Nederland verliest mogelijk haar allergrootste bedrijven

Volgt Shell het voorbeeld van Unilever? Ook Ben van Beurden, de bestuursvoorzitter van Shell, zinspeelt op het vertrek van het hoofdkantoor uit Nederland.

Ben van Beurden, ceo van Shell, sluit een vertrek van het hoofdkantoor van de multinational uit Nederland niet langer uit. Beeld AFP

Na Unilever overweegt nu ook Shell zich terug te trekken uit Nederland en volledig Brits te worden. In dat geval verdwijnt het geelrode logo van Shell, met de alom bekende schelp, uit de skyline van Den Haag. Het hoofdkantoor zal dan worden verplaatst naar Londen. Mocht dat gebeuren dan verliest Nederland twee van haar allergrootste bedrijven.

Optie

Volgens de bestuursvoorzitter van Shell, Ben van Beurden, is er nog geen besluit genomen maar ligt de optie van een vertrek wel op tafel. “Na de crisis wil ik dat we beter zijn gepositioneerd voor een veranderende wereld,” aldus de ceo van de Nederlands-Britse multinational. Van Beurden deed zijn uitspraak in een interview met het Financieele Dagblad

Een woordvoerder van het bedrijf bevestigt dat het vertrek van het hoofdkantoor van Shell uit Nederland wordt gezien als een mogelijke oplossing om een einde te maken aan de dubbele aandelenstructuur waarmee het bedrijf te maken heeft. De zegsman voegt er in een adem aan toe dat het gaat om een optie. Het concern heeft geen concrete plannen om het Nederlandse hoofdkantoor te schrappen.

Het hoofdkantoor van Shell in Den Haag. Met alle uitbreidingen van de afgelopen 100 jaar is het complex een stadje geworden in de wijk Benoordenhout. Beeld ANP

Energiereus

Royal Dutch Shell plc is een onderneming naar Brits recht maar haar hoofdkwartier is gevestigd in Den Haag. De energiereus valt nu onder twee belastingregimes, van Groot-Brittannië en Nederland, en geeft twee soorten aandelen uit. Deze ‘duale structuur’ wordt gezien als een beperking en Shell wil daar al jaren van af. “Een van die oplossingen zou inderdaad een vertrek uit Nederland kunnen zijn,” aldus de woordvoerder.

Een eventueel vertrek van Shell betekent dat twee van de grootste en oudste bedrijven in Nederland hun hoofdkantoor uit Nederland halen. De wortels van Shell gaan 130 jaar terug. Een maand geleden kondigde Unilever, een multinational met dezelfde Brits-Nederlandse wortels, aan naar Londen te willen verhuizen, al ontkent het bedrijf dat de dividendbelasting hiermee te maken heeft.

In tegenstelling tot Unilever legt Shell wel een directe link met het besluit van de Nederlandse regering de dividendbelasting te handhaven. Volgens Van Beurden denkt Shell nu aan een verhuizing omdat de afschaffing van de dividendbelasting definitief van tafel is. De dividendbelasting in het Verenigd Koninkrijk staat al jarenlang op nul.

Afgelopen week meldde het concern dat het 15 tot 22 miljard dollar afschrijft op zijn olieraffinaderijen en gasvelden. Beeld Christophe Gateau/dpa

Zwaar weer

Bestuursvoorzitter Van Beurden had vorige maand al een flinke reorganisatie aangekondigd om de coronacrisis en de scherpe daling van de olie- en gasprijzen enigszins het hoofd te kunnen bieden. Het concern schrapt investeringen en bespaart op zijn kosten. Eind april nam de directie een besluit dat de aandeelhouders in het hart trof. Het altijd in beton gegoten dividend werd voor het eerst sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog verlaagd. Sinds het begin van dit jaar is de waarde van het aandeel bijna gehalveerd. Afgelopen week meldde het concern dat het 15 tot 22 miljard dollar afschrijft op zijn olieraffinaderijen en gasvelden. De waardevermindering, in het kader van een forse herstructurering, is de grootste in de geschiedenis van Shell.

Hoofdkantoor

Koninklijke Shell heeft verschillende grote vestigingen in Nederland met ruim 10.000 werknemers. Het hoofdkantoor in Den Haag is tussen 1915 en 1917 gebouwd en was het eerste volumineuze kantoor in het Benoordenhout. In ruim honderd jaar is Shell uitgegroeid tot een stadje op zich in de wijk. Op de binnenplaats van het complex staat een hotel voor trainees van het Learning Centre, dat beschikt over winkeltjes en een restaurant. Er zijn ondergrondse doorgangen onder de straat tussen het kantoor en andere gebouwen. Thema van de uitbreidingsoperatie was immers ‘verbinden en ontmoeten’.

Onderzoek

Behalve het hoofdkantoor in Den Haag, met vele honderden medewerkers, heeft het concern het Research and Technology Centre Amsterdam (STCA). In dat onderzoekscentrum, met ruim 1000 medewerkers een van de drie grootste onderzoekcentra van Shell wereldwijd, wordt onderzoek gedaan naar schone energie. Ook wordt er gewerkt aan de verbetering van productieprocessen. 

In Rijswijk werken zo’n 1500 onderzoekers, technologen, consultants en overige medewerkers aan innovatieve technologische oplossingen voor hedendaagse en toekomstige energievraagstukken. Daar is ook het belangrijkste opleidingscentrum van Shell gevestigd. In Pernis staat de grootste raffinaderij van Europa en één van de grootste ter wereld. Daar werken zo’n 2000 mensen. Er loopt een directe leiding naar Schiphol om vliegtuigen te voorzien van kerosine.

In de haven van Rotterdam heeft Shell ook 800 opslagtanks waarin ruim 5 miljard liter brandstof kan worden opgeslagen. In Moerdijk maakt Shell chemische producten op basis van aardolie. Er werken ruim 800 medewerkers en meer dan 500 aannemers. Het is een van de grootste chemische complexen van Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden