Plus

Nu al meer dan 60.000 ex-coronapatiënten bij de fysio: ‘We zijn beduusd van deze cijfers’

Zestig- tot vijfenzeventigduizend Nederlanders staan met langdurige coronaklachten onder behandeling van een fysiotherapeut. Hun aantal is sinds de jaarwisseling ruim verdubbeld.

Zorgmedewerker aan het werk met  negatief geteste ex-coronapatiënten. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Zorgmedewerker aan het werk met negatief geteste ex-coronapatiënten.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Dat blijkt uit een berekening op basis van gegevens uit de Landelijke Database Fysiotherapie, waarin een deel van de Nederlandse fysiotherapeuten bijhoudt welke behandelingen ze uitvoeren. Eind vorig jaar kregen naar schatting 28.000 ex-covidpatiënten hulp van een fysiotherapeut.

“Wij zijn beduusd van deze cijfers,” zegt Guido van Woerkom, voorzitter van beroepsvereniging KNGF. “Het is duidelijk dat de zorg voor covidpatiënten zich nu verplaatst naar de eerste lijn, en naar de fysiotherapie in het bijzonder.”

De behandelduur is gemiddeld tachtig dagen. Dat betekent volgens de beroepsvereniging dat een behandelperiode van enkele honderden dagen geen uitzondering is. De klachten waarvoor mensen behandeld worden lopen volgens de KNGF uiteen van ademhalingsproblemen, oververmoeidheid en verlies van spiermassa tot psychische problemen, of een combinatie daarvan.

Een deel van hen is niet meer in staat om te werken of om aan sociale activiteiten deel te nemen. Onlangs bleek al dat veel ex-covidpatiënten naast fysiek ongemak ook veel problemen met hun brein ervaren. Fysiotherapeuten werken daarom vaak samen met bijvoorbeeld ergotherapeuten en psychologen.

Alle leeftijden

Sommige mensen die behandeld worden hebben met corona in het ziekenhuis gelegen, maar volgens fysiotherapeut Anne-Loes van der Valk zijn het voor 80 procent mensen die hun besmetting thuis doormaakten. “Ze zijn van alle leeftijden. Ik zie ook studenten van 17, 18 jaar, die hun studie tijdelijk stil moeten leggen.”

Van Woerkom zegt te verwachten dat het aantal ex-covidpatiënten dat fysiobehandeling nodig heeft nog verder zal toenemen. Veel mensen die tijdens de derde golf besmet geraakt zijn, moeten nog aankloppen voor hulp.

Door de grote toename van het aantal patiënten, is ook de druk op fysiotherapiepraktijken hoog. Patiënten hebben vaak langer en frequenter behandeling nodig dan reguliere patiënten, waarschuwt de KNGF. De beroepsvereniging roept het kabinet op de tijdelijke herstelzorgregeling waarmee deze behandelingen vergoed worden, te verlengen. Van Woerkom: “De cijfers tonen aan dat er nog heel veel fysiotherapie nodig is. Een regeling die al over drie maanden zou aflopen, zou enorm veel patiënten in de kou laten staan.”

Demonstratie

Vijfenzeventigduizend mensen. Om even te illustreren hoeveel dat is: je kunt op de hele route tussen Rotterdam en Nijmegen hometrainers langs de weg zetten, met anderhalve meter ertussen, en dan kan op elke hometrainer een ex-covidpatiënt plaatsnemen die op dit moment onder behandeling is bij een fyiotherapeut.

Misschien zou zo’n openbare demonstratie nog wat bijdragen ook. Het leed dat de long covidpatiënten treft, levert individueel soms hartverscheurende verhalen op. Over mensen die niet meer uit hun woorden komen, soms nog geen kopje koffie kunnen inschenken.

Maar op de persconferenties van Rutte en De Jonge gaat het altijd over overvolle ziekenhuizen, en nooit over overvolle fysiopraktijken. Ondertussen is het aantal mensen dat met langdurige kampen klacht, volgens nieuwe cijfers van beroepsvereniging KNGF, minimaal even groot als het aantal mensen dat met corona in het ziekenhuis heeft gelegen. En in het geval van long covid gaat het niet om ouderen en kwetsbaren, maar veelal om jonge, vitale mensen.

“Het gevaar dat ik een beetje zie,” zegt fysiotherapeut Anne-Loes van der Valk, “is dat als we straks allemaal gevaccineerd zijn net doen of de pandemie over is. Maar voor deze mensen is dat helemaal niet het geval.”

Nasleep

Van der Valk is met de praktijk waar ze mede-eigenaar van is actief in de Bossche wijk Kruiskamp en in het naburige dorp Hedel. “De toestroom van ex-coronapatiënten is enorm. Alleen binnen onze praktijk zijn al meer dan honderd patiënten onder behandeling voor de nasleep van hun besmetting. Dat betekent dat er in een stad als Den Bosch honderden mensen met dit soort restklachten kampen.”

Voor de fysiotherapeuten levert het een boel extra werk op. “In principe komen de patiënten met restklachten bij de longfysiotherapie terecht. Binnen onze praktijk lossen we het zo op dat de andere fysiotherapeuten dan een stuk van hun werk overnemen. Maar tijd om even adem te halen is er niet echt. We draaien veel overuren.”

Bij beroepsvereniging KNFG zien ze dat het zoeken is naar de juiste behandeling. “Er is een enorme verscheidenheid aan klachten, maar ook in het herstelproces,” zegt voorzitter Guido van Woerkom, voorheen jarenlang directeur van de ANWB. “Normaal weet je als iemand binnenkomt meestal: dit kost zo- en zoveel behandelingen, en dan is dit het resultaat. Nu is er heel slecht een peil op te trekken.”

De les die inmiddels wel getrokken is, is dat te veel doen voor deze patiënten niet werkt. “Voorzichtigheid staat heel hoog in het vaandel,” zegt Van Woerkom. “We moeten echt laag inzetten,” vult Van der Valk aan. “En dan stapje voor stapje proberen vooruit te gaan. Maar het gaat zó intens langzaam.”

Restklachten

Ze geeft toe dat ze als fysio de oplossing nog niet gevonden heeft. “Alleen slaag ik er sowieso niet in om mensen helemaal beter te maken. Ik werk daarom ook veel samen met ergotherapeuten, diëtisten, logopedisten en psychologen, bijvoorbeeld.”

Maar dan nog. “Gemiddeld hebben we mensen echt wel zes tot negen maanden in behandeling, en ik denk dat we na al die tijd 20 procent van de patiënten de hand hebben kunnen schudden. De rest houdt toch restklachten, of is nog steeds bezig met therapie.”

Van Woerkom roept werkgevers op om begrip te tonen voor de problemen waar ex-covidpatiënten mee kampen. “Sommigen zeggen: kom maar weer werken, maar dat lukt sommige mensen echt niet. Het is geen onwil, maar ze hebben hoofdpijn, zijn duizelig, noem maar op. En we weten gewoon echt nog niet hoe lang dat kan duren.”

Ook de KNFG-voorzitter ziet dat dagelijks nog duizenden mensen positief getest worden op het coronavirus: allemaal mensen die als ze pech hebben hetzelfde lot wacht. “Dan lees ik ook weer dat Koningsdag in Amsterdam tot 17 infectiehaarden heeft geleid. Ik roep iedereen op om zich, ondanks de versoepelingen, nog steeds aan de basismaatregelen te houden. Het gevaar is nog niet weg.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden