Nog drieduizend Nederlanders vast in Marokko

Zo’n drieduizend Nederlanders zitten al weken vast in Marokko, dat de lockdown zaterdag tot 20 mei verlengde. De gespannen diplomatieke verhouding tussen beide landen staat repatriëring vooralsnog in de weg.

De brief van de Rotterdamse Amaya aan de Marokkaanse koning Mohammed VI, waarin ze vraagt of haar gestrande buren weer naar huis mogen vliegen.Beeld Privébeeld

De medicijnen die de schoonouders van Younes Nahnahi uit Breda, allebei rond de zeventig jaar oud, bij zich hebben zijn bijna op. En als die medicijnen in Meknes, waar ze nu verblijven, al te verkrijgen zijn, zijn ze peperduur. “Ze willen sowieso terug naar Nederland,” zegt Nahnahi. “Het is bijna ramadan, dan wil je bij je kinderen zijn.”

Hetzelfde geldt voor een andere kennis van de Bredanaar. De vrouw ging naar Marokko om haar vader te begraven. Toen ze er was, gingen de grenzen dicht. “Nu zit ze al weken vast, terwijl haar kinderen hier thuis zijn, bij haar man die ook nog moet werken.”

Anouk

Zo zijn er veel verhalen. Zangeres Anouk ging naar Marokko om in alle rust een paar dagen muziek te schrijven. Nu zit ze al vier weken in haar hotel en post ze zo nu en dan wat nieuwe muziek op Instagram.

Of Ron Kuijpers uit Rotterdam, die met z’n vriendin in Marokko op vakantie was, en wiens vlucht plots geannuleerd werd. “We zitten nu in een hotel in Marrakesh, samen met een Marokkaanse politieagent zijn we hier de enige gasten. Het hotel heeft een tuin, dus dat is mazzel. Voor de rest is er een lockdown, alle winkels zijn dicht, je mag alleen met een briefje de straat op.”

De reisverzekering betaalt zijn ongewenst verlengde verblijf niet. “Er stond geen corona in de polis, zeiden ze.” Zijn buurmeisje Amaya heeft inmiddels vanuit Nederland een brief aan de Marokkaanse koning Mohammed VI geschreven. “We missen onze buren en de poezen heel erg,” schrijft ze.

Amaya uit Rotterdam met haar brief aan de Marokkaanse koning Mohammed VI, waarin ze vraagt om gestrande Nederlanders naar huis te laten vliegen.Beeld Privébeeld

Zo’n kleine 3000 Nederlanders zitten momenteel vast zit in Marokko, zo blijkt uit een inventarisatie van alle Nederlanders die zich gemeld hebben bij de speciale site van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Nederlanders die in Marokko wonen en daardoor geen recht hebben op repatriëring, mensen die op eigen kracht al konden terugkeren en dubbele inschrijvingen zijn daar uitgefilterd.

Het land heeft haar luchtruim gesloten om verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Over land reizen mag ook alleen na goedkeuring. Maar waar Nederland de afgelopen weken vanuit alle hoeken en gaten van de wereld landgenoten repatrieerde, lukt dat niet vanuit Marokko. Het land geeft geen toestemming een vliegtuig te sturen.

Diplomatieke verhoudingen

In Marokkaanse media hinten anonieme overheidsbronnen erop dat dat komt door de verslechterde diplomatieke verhoudingen tussen de twee landen. “Marokko heeft het Nederland onder meer kwalijk genomen dat minister Blok (Buitenlandse Zaken) heeft gezegd dat hij de straffen die Marokko in 2018 oplegde aan demonstranten in de Rif te hoog vond,” zegt Jan Hoogland, voormalig Nederlands diplomaat in Marokko. “Nederlandse verzoeken komen daar nu gewoon onder op de stapel. Daar komt bij dat het land Marokkaanse Nederlanders toch vooral als Marokkanen ziet, dus waarom zouden ze ‘terug’ moeten?”

De Nederlanders zijn inmiddels ten einde raad. Ze hebben twee weken geleden al een brandbrief aan zowel de Nederlandse als de Marokkaanse overheid geschreven, maar het heeft − afgezien van een begripvolle brief terug van de Nederlandse ambassadeur in Marokko Désirée Bonis − nog niets opgeleverd.

Luiken dicht

Bij het ministerie van Buitenlandse Zaken gaan de luiken dicht als het om Marokko gaat. “We zijn ons aan het inspannen om gestrande mensen terug naar Nederland te halen,” zegt een woordvoerder. In het diplomatieke proces kan elke uitspraak een averechts effect hebben.

Veelal is van de gestrande Nederlanders al bekend in welk dorp of stad zij zich bevinden en wat de dichtstbijzijnde luchthaven is, zodat snel gehandeld kan worden als een vliegtuig toestemming krijgt om te landen. Het is niet bekend hoeveel van die 3000 ook een Marokkaanse nationaliteit hebben. Daar vraagt het ministerie niet naar.

Schrijnende gevallen

De focus bij het terughalen ligt nu op de schrijnende gevallen. Iedereen die nog kan blijven zitten waar die zit, moet nog langer wachten. Mensen die echt terug moeten, omdat ze medicijnen of een medische behandeling nodig hebben, omdat ze geen onderkomen meer hebben of omdat ze vanwege een sterfgeval in Nederland terug willen, krijgen voorrang. Een lijst met zulke ‘schrijnende gevallen’ is of wordt nu gemaakt en overgedragen aan de Marokkaanse autoriteiten. Afgelopen week konden zes Nederlanders die als zo’n geval golden, meevliegen met een Frans toestel.

Nederland probeert ook samen te werken met andere EU-landen om een doorbraak te forceren. Het terughaalprobleem is namelijk niet exclusief voor Nederland. Alle EU-landen hebben moeite met het repatriëren van hun onderdanen, vooral landen met een groot aandeel burgers van Marokkaanse komaf zoals Frankrijk, België, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Bij die landen gaat het om een veelvoud van de 3000 Nederlanders. De grenssluiting in Marokko is zo strikt, dat het land ook niet toestaat dat hun eigen landgenoten terugkeren.

Regeringspartij D66 vindt het onacceptabel dat zoveel Nederlanders nog altijd gestrand zijn in Marokko. Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma wil weten welke argumenten de Marokkaanse regering aandraagt om evacuatievluchten te weigeren en wil dat minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken de druk op het land opvoert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden