PlusInterview

Olaf Sleijpen (DNB): ‘Het wordt eerder nog slechter’

Het wordt eerder slechter dan beter, zegt De Nederlandsche Bank (DNB) maandag in haar economische coronavoorspellingen. DNB-bestuurder Olaf Sleijpen, begin dit jaar bij de centrale bank aangetreden, legt uit. ‘Wie beweert dat je een lockdown niet moet doen, komt nu bedrogen uit.’

Olaf Sleijpen, directeur monetaire zaken van De Nederlandsche BankBeeld DNB

DNB schetst een somber beeld, somberder dan eerdere coronavoorspellingen. Waarom?

“Het herstel is zeer moeilijk te voorspellen omdat er veel onzekerheden zijn, met name hoe snel de pandemie onder controle is en de internationale economie zich herstelt. We verwachten een mondiale krimp van 4 procent, historisch gezien zeer fors. In Nederland zal dat dit jaar 6,4 procent zijn, dat is ongehoord. Bij de kredietcrisis was er wereldwijd nog sprake van lichte groei.”

“We gaan in Nederland uit van een terugkeer naar groei in het derde kwartaal, maar nog lang niet op niveaus van voor corona. Daarbij rekenen we er wel op dat de verspreiding van Covid-19 dit kwartaal onder controle komt en er geen grote lockdown meer nodig is. Ergens in 2021 verwachten we een medische oplossing. Desondanks zitten we eind 2022 nog altijd onder het niveau van 2019.”

Maar er is een grotere kans dat het slechter wordt dan we nu vaststellen, dan dat het beter wordt. In het ergste geval hebben we nog tegenvallers in de financiële sector, alhoewel geen enkel scenario uitgaat van een financiële crisis.”

De werkloosheid loopt hoe dan ook fors op, allereerst onder flexwerkers en zzp’ers. Volgens DNB is het nu tijd om de arbeidsmarkt te hervormen, zoals de commissie Borstlap begin dit jaar voorstelde.

“De onevenwichtigheden in de arbeidsmarkt moeten snel worden verminderd. De werkloosheid neemt nu vooral toe bij zzp’ers en flexwerkers. Dat was tijdens de kredietcrisis ook zo. De economische risico’s dat hele groepen wegvallen, zijn groot. Dit is een goed moment om die aanbevelingen op te pakken.”

Welke invloed hebben alle overheidsmaatregelen om bedrijven te steunen?

“Corona is een soort meteoriet die inslaat, met een lange staart. De overheid fungeert nu als een verzekeraar, om de risico’s op te vangen. Die rol is ook economisch gezien heel logisch. Daardoor zijn onder meer de gevolgen voor de arbeidsmarkt nog enigszins beperkt.”

“Een steunpakket 3.0 zal wel anders moeten zijn dan de steunpakketten nu. Daarin moet langer vooruit gekeken worden dan drie, vier maanden en er zouden meer gerichte maatregelen moeten komen, in plaats van de generieke steun nu. Ik ga ervan uit dat zulke maatregelen de komende weken worden uitgewerkt in Den Haag.”

Daarentegen kan  de intelligente lockdown, inclusief de langzame stappen om daaruit te komen, de economische crisis toch juist verergeren?

“De intelligente lockdown is vanuit economisch opzicht het meest gunstige scenario. Het stapsgewijs verlichten van contactbeperkende maatregelen en zoveel mogelijk testen, is economisch gezien een goed vervolg. Door dat geleidelijk te doen, kun je de ontwikkeling van het virus monitoren en testen, het helpt tegen de verspreiding.  Er blijft sprake van negatieve groei, maar hiermee brengen we zo min mogelijk schade toe aan de economie.”

“Natuurlijk hebben lockdownmaatregelen negatieve gevolgen. Maar het niet doen, heeft een groter effect. Wie beweert dat je een lockdown niet moet doen of snel moet beëindigen, komt bedrogen uit. Door het grote aantal ziektegevallen en de forse afname van vertrouwen is de impact daarvan nog veel groter dan van een lockdown. Nog afgezien van de maatschappelijke gevolgen.”

“Kijk naar Zweden of Brazilië; die hebben nauwelijks een lockdown gehad.  Nu zie je dat het aantal besmettingen er enorm hoog is en hun economie daar schade van ondervindt. Het is geen goede economische strategie om weinig aan contactbeperking te doen en mensen ziek te laten worden.”

Maar het tekort en de schulden bij de Nederlandse overheid lopen flink op. Dat heeft gevolgen op de lange termijn.

“De overheidsfinanciën staan er goed voor, dit kunnen we wel hebben. Het risico blijft houdbaar, zeker in vergelijking met de landen om ons heen. Dit laat ook het belang van goede financiële buffers zien, zoals in Nederland, zodat je dit soort klappen kunt opvangen.”

“Er is zeker een kans dat het tekort en de schuld van de overheid hoger uitvallen dan nu voorspeld. Ik veronderstel dat het nog wel wat meer wordt. Wij kijken in onze prognoses niet verder dan 2022, maar ik denk dat je nog een jaar extra nodig hebt om de tekorten te herstellen. De schuld van de overheid moet ook niet direct na de crisis afgebouwd worden. Daar moeten we ook de tijd voor nemen. De houdbaarheid van de overheidsfinanciën komt daar ook niet door in gevaar.”

Ondanks het oplopende tekort en schulden pleiten jullie op dit moment voor meer overheidsinvesteringen, onder meer in duurzaamheid en woningbouw. Is dat nu verstandig?

“Iedereen zet begrijpelijkerwijs fors in op de coronacrisis, maar we moeten de verduurzaming van de economie niet vergeten. Benut de kansen voor groen herstel. Haal de publieke investeringen op milieugebied naar voren. CO2-beprijzing is de beste maatregel voor het beteugelen van uitstoot en klimaatrisico’s. Dat kan op dit moment relatief gemakkelijk: omdat de energieprijzen en rentes laag zijn, kunnen investeringen relatief gunstig worden uitgevoerd.”

“De bouwproductie kreeg voor corona al een knauw door de stikstof- en pfas-crisis. Het is belangrijk dat het aanbod van woningen niet stokt. De krapte op de woningmarkt blijft, die wordt niet bepaald kleiner. De huizenprijzen dalen de komende twee jaar weliswaar licht, maar vrij bescheiden vergeleken met de kredietcrisis. En zodra je je de bouwproductie opvoert, leidt dat ook tot stimulering van de economie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden