Plus

Nooit meer vechten om Chinese mondkapjes; we maken ze nu zelf

Mondkapjes die werden aangeboden tegen woekerprijzen. Die plotseling niet werden geleverd, weken onderweg waren en dan toch vaak niet deugden. Artsen moesten vechten voor goede mondkapjes uit China, maar daar komt nu snel verandering in. Sinds deze week worden de eerste mondmaskers van eigen bodem gemaakt.

Nederland is niet langer afhankelijk van China voor mondmaskers. Bij Afpro filters in Alkmaar zijn ze deze week begonnen met de productie van eigen hoogwardige kapjes.Beeld ANP

Oprichter en eigenaar Karel Bosschieter van Afpro filtertechniek had het nooit zo kunnen bedenken. Ruim 41 jaar geleden begon hij letterlijk op zijn slaapkamer met een handeltje in luchtfilters. Hij leverde ze aan de hooghovens. Aan ziekenhuizen. Musea. Banken. Hij maakte de filters later zelf en verkoopt ze inmiddels van Australië tot Finland en in alle landen die er tussen liggen. Nooit eerder kwam het in hem op om mondkapjes te gaan maken. “Daar hadden we het simpelweg veel te druk voor.”

Toch staat hij nu in een loods in Alkmaar bij een van de allereerste mondkapjesmachines van Nederland. Een indrukwekkend apparaat van zo’n 30 meter lang dat in zes stappen mondkapjes stampt uit een grote rol met een vijflaags filter. Van het lassen van de naden, tot het aanbrengen van de aluminium neusvleugel en de elastiekjes; er komt bijna geen mens aan te pas. Tienduizend stuks van deze hoogwaardige maskers (FFP2) komen er op dit moment per dag uit deze ene machine. Als er straks nog drie tot vier zijn geleverd, wil Afpro de productie opschroeven tot 700.000 per week. Samen met de enige andere fabriek, Auping, moeten er dan een miljoen per week in Nederland worden gemaakt.

De hal van het Alkmaarse bedrijf waar nu de eerste productielijn werkt. Er komen er nog drie of vier, waarmee in totaal zo'n 700.000 mondkapjes per week moeten kunnen worden geproduceerd. Beeld ANP

Het is een begin om structureel wat te doen aan het nijpend tekort van de beschermingsmiddelen voor medisch personeel. Bosschieter maakt van dichtbij mee hoe artsen en verpleegkundigen moeten knokken voor elk mondmasker. Zijn zoon is zelf huisarts. “Daarom voelen we het als onze plicht om hiermee aan de gang te gaan. We hebben de kennis over filters in huis.”

Eind januari drong bij Bosschieter al het besef door dat Corona zich niet tot China zou beperken. Zijn contacten in dat land vroegen of wij ons al aan het voorbereiden waren. Daarop bestelden ze een machine, niet wetende dat de ontwikkelingen zo snel zouden gaan. Normaal gesproken duurt het opzetten van een productielijn zes tot acht maanden. Maar omdat de nood zo hoog is en anderen te hulp schoten om de spullen zo snel mogelijk hierheen te krijgen, kon dat nu in twee maanden.

Koortsachtig

Ondertussen werkten medewerkers in het laboratorium samen met TNO, de TU Delft en de universiteit Wageningen koortsachtig aan een goed ontwerp van het masker, want een voorbeeld kregen ze niet bij de machine. “Een koffiezetapparaat doet het meteen. Maar wij moeten echt als een barista aan het werk en uitvinden wat het beste mondmasker is dat ervoor zorgt dat onze artsen goed beschermd zijn,” zegt hoofd ontwikkeling Niels Berkhout voor een tafel met tientallen prototypes.

Het illustreert wat voor helse klus met de nodige stress en teleurstelling het is geweest. “Zo’n masker moet overal goed afsluiten. De kleinste lekkage kan een besmetting opleveren. Vooral bij de neus is dat moeilijk omdat iedere neus anders is. Als je denkt te hebben uitgedacht hoe dat kan worden opgelost, blijkt dat in de praktijk toch anders uit te pakken.”

Maar inmiddels hebben ze een goed model bedacht en kan de productie op stoom komen. Overigens niet met het idee om daarmee miljonair te worden, want winst wordt er met deze kapjes niet gemaakt. De maskers worden geleverd tegen kostprijs; minder dan een euro per stuk. Exacte bedragen mogen ze niet noemen. Maar het is een factor vier tot vijf lager dan wat er nu wordt gevraagd. “We willen later niet het verwijt krijgen dat we ons hebben verrijkt met het leed van anderen,” zegt vice-directeur Joost Verlaan, de tweede zoon van oprichter Bosschieter.

De mondkapjes uit Nederland zijn van hoogwaardige kwaliteit (FFP2) en alleen bedoeld voor medewerkers in de zorg.Beeld ANP

De twee fabrieken die nu aan de gang gaan, moeten Nederland minder afhankelijk van China, waar de hele wereld aanklopt voor maskers. De miljoen die wekelijks in Alkmaar en Deventer geproduceerd gaan worden lijken een enorm aantal, maar de zorg heeft 4 miljoen hoogwaardige FFP2-maskers per week nodig, plus 7 miljoen chirurgische. Eind april had het kabinet in totaal zo’n 130 miljoen kapjes besteld die komende weken allemaal binnen moeten komen. Nu het aantal coronabesmettingen gestaag afneemt en er minder mondmaskers nodig zijn, is de hoop dat deze Nederlandse fabrieken ook een grote voorraad kunnen aanleggen. Zo is de zorg beter voorbereid, mocht er toch nog een tweede coronagolf komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden