapenaar werkt dagelijks met daklozen. "Als je je meldt voor opvang, is de eerste vraag: kun je nog bij iemand terecht, heb je nog een netwerk? Als dat zo is, gaat niemand hard voor je lopen. Dat betekent dat je dan overal zelf achteraan moet."

Ze kent een man van in de zestig die ontslagen was en schulden had en daarna in een zelfgemaakt hutje in de berm sliep. En een andere man, ook rond de zestig die in het huis van een vriend terechtkon tot dat gesloopt moest worden. Ze belandden beiden bij de winteropvang, maar die gaat 1 april dicht. Waar ze dan heen moeten? Geen idee.

Van Zutphen vraagt gemeenten ervoor te zorgen dat deze mensen ingeschreven kunnen worden in de Basisregistratie Personen, oftewel een postadres kunnen krijgen. In februari bleek dat de gemeente Amsterdam twee derde van de aanvragen voor een postadres afwijst, uit angst voor fraude. Maar zonder postadres kun je geen uitkering krijgen en kun je ook geen aanspraak op schuldhulpverlening maken.

"Wanneer je dan op de bank mag slapen bij je zus, krijg je ook geen postadres," zegt Wapenaar. "Terwijl dat natuurlijk geen duurzame oplossing is."

Afschriften laten zien
Amsterdam vraagt mensen die zo'n verzoek indienen 'regiobinding' aan te tonen, dus te laten zien dat ze de afgelopen jaren in Amsterdam verbleven. "Dat kan ik doen door de afschriften van mijn huur te laten zien," zegt Wapenaar. "Maar hoe ga je dat laten zien als je altijd slaapt op het derde bankje links in het Vondelpark?"

Tip Het Parool

Heb je een nieuwstip of nieuwsfoto? Voeg ons toe op Whatsapp. Liever mailen of anoniem tippen? Bekijk hier hoe dat kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden