Plus

Niet alleen Kamerleden ervaren hoge werkdruk: ‘We moeten zelf onze manier van werken aanpassen’

Is de werkdruk voor Tweede Kamerleden ongewoon hoog? Cijfers suggereren van niet, maar de Kamer is geen gemiddeld bedrijf.

Hans van Soest
Ockje Tellegen (VVD) tijdens de behandeling van de begroting Sociale Zaken en Werkgelegenheid.  Beeld ANP /  Lex van Lieshout
Ockje Tellegen (VVD) tijdens de behandeling van de begroting Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Beeld ANP / Lex van Lieshout

De Tweede Kamer heeft al het nodige gedaan tegen de hoge werkdruk, stelt Kamervoorzitter Vera Bergkamp. “De Kamer heeft inmiddels bedrijfszorg voor Kamerleden, er is extra ondersteuning voor Kamerleden die zaken willen onderzoeken en extra ondersteuning voor de commissies,” zegt ze. Neemt niet weg dat de werkdruk in de Kamer volgens Bergkamp ‘net als bij vele mensen hoog is’.

Die getroffen maatregelen hebben dan ook niet kunnen voorkomen dat twee Kamerleden vorige week het werk neerlegden omdat ze kampen met overwerktheid. Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren hoopt in februari weer hersteld te zijn van haar klachten, maar Ockje Tellegen van de VVD keert niet meer terug. Ze heeft een forse burn-out. In februari zakte ze in het Kamergebouw in elkaar. Alleen al van contact met collega’s raakt ze in paniek, vertelde ze in een afscheidsbericht. Kamerlid Corinne Ellemeet (GroenLinks) meldde dit weekend zich ook wel eens af te vragen of het werk is vol te houden en wijt dat aan de vele haatreacties die politici krijgen.

Werkdruk

Dat Kamerleden kampen met hoge werkdruk is dan ook niet iets van de afgelopen week. De afgelopen jaren vielen al meerdere volksvertegenwoordigers om. Maar zijn Kamerleden daarin een uitzondering? Nee, zo blijkt uit onderzoek van TNO. Het percentage werknemers dat last heeft van hoge werkdruk schommelt rond de 17 procent.

Zo’n een op de zes heeft burn-outklachten. Dat betekent niet dat al die mensen ook echt thuis komen te zitten, maar zij voelen zich bijvoorbeeld meermaals per maand emotioneel uitgeput door het werk of moe bij het opstaan als zij worden geconfronteerd met hun werk.

“Vooral in de zorg en in het onderwijs komen deze klachten bovengemiddeld vaak voor,” zegt Swenneke van den Heuvel, onderzoeksleider bij TNO. Respectievelijk 26 en 25 procent van de werknemers kampt er met werkstress, blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden. In het openbaar bestuur ligt dat percentage met 9,1 procent significant lager dan het gemiddelde. “Het gaat dan om mensen op ministeries of bij andere overheidsorganen. Maar dat zegt niets over de Tweede Kamer,” zegt Van den Heuvel. “Er zijn geen aparte cijfers over de 150 Kamerleden. Die kunnen we niet in de enquête onderscheiden.”

Vergrootglas

Nou is de Tweede Kamer geen gemiddeld bedrijf. Ook Bergkamp hekelt de ‘constante persoonlijke aanvallen op sociale media die Kamerleden ondergaan’. Daarnaast zijn er de vele debatten, de enorme druk om op elke actualiteit direct te reageren en het vergrootglas waar mensen onder moeten werken, die het werk echt anders maken.

Van den Heuvel: “Werkstress ontstaat als mensen hard moeten werken in combinatie met een gebrek aan mogelijkheden om zelf te kunnen bepalen hoe je je dag indeelt. Ik kan me voorstellen dat dat voor Kamerleden ook geldt. Opvallend is dat we werkstress gemiddeld al jaren zien toenemen, maar dat die toename stokte in coronatijd. Het thuiswerken zorgde ervoor dat mensen makkelijker hun tijd konden indelen. Sinds de coronatijd zien we stress weer toenemen.”

Werk en privé

SGP’er Kees van der Staaij is het langstzittende Kamerlid. Of de werkdruk te hoog is, daar is lastig iets algemeens over te zeggen, vindt hij. “Het gaat ook om de balans tussen werk en privé. Omgaan met werkdruk is voor ieder persoon verschillend.”

Van der Staaij zat een werkgroep voor die met voorstellen kwam om de werkzaamheden in de Kamer beter te stroomlijnen. “Stemmingen zo veel mogelijk op vaste tijdstippen. Duidelijke eindtijden voor debatten helpen ook,” zegt hij. Kamervoorzitter Bergkamp heeft al gezegd de aanbevelingen te willen overnemen. Maar dat is nog niet genoeg, oordeelde de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) vorig jaar in een advies aan de Kamer: de ambtelijke ondersteuning van parlementariërs zou moeten verdubbelen.

Maar of dat helpt? “Meer ambtenaren zorgt ook voor meer overleg en meer werk,” zegt SP-Kamerlid Renske Leijten. “We moeten deze discussie niet plat slaan door naar één oorzaak te kijken. Uiteindelijk moeten we zelf onze manier van werken aanpassen.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden