Plus

Nederlandse militair die in Irak schotwond opliep, werd geraakt door zijn collega

De Nederlandse militair die afgelopen weekend in het Iraakse Erbil tijdens wapenonderhoud een schotwond opliep aan de borst, werd geraakt door zijn collega. Zeven rechercheurs zijn die kant op gestuurd om onderzoek te doen. Ze vertrekken dinsdag.

Raymond Boere
Controles bij de hoofdingang en statische posten bij de militaire basis in Erbil, in Noord-Irak. Beeld Defensie/Aaron Zwaal
Controles bij de hoofdingang en statische posten bij de militaire basis in Erbil, in Noord-Irak.Beeld Defensie/Aaron Zwaal

Het drama voltrok zich op de militaire vliegbasis van de Iraakse stad in het noorden van het land. Militairen van de 11 Luchtmobiele Brigade bewaken daar de basis en beveiligen konvooien. Wat er precies mis ging, gaat het team rechercheurs nu onderzoeken. Defensie wil alleen kwijt dat er ongewild een schot afging tijdens het wapenonderhoud en dat een militair in kritieke toestand naar een ziekenhuis in hoofdstad Bagdad is gebracht. Het slachtoffer werd geraakt door een collega in het kamp, zegt de marechaussee nu.

Het ongeval in Irak is zeker niet het eerste waarbij ongewild een schot werd gelost. Recente cijfers zijn er niet, maar uit een inventarisatie die Defensie acht jaar geleden vrijgaf, bleek dat het toen gemiddeld zo’n vijf keer per maand voorkwam. Vooral bij de Marechaussee waren toen bijzonder veel meldingen. Het ging vaak mis wanneer medewerkers hun wapen richtten op een speciale bak om kogels in op te vangen tijdens het laden en ontladen van hun wapen.

Een moment van onoplettendheid

Een woordvoerder van de marechaussee liet destijds weten dat zijn collega’s altijd gewapend rondlopen en tijdens iedere dienst hun wapen moeten laden en ontladen. Dat zijn duizenden handelingen per dag. “Eén moment van onoplettendheid is genoeg voor een ongewild schot.”

Volgens advocaat Sébas Diekstra, die militairen of slachtoffers na zo’n ongeluk bijstaat, gebeurt het nog steeds meerdere keren per jaar dat er ongewild schoten afgaan. “Er zijn een paar cruciale regels die je moet volgen bij het laden en ontladen van wapens. Als je je daar strikt aan houdt, dan kan het niet fout gaan. Maar problemen thuis, vermoeidheid of even niet opletten: het kan zo misgaan.”

Meestal leiden de ongewilde schoten niet tot gewonden of schade. Toch gaat het weleens mis. Zo had in 2015 een Peshmergastrijder in Irak alle geluk van de wereld toen hij door een Nederlandse sergeant per ongeluk in zijn borst werd geschoten, maar het ongeval overleefde. Er bleek per ongeluk nog scherpe munitie in het wapen te zitten. De sergeant werd veroordeeld tot een taakstraf van zestig uur.

Vorig jaar had een militair eveneens per ongeluk scherpe munitie gebruikt tijdens een oefening in Afghanistan op kamp Marmal. Hij raakte een collega in zijn arm en moet zich eind dit jaar voor de rechter verantwoorden. Advocaat Michael Ruperti staat deze militair bij en kent ook meerdere ongelukken met vuurwapens. Zijn ervaring is dat – zeker in missiegebieden – vermoeidheid al snel een rol speelt. “Soms maken militairen lange dagen buiten de poort. Daar moeten ze de hele tijd scherp zijn en super geconcentreerd. Als ze dan het kamp weer opkomen, zijn ze ook gewoon moe en dan kan iemand weleens een handeling missen.”

Tragisch

Vakbondsbestuurders van VBM en Acom noemen het incident ‘buitengewoon tragisch’. Precieze details over wat er is voorgevallen hebben ook zij niet, maar volgens Jean Debie van VBM kan het bijna niet anders dan dat de wapeninstructies niet juist zijn toegepast. “Er zijn hele duidelijk afspraken hoe militairen om moeten gaan met hun wapen. Als het protocol wordt gevolgd kan zoiets niet gebeuren. Het is bijzonder tragisch dat er af en toe toch iemand gewond raakt.”

Debie heeft niet het idee dat er structureel iets schort waardoor dit kan gebeuren. Een dergelijk ongeluk is volgens hem bijna niet te voorkomen. “Iedere keer wordt er op gehamerd: houdt het wapen in een veilige richting tijdens wapenonderhoud, of gebruik een speciale schietbuis om te ontladen. Dat zijn heilige regels om gevaarlijke situaties te voorkomen, maar een mens is geen robot. Het kan altijd een keer misgaan door een moment van onoplettendheid.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden