PlusNieuws

NS zet tijdens Formule 1 dagelijks 300 extra mensen in tussen Amsterdam en Zandvoort

Hoewel er door corona beduidend minder racefans naar de Formule 1 in Zandvoort mogen, blijft NS begin september met het maximaal mogelijke aantal treinen van en naar de badplaats rijden.

David Bremmer

Zandvoort aan Zee ligt er maandagmiddag verlaten bij. Mede door het onstuimige weer stapt slechts een handjevol reizigers in en uit. Over 2,5 week zal dat compleet anders zijn, weet Bert Jong, voor de spoorwegen verantwoordelijk voor de Formule 1, één van de grootste evenementen die Nederland ooit gekend heeft, maar al te goed. “Tussen 3 en 5 september stappen tot wel tienduizend mensen per uur in- en uit. Zandvoort aan Zee is dan even net zo groot als station Den Bosch.”

Het Formule 1-terrein bij Zandvoort. Beeld ANP
Het Formule 1-terrein bij Zandvoort.Beeld ANP

Tussen 07.30 en 22.00 uur laat NS om de vijf minuten een trein tussen Amsterdam Centraal en Zandvoort rijden. Sprinters van liefst twaalf treinstellen lang verstouwen alle racefans: in totaal 201 meter van voor tot achter. “In elke trein passen grofweg achthonderd reizigers.”

Uitdaging

Jong legt uit hoe de Nederlandse Spoorwegen de enorme reizigersstromen in goede banen denken te leiden. In het Formule 1-weekend zet NS dagelijks liefst driehonderd extra mensen in: van monteurs tot machinisten, conducteurs, beveiligers en servicepersoneel op de stations. Er staan reservetreinen paraat op nabijgelegen rangeerterreinen, plus een sleeplocomotief van ProRail op station Haarlem.

De uitdaging zit hem niet eens in de aantallen passagiers. “Zulke hoeveelheden doen we als NS vaker, neem Koningsdag of de huldiging van Ajax. Maar niet op zo’n kleine route als Haarlem-Zandvoort. De eerdere Max Verstappendagen op Zandvoort trokken weliswaar ook veel fans, maar beduidend minder dan nu.”

Bottleneck

Kosten noch moeite zijn door NS én ProRail gespaard om de bereikbaarheid van Zandvoort te verbeteren. Met dank aan de overheid is de infrastructuur voor ruim 7 miljoen euro aangepakt. Dat begint bij het uit 1881 stammende spoorlijntje tussen Haarlem en Zandvoort aan Zee: ProRail heeft op de ruim 8 kilometer lange route een extra onderstation gebouwd, waardoor er meer elektriciteit beschikbaar is. NS kan zo met veel meer en langere treinen rijden, iets waar het spoorbedrijf niet alleen voor de Formule 1 maar ook op zomerse hoogtijdagen profijt van hoopt te hebben.

Station Zandvoort is eveneens onder handen genomen. Zo zijn er nieuwe trappen en een gloednieuwe kiosk. Belangrijkste wijziging betreft de komst van twee evenementenperrons, waardoor in- en uitstappers van elkaar gescheiden kunnen worden. “Dat heeft geen enkel ander station in Nederland,” zegt Jong.

Alle spoorovergangen dicht

Reizigers stappen ’s morgens uit op het middenperron. Instappen gebeurt op de evenementenperrons aan de zijkant. In de avond is het precies omgekeerd. “Binnen een minuut is de hele trein zo leeg. Dat hebben we getest met onze eigen medewerkers.”

Alle spoorovergangen op de route Halfweg-Zandvoort zijn verder tijdens het GP-weekend gesloten. “Zo voorkomen we de kans op aanrijdingen. Door de vele treinen zijn spoorbomen anders zo vaak dicht dat mensen onverantwoorde risico’s gaan nemen.” Op de overgang bij Halfweg staat personeel klaar om hulpdiensten desnoods door te laten.

Om treinen vlot heen en weer te laten rijden, telt elke sprinter standaard twee machinisten: een vóór en een achter. “Met de extra machinist lukt het om in enkele minuten te vertrekken, in feite rijden we immers een soort metrodienst. De machinist die niet rijdt, helpt ondertussen de conducteur.”

Haringen in een ton

Grote uitdaging in deze coronatijden is het voorkomen van treinen waarin reizigers als haringen in een ton in de gangpaden staan. NS hoopt dat met crowdcontrol op de stations Amsterdam Centraal, Amsterdam Sloterdijk en Haarlem te voorkomen. Reizigers krijgen gedoseerd toegang tot perrons en treinen: op Amsterdam CS kunnen bijvoorbeeld vijfduizend mensen op het stationsplein en in de hal gevraagd worden te wachten.

Station Haarlem krijgt looproutes naar de treinen, op perron 1 is er een extra trap voor reizigers uit Leiden en Den Haag. Reizigers uit Rotterdam en het zuiden worden zo veel mogelijk via Amsterdam naar Zandvoort gedirigeerd. Jong: “Dat doen we via de app. Onze ervaring is dat reizigers hier goed naar luisteren. Racefans zijn lang niet altijd fervente treinreizigers die altijd al met ons rijden.”

Dramatisch financieel half jaar NS

De coronacrisis heeft NS ook afgelopen half jaar nog zwaar getroffen. Door de vorig jaar december afgekondigde lockdown bedroeg het aantal reizigers van januari tot en met juni slechts 35 procent van de normale aantallen voor corona. Gevolg is een verlies van liefst 600 miljoen euro. Gelukkig voor NS is dat bedrag exclusief de steun van de Nederlandse overheid en een eenmalige meevaller in het VK. Mede daardoor blijft de schade beperkt tot een min van slechts 25 miljoen euro, tegen een min van 186 miljoen euro in dezelfde periode vorig jaar.

In mei vorig jaar maakte de NS bekend dat het tot en met 2024 liefst 4,7 miljard euro aan inkomsten zou mislopen. Momenteel staat de teller al op 2,4 miljard euro minder inkomsten. Het onderstreept volgens de spoorwegen de noodzaak van blijvende overheidssteun, plus het vorig jaar zelf gestarte besparingsprogramma. De beschikbaarheidsvergoeding van het kabinet bedroeg voor afgelopen half jaar bijna 600 miljoen euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden