PlusAchtergrond

Nieuwe rellen, dezelfde gezichten

Een explosief mengsel van reljeugd, voetbalhooligans en ervaren coronabetogers zette Nederland afgelopen weekend in vuur en vlam. Het zijn online en offline gevormde groepen die elkaar vinden op Facebook en Telegram in wisselende samenstellingen, te volgen via livestreams.

Cyril Rosman
 Honderden betogers verzamelden zich vrijdag op de Coolsingel om te protesteren tegen het 2G-beleid. De betoging liep uit op rellen, waarbij vuurwerk werd afgestoken en brandjes zijn gesticht op straat. Beeld ANP
Honderden betogers verzamelden zich vrijdag op de Coolsingel om te protesteren tegen het 2G-beleid. De betoging liep uit op rellen, waarbij vuurwerk werd afgestoken en brandjes zijn gesticht op straat.Beeld ANP

“Ik was bijna dood, maar ik trek het wel. Het komt allemaal goed,” zegt Marco Buis uit IJmuiden in een videoboodschap op Facebook. Hij praat vanuit een ziekenhuisbed, de infuusslangen nog aan zijn lijf. Hij richt zich tot zijn vaste publiek van Onrecht TV: “We gaan door, strijders!”

Buis belandde in het ziekenhuis tijdens de coronarellen van afgelopen vrijdag in Rotterdam. Hij werd in zijn buik geraakt door (waarschijnlijk) een politiekogel. Waarom en hoe hij werd geraakt is nog onduidelijk. De rijksrecherche doet onderzoek naar de door de politie geloste schoten.

Een heel weekend lang was Nederland het toneel van coronaprotesten en ME-charges, met ‘de orgie van geweld’ in Rotterdam als triest dieptepunt. Van Groningen en Leeuwarden via Enschede en Rotterdam tot aan Roermond en Roosendaal ontplofte een explosief gelegenheidsmengsel van reljeugd, voetbalhooligans en de vaste kern coronabetogers. Het zijn online en offline gevormde groepen die elkaar vinden op Facebook en Telegram in steeds wisselende en nieuwe samenstellingen, waardoor ook de politie soms lijkt verrast.

Coronacritici

Dat Marco Buis, de man uit het ziekenhuis, ter plekke was, was geen toeval. De IJmuidenaar is een bekende verschijning onder de coronabetogers, hij gaat doorgaans in het rood gekleed. Buis was in Rotterdam namens Onrecht TV, een groep coronacritici die zo veel mogelijk demonstraties vanuit het hele land met hun mobiele telefoon livestreamen op internet. Ook als een demonstratie twee of drie uur duurt. Ze trekken duizenden kijkers. De links worden gedeeld in Telegramgroepen als ‘Klokkenluiders voor Vrijheid’.

De livestreams zijn het afgelopen anderhalf jaar een vast onderdeel geworden van een soort digitaal ecosysteem waarin betogers elkaar voeden, plannen maken en aanmoedigen. Al anderhalf jaar lang duiken ook steeds dezelfde mensen op. Neem Utrechter Tinus Koops, voorman van Nederland in Opstand. Hij was er in juni vorig jaar al bij toen er tegen de eerste coronamaatregelen werd gedemonstreerd op het Malieveld in Den Haag. Vrijdagavond laat stond hij bij het Erasmusziekenhuis om Buis te steunen. Koops (veroordeeld voor het bedreigen van de burgemeester van Utrecht) is tegen geweld, schrijft hij op Facebook in een reactie op de Rotterdamse rellen. ‘Maar ik snap dat het gebeurt.’ En: ‘Een volk dat opstandig wordt, zal zich laten gelden. Ik zie in mijn glazen bol dat dit nog lang niet voorbij is.’

Of neem Ben van der Kooi, een bekende rechts-radicaal uit de regio Rijnmond. Ook Van der Kooi duikt al anderhalf jaar op bij veel coronabetogingen en was vrijdagavond op de Coolsingel. “Er is een gevecht gaande tussen burgers en de overheid,” stelt hij. “De overheid radicaliseert, ze moeten stoppen met die coronahysterie.” Van der Kooi zegt niet mee te hebben gedaan aan het bestormen van de politie. “Ik zag die massa op die agenten afstormen. Ik begreep wel dat ze hun wapens hebben getrokken. Maar met scherp schieten?” Zondag stond Van der Kooi weer tegenover de politie bij een grote coronademonstratie in Brussel.

Politiecel

Eldor van Feggelen was zondag niet in Brussel. Hij zat toen nog in een Rotterdamse politiecel, op verdenking van openlijke geweldpleging op vrijdagavond in de stad. Ook Van Feggelen is een bekende verschijning op coronademonstraties door het hele land en wordt in Oost-Nederland door justitie vervolgd voor opruiing. Vrijdagavond livestreamde hij beelden van een gewonde demonstrant. “De eerste moord is door de politie gepleegd,” zegt Van Feggelen daarbij. “Hij is dood, ze slepen zijn lijk.” Volgens de politie zijn er geen dodelijke slachtoffers gevallen, een woordvoerder hekelde het verspreiden van dergelijk fake news.

Ondertussen worden in talloze Facebook- en Telegramgroepen van clubs als Defend Amsterdam, Rotterdam in Opstand en het nieuwe Dockers United alweer oproepen tot nieuwe protestacties gedeeld. Onder meer van een groep die zich De Beweging noemt. “De revolutie is gestart. Wij zijn met velen, wij zijn georganiseerd en ons verzet gaat niet meer stoppen,” stelt een videoboodschap, die wordt gebracht door een pratende robot. Wie die ‘wij’ zijn en met hoeveel, wordt in de video niet duidelijk. Een jaar geleden, met de avondklokrellen, werd de revolutie ook aangekondigd. Die rellen waren na een kleine week weer voorbij.

Betogers richtten vrijdagavond vernielingen aan op de Coolsingel in Rotterdam.  Beeld ANP
Betogers richtten vrijdagavond vernielingen aan op de Coolsingel in Rotterdam.Beeld ANP

Arrestaties in Zwolle en Roosendaal

De politie in Zwolle heeft maandagavond dertien mensen aangehouden, nadat burgemeester Peter Snijders een noodbevel had afgekondigd uit vrees voor rellen. De mensen zijn aangehouden voor verschillende feiten. Zo negeerden sommigen een bevel van de politie, terwijl anderen in bezit waren van vuurwerk of geen ID-bewijs bij zich hadden, aldus een woordvoerder van de politie. Volgens hem is het verder wel rustig gebleven in de stad.

In Roosendaal zijn maandagavond acht mensen aangehouden bij ongeregeldheden. In de wijk Langdonk zorgde een groep van zo’n vijftien relschoppers voor onrust, stelt de gemeente in een verklaring. Ze staken onder meer een bushokje in brand en er werd zwaar vuurwerk afgestoken. Volgens regionale media brak er ook brand uit bij een kinderdagverblijf in de wijk, mogelijk nadat er vuurwerk naar binnen was gegooid. De ME kwam er aan te pas om de onlusten de kop in te drukken. Zondag was het ook al onrustig in Langdonk. Toen werd er brand gesticht bij een basisschool en vuurwerk afgestoken. Er werden veertien mensen aangehouden in de leeftijd van 15 tot 26 jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden