Nederlandse economie in een crisis van historische omvang

Gesloten winkels in de Kalverstraat.Beeld ANP

De lockdown na de uitbraak van het coronavirus heeft de Nederlandse economie in een crisis van historische omvang gestort. De krimp van de economie en werkgelegenheid is ongekend.

De Nederlandse economie kromp vorig kwartaal 8,5 procent ten opzichte van een kwartaal eerder. Een krimp van een dergelijke omvang is niet eerder waargenomen door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), zelfs niet in de donkere jaren dertig.

“Dit is een economische catastrofe van de buitencategorie,” zei Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS. ”De groei van de afgelopen 5,5 jaar is in één klap weg.”

Het tweede kwartaal van dit jaar was het eerste dat volledig in het teken stond van de coronacrisis, die volgde op de eerste strikte maatregelen van het kabinet in maart. In dit coronakwartaal, waarin Nederland lange tijd in een lockdown ging, zijn 322.000 banen verdwenen. Ook die afname is ‘ongekend’, aldus het CBS.

Hardste klappen

De economische krimp is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan consumenten die minder uitgaven, door onzekerheid over hun toekomst of domweg doordat ze hun geld niet konden besteden, omdat veel winkels dicht waren tijdens de lockdown. De uitgaven daalden bijna twaalf procent.

De hardste klappen vielen in de cultuur- en recreatiesector, gevolgd door horeca, reis- en uitzendbureaus.

Vooral veel jongeren en laagopgeleiden raakten werkloos, omdat zij meer dan gemiddeld flutcontracten hebben en werken als oproepkracht, freelancer of voor een uitzendbureau.

De schuld van de overheid liep vorig kwartaal op met 60 miljard, onder meer door alle steunmaatregelen die het kabinet nam om de klappen zoveel mogelijk op te vangen.

Minder strenge lockdown

Het is lastig lichtpuntjes te ontwaren te midden van al deze negatieve records. Een positief puntje: de krimp van de Nederlandse economie is minder groot dan die in omringende landen. Duitsland boekte 10,1 procent krimp, België 12,2 procent, Frankrijk 13,8 en Engeland zelfs 20,4 procent. Het Europees gemiddelde komt uit op 11,9 procent krimp en Nederland scoort hiermee bovengemiddeld, al hebben de mensen die hun baan kwijt zijn weinig aan dit soort cijfers.

Volgens Marcel Klok, econoom bij ING, doet Nederland het beter doordat de lockdown hier minder streng was dan in andere landen: we konden nog de straat op en boodschappen doen. Ook beschikt Nederland over een goede ict-infrastructuur, waardoor werknemers makkelijk thuis konden werken en productief bleven tijdens de lockdown. De economie lag dus niet helemaal plat.

Groei verwacht

Wellicht kunnen we moed putten uit het feit dat de uitgaven van consumenten de laatste weken weer aantrekken, doordat de lockdown stap voor stap is opgeheven. Nederlanders kunnen weer op vakantie, naar restaurants of cafés en naar pretparken. In april stonden de consumentenuitgaven nog 17 procent in de min, maar in de loop van het tweede kwartaal gingen de bestedingen weer wat omhoog.

Klok gaat er van uit de economie in het derde kwartaal weer wat zal groeien ten opzichte van de maanden die achter ons liggen, al zal de werkelijkheid weerbarstiger zijn dan de cijfers. “Veel bedrijven moeten nog beginnen aan reorganisaties. De werkloosheid zal nog verder oplopen,” zegt hij.

Beeld Laura Van Der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden