PlusAchtergrond

Nieuwe studie: Britse variant corona nog veel besmettelijker

De nieuwe Britse coronavariant, die ook in ons land is opgedoken, is volgens een nieuwe Engelse studie vele malen besmettelijker dan het huidige dominante virustype. Viroloog Marion Koopmans maakt zich zorgen: ‘Als dat zo is zullen we veel meer moeten doen om het virus te beteugelen.’

 Viroloog Marion Koopmans neemt het eerste exemplaar van het boek PANdemIC  in ontvangst in Museum Hilversum.  Beeld ANP
Viroloog Marion Koopmans neemt het eerste exemplaar van het boek PANdemIC in ontvangst in Museum Hilversum.Beeld ANP

De in korte tijd berucht geworden Britse variant van het coronavirus drijft de reproductiefactor op met een factor 0,4 tot 0,7, zo blijkt uit een nieuwe Britse studie. Daardoor komt het R-getal veel sneller boven de 1, wat betekent dat één met Covid-19 besmet persoon meer dan één ander persoon aansteekt.

“Er is een enorm verschil in hoe gemakkelijk deze variant van het virus zich verspreidt,” concludeert professor Alex Gandy van het vooraanstaande Londense Imperial College op basis van data over coronabesmettingen uit heel Groot-Brittannië. Tegenover de BBC spreekt hij van ‘de meest serieuze verandering in het virus sinds de pandemie begon’.

Verontrustende rekensom

WHO-adviseur en hoogleraar Marion Koopmans van het Rotterdamse Erasmus MC: “De Britse onderzoekers zien dat er sneller meer gevallen zijn van corona. Als dat écht zo is, dan wordt het navenant moeilijker om het virus onder controle te krijgen.”

Als de R 0,4 of 0,7 hoger is, ‘gaat het aantal besmettingen véél sneller omhoog’. Zij rekent voor: “Stel de R is 1,1 en tien mensen hebben corona. Dan hebben een ronde later 11,1 mensen corona en weer een ronde later 12,2 en nog een ronde later 13,3. Dan loopt het aantal besmettingen dus gestaag op.” Als de viroloog dezelfde rekensom herhaalt bij een R van 1,5, dan loopt het aantal besmettingen veel harder op. “Dan hebben na ronde één 15 mensen corona, een ronde later 22,5 en nog een ronde later 33,7. Als je dat tien rondes achter elkaar doet, gaan de aantallen steeds harder uit elkaar lopen.”

In dat scenario moet je volgens Koopmans ‘veel meer doen om het om te buigen’. Als de reproductiefactor 0,7 hoger ligt, lopen de aantallen nóg harder op. Van tien, naar zeventien, naar bijna dertig tot bijna vijftig. “Daarom ben ik blij dat de lockdown nog zeker 2,5 week duurt en hoop ik dat mensen zich daar ook echt aan houden. Voor mij is het maatregelen, maatregelen, maatregelen.”

‘Overweldigend bewijs’

Het nieuwe virustype dook in november op in het zuidoosten van het Britse eiland en verspreidde zich vervolgens in razendsnel tempo.

Koopmans merkt op dat er ‘internationaal nog discussie is over de Britse variant’. “Er zijn mensen die zeggen: is dat wel zo dat die zoveel besmettelijker is? Is dat niet ook omdat er een tijd lang minder strenge maatregelen waren en moet je daarom niet nog even wachten met het trekken van conclusies? Maar ik vind dit iets om serieus rekening mee te houden.”

Inmiddels ligt de reproductiefactor in Groot-Brittannië tussen 1,1 en 1,3 en zucht het Britse eiland onder een recordaantal besmettingen en overvolle ziekenhuizen. Volgens de nieuwe studie speelt de nieuwe Britse variant genaamd B.1.1.7 daar een grote rol in. Tijdens de lockdown in november verdrievoudigde het aantal coronabesmettingen met het nieuwe type, terwijl het aantal conventionele besmettingen juist met een derde afnam. Het verklaart waarom het aantal gevallen van Covid-19 tijdens de tweede golf razendsnel begon te stijgen, ondanks strenge lockdown-maatregelen. In Nederland staat de R op 1,15, zo becijfert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Nederland

Aanvankelijk leek onderzoek er op te wijzen dat het Britse virustype zich vooral sneller verspreidt onder middelbare scholieren onder de 20 jaar. De laatste cijfers tonen echter aan dat het virus zich onder alle leeftijdsgroepen sneller verspreidt, stelt hoogleraar Gandy.

Vraag is wat de studie voor ons land betekent. De Britse variant is inmiddels ook hier opgedoken. “Het zijn nu landelijk elf gevallen,” vertelde Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg afgelopen week tegen deze site. “Het gaat om vijf gevallen in de regio Rotterdam, vijf in de regio Amsterdam en één in de regio Nijmegen.” Op de vraag of we ons zorgen moeten maken over de Britse variant antwoordt Kuipers volmondig ‘ja, we moeten ons zorgen maken’.

Inmiddels komen er steeds meer gevallen aan het licht, zoals bij het Amsterdam UMC waar de gevaarlijke variant is aangetroffen bij vier verpleegkundigen. Ook in Friesland is de eerste besmetting geconstateerd, meldde GGD Friesland vandaag. De Rotterdamse gevallen deden zich voor op een basisschool in Bergschenhoek. Uit nader onderzoek blijkt dat de Nederlandse gevallen niet in Groot-Brittannië zijn geweest en ook geen onderling contact hebben gehad. Momenteel doet het Erasmus MC in samenwerking met de GGD heel uitgebreid bron- en contactonderzoek naar alle gevallen van de Britse variant, stelt Kuipers.

Nog veel onzeker

Volgens Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, is er nog veel onzeker rond de Britse variant in Nederland. “Ik verwacht een effect van kerst en oud en nieuw. Dat gaan we de komende week zien,” zo voorspelt de intensivist. “En weer daarna gaan we ook zien of er al dan niet effect is van de Engelse variant van het coronavirus. Het is zeer moeilijk te voorspellen.”

In het Verenigd Koninkrijk zijn ze al een stuk verder en lijkt de kans aanzienlijk dat de Britten tijdelijk met nog strengere coronamaatregelen te maken krijgen. Dezelfde lockdown waarmee het virus dit voorjaar flink werd teruggedrongen, bleek in november totaal onvoldoende. De hoop is aan de andere kant van de Noordzee verder gevestigd op massaal vaccineren. Groot-Brittannië startte daar als eerste in Europa mee, inmiddels zijn een miljoen inwoners al ingeënt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden