O, mag ik geen dick pic doorsturen?

Het gros van de jongeren bedoelt geen kwaad als ze zonder toestemming een seksueel getinte foto doorsturen, blijkt uit sextingonderzoek. Daar schuilt het gevaar, want strafbaar is het wel.

De politie en het Openbaar Ministerie (OM) hebben samen een leidraad ontwikkeld om sextingzaken onder jongeren af te doen. Beeld Getty Images

Rosa stuurt een foto van zichzelf in een nieuwe bh naar Eva met de vraag: 'Hoe vind je mijn nieuwe aankoop?' Vervolgens stuurt Eva de foto - zonder toestemming - door naar een vriendin met de tekst: 'Deze bh wil ik ook!' Van kwade wil is geen sprake, zou Eva zich er überhaupt bewust van zijn dat ze over een grens gaat?

"Het ís seksueel grensoverschrijdend gedrag," zegt onderzoeker Marijke Naezer. "Ook als er geen kwaadaardige intenties achter zitten." Ze deed bij de Radboud Universiteit Nijmegen in opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie en in samenwerking met jongerencommunicatiebureau Jong & Je Wil Wat onderzoek naar de beweegredenen van jongeren om foto's of video's van leeftijdsgenoten door te sturen.

"Het versturen van seksueel getinte foto's hoort inmiddels bij de seksuele ontwikkeling van jongeren. De vraag die moet worden gesteld: waarom willen jongeren het beeldmateriaal doorsturen? Als we daarop een antwoord hebben kunnen we ertegen ageren."

Kwade intenties
Haar conclusie: verreweg de meeste jongeren sturen foto's door zonder kwade intenties. Dat zij toch een misdrijf begaan door zomaar materiaal door te sturen, ontgaat ze vaak volledig. "Het zijn menselijke redenen waarom ze het doen."

Jongeren willen ergens bij horen en gaan op in intense vriendschappen. "Het idee is: onder vrienden deel je alles. Wanneer minderjarigen iets bijzonders zoals sexy beeldmateriaal krijgen toegestuurd, willen ze hun vrienden daarbij betrekken. Of ze willen hun eigen populariteit vergroten en besluiten daarom de foto of video zonder toestemming met anderen te delen."

Het ontvangen beeldmateriaal kan ook een aanleiding zijn om te praten over seksualiteit."Een voorbeeld uit hun eigen omgeving is interessanter om te bespreken dan een willekeurige foto van het internet," zegt de onderzoeker. "Een seksueel getinte foto kan zowel in positieve zin - een mooie foto - als in negatieve zin - een ongewenste dick pic - voor opwinding zorgen. Daarover praten is een manier om te ontladen."

Koptelefoon
Maar zelfs als doorstuurders geen kwaadaardige intenties hebben, blijft het voor het slachtoffer onprettig, merkte ook een 17-jarige hbo-student op die meedeed aan het onderzoek: "Als ik jou mijn koptelefoon leen en jij geeft hem vervolgens aan andere mensen, dan denk ik van: ho eens even, dit was niet de afspraak. Dan zou ik natuurlijk ook boos worden. Dus je doet dat gewoon niet. Het is gewoon niet aan jou om dat te delen."

In de afgelopen drie jaar is het aantal meldingen van ongewenste sexting explosief toegenomen. In 2016 ontving de politie 431 meldingen en vorig jaar deden 931 jongeren een melding van ongewenste sexting.

Naezer benadrukt dat er behalve naar de impact voor slachtoffers ook aandacht moet zijn voor de doorstuurders, ook voor hen staat er immers veel op het spel. Formeel gezien valt het doorsturen en bezitten van seksueel getint beeldmateriaal van minderjarigen onder kinderporno. "Ook als het met goede intenties gebeurt; voor de wet maakt dat niets uit," zegt Robbert Salome, woordvoerder bij de Politie Nederland.

Verklaring omtrent gedrag
De politie en het Openbaar Ministerie (OM) hebben samen een leidraad ontwikkeld om sextingzaken onder jongeren af te doen. "Nadat er aangifte of melding wordt gedaan van ongewenste sexting, start er altijd een politieonderzoek," zegt Jeichien de Graaff, woordvoerder van het landelijk parket van het OM. Daar wordt vooral gelet op de leeftijd van degene in beeld. Is die minderjarig, dan is er wettelijk gezien sprake van kinderporno, ongewenste sexting komt immers niet voor in het wetboek van strafrecht.

Als er met hulp van de speciaal voor ongewenste sexting opgestelde richtlijnen tot vervolging wordt overgegaan, kan het leiden tot een veroordeling voor een zedendelict en dus een strafblad. De gevolgen? Voor het aanvragen van een verklaring omtrent gedrag wordt bij jongeren tot 23 jaar normaliter tot twee jaar teruggekeken op het strafblad. Maar bij een zedendelict geldt een levenslange terugkijktijd.

Stuur geen foto's door

Wie zonder toestemming een seksueel getinte foto of filmpje doorstuurt, riskeert vervolging door het Openbaar Ministerie.

t/m 17 jaar
Bij kinderen die zonder toestemming beeld hebben doorgestuurd, zet justitie in op het voorkomen van herhaling. Dat kan zijn een Halt-straf, een zorgmelding bij Jeugdzorg, doorverwijzing naar Veilig Thuis of bemiddeling. Het kind krijgt geen strafblad.

18-22 jaar
Bij adolescenten wordt net als bij alle misdaden per geval gekeken of zij bij vervolging onder het jeugdstrafrecht vallen of als volwassenen worden berecht. De adolescent loopt kans ­levenslang te worden opgescheept met een strafblad.

Vanaf 23 jaar
Een volwassene die seksueel getint beeldmateriaal van een minderjarige doorstuurt, maakt zich schuldig aan verspreiding of bezit van kinderpornografisch materiaal. De zaak gaat per definitie naar de meervoudige kamer van de rechtbank.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden