Nederland niet klaar voor coronawinter: ‘Bespreek nu dilemma’s rond coronapas en vaccinatiedwang’

Er is geen tijd te verliezen bij de voorbereiding op een nieuwe coronagolf. Heikele discussies over thema’s als vaccinatiedwang, coronapas en avondklok moeten niet weer doorgeschoven worden, oordelen tal van adviesraden in een nieuwe rapportage.

Niels Klaassen
Minister Ernst Kuipers van Volksgezondheid moet vaart maken met de voorbereidingen op een nieuwe coronagolf, zeggen adviesraden. Beeld ANP
Minister Ernst Kuipers van Volksgezondheid moet vaart maken met de voorbereidingen op een nieuwe coronagolf, zeggen adviesraden.Beeld ANP

De politiek moet vaart maken met voorbereidingen op een nieuwe coronagolf en nu ook discussiëren over gevoelige onderwerpen als vaccinatiedwang, coronapas en avondklok.

Dat concluderen de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid en tal van adviescolleges (zoals de Raad van State en de KNAW) vandaag in een gezamenlijk rapport.

Daarin dringen de adviescolleges aan op een aanpak waarbij politiek en samenleving de reële coronascenario’s – van verkoudheid tot ‘worst case’ – voorbereiden en helemaal uitwerken, inclusief dus een juridisch instrumentarium voor het geval er noodmaatregelen nodig zijn. Of er een nieuwe grote virusopleving komt, is erg onzeker, maar er moet rekening mee worden gehouden, stellen de adviseurs.

‘Bespreek kwesties’

“Het is goed dat de overheid überhaupt in deze scenario’s denkt, maar de volgende stap komt nog niet zo van de grond. Je moet het over die ingewikkelde dilemma’s hebben,” zegt WRR-voorzitter Corien Prins.

“Dat zou je per onderwerp nú moeten doen, als het relatief luw is. Het is ingewikkeld, als burger wil je misschien niet denken aan worstcasescenario’s, maar de politiek is daar juist voor.”

Eerder concludeerde de Raad van State al dat de wettelijke gereedschapskist te klein is: in de voorgestelde wijziging van de Wet publieke gezondheid ontbreken vooralsnog ingrijpende middelen als de schoolsluiting, het coronatoegangsbewijs en de avondklok.

En tot dusver zijn (politieke) discussies over ingrijpende maatregelen niet uitgebreid gevoerd. De avondklok werd begin 2021 halsoverkop ingevoerd en sneuvelde bijna in de rechtbank. De discussie om ongevaccineerden te weigeren in horeca met de 2G-coronapas is in de Tweede Kamer niet gevoerd. Door gebrek aan politieke steun werd het instrument nog voor het inhoudelijke debat geschrapt.

Psychologisch fenomeen

Door de stapeling van crises – de oorlog in Oekraïne, asielopvang, koopkracht – dreigt de overheid ‘van crisis naar crisis te hollen’. ‘Het risico bestaat dan dat politiek en samenleving pas beginnen met de voorbereiding wanneer het opnieuw crisis is,’ schrijven de adviseurs.

Het is psychologisch menselijk om niet te willen denken aan de heftigste scenario’s en gevolgen, maar beleidsmatig is het onverstandig: “Het gaat er niet om dat je er nu een klap op geeft en daartoe besluit,” zegt Prins. “Maar het gaat er wel om dat je belangen afweegt in een rustige tijd, de tijd daarvoor neemt en dan het besluit weloverwogen kunt nemen, zodat alle voors en tegens voor iedereen helder zijn.”

Als de politiek dit niet doet, kalft het draagvlak voor het virusbeleid af. “We moeten de samenleving meenemen en serieus nemen, dat is een van de lessen. Dan moet je niet wachten tot onder druk alles vloeibaar wordt op het hoogtepunt van een crisis en dan patsboem links of rechts afslaan.”

Het kabinet belooft nog met nieuw coronabeleid te komen voor komende winter. Deze maand komen de sectorplannen, daarin staan regels voor bedrijven en instellingen per coronarisiconiveau.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden