In Amsterdam werden dit jaar 1416 demonstraties aangemeld, gerekend tot halverwege december – dat is dus exclusief spontane acties.

PlusAchtergrond

Nederland in 2019: van de ene naar de andere demonstratie gaan

In Amsterdam werden dit jaar 1416 demonstraties aangemeld, gerekend tot halverwege december – dat is dus exclusief spontane acties. Beeld Marit Goossens

Nooit eerder werd er meer gedemonstreerd in Nederland dan het afgelopen jaar. Het protest is tegenwoordig van iedereen: van de klimaatspijbelende scholier tot de boer die op zijn trekker het Malieveld in een modderpoel verandert. ‘Het komt in golfbewegingen en nu is er springvloed.’

 Daar sta je dan in je pyjama en je blauwe badjas voor de deur van de burgemeester, teddybeer stevig onder de arm. Het vriest en het is vroeg. Protest. ‘HVV, weg ermee!’ 

Misschien nog even oefenen op een catchy leus, maar het komt erop neer dat de studenten het niet langer wensen te pikken dat ze hun kamer­tje kwijtraken door een nieuwe huisvestingsverordening van de gemeente. Die moet, aldus de wethouder, voorkomen dat de hele stad wordt opgedeeld in kleine duurbetaalde wooneenheden, waardoor gewone gezinnen het nakijken hebben.

De camera’s zoemen, de microfoons staan open. ’s Avonds is de actie te zien op de journaals van de NOS en RTL, de volgende dag staan er foto’s in de kranten.

Nooit eerder is ze de straat op gegaan, zegt de tevreden initiatiefnemer Sarah Julie Bronkhorst (19), een eerstejaars student PPLE (politics, psychology, law and economics) die zelf in een dispuutshuis van het Amsterdamsch Studenten Corps woont. “Misschien komt het doordat Nederland altijd goed voor ons heeft gezorgd dat er een soort luiheid is ontstaan, maar die is nu wel weg.”

Overmoedig: “Laat dit het begin zijn van een wereldwijde beweging van studenten die in pyjama demonstreren voor de vrede. Je moet groot durven denken, nietwaar?”

De socialistische wethouder Laurens Ivens staat erbij en kijkt ernaar. Goedkeurend knikje. Het is al even geleden dat hij studenten zag demonstreren. De ware activist verloochent zich niet, al is het protest dit keer tegen hemzelf gericht. “Er borrelt iets,” zegt de SP’er. “Er is onvrede in het land. De mensen nemen weer het heft in handen. Hoge piefen zoals ik worden niet meer automatisch geloofd. Dat kan ik natuurlijk alleen maar toejuichen.”

Zwarte Piet, keppeltje, veganisten

Protesteren in Nederland, tegen de klippen op. Studenten streden voor hun huisvesting en hun geld, supporters van Ajax togen naar Den Haag omdat ze uitkaartjes wilden voor de wedstrijd tegen ADO. Op de Dam verschenen op een mooie zomerdag duizend veganisten om hun zaak te bepleiten, terwijl honderden taxichauffeurs naar het Malieveld reden omdat ze een wettelijke stop willen op het aantal collega’s. Er werd pro- en anti-Zwarte Piet gedemonstreerd, mensen gingen de straat op om zich uit te spreken tegen het boerkaverbod of voor het recht om ongestoord een keppeltje te dragen. Het protest is tegenwoordig van iedereen.

“Het recht om te demonstreren is een democratische verworvenheid en kan nauwelijks worden overschat,” zegt Berend Roorda, universitair docent demonstratierecht in Groningen. Verbied het en je hebt de poppen aan het dansen. “Demonstraties hebben een stabiliserende werking: als je protesten de ruimte geeft, voelen demonstranten zich gehoord en zullen ze het minder snel zoeken in verdergaande acties.”

De grens? “Als protesten uitmonden in geweld en worden gebruikt als dwangmiddel. Boeren die met hun trekkers het provinciehuis binnenrijden om hun zin te krijgen of omstanders in gevaar brengen door hekken omver te rijden, Friezen die de snelweg blokkeren om het andere demonstranten onmogelijk te maken om te

demonstreren. Dan valt het protest niet meer onder het grondwettelijk beschermde recht op demonstratie en moet de overheid ingrijpen. Maar verder? Laat vooral gaan.”

En inderdaad, dat doet Nederland: zich laten gaan. Dit jaar meer dan ooit. In Amsterdam werden in 2014 220 demonstraties aangemeld bij de gemeente, in 2018 waren het er al 1081 en dit jaar 1416, gerekend tot halverwege december – dat is dus exclusief spontane acties. 

In Den Haag, aan het begin van deze eeuw goed voor zo’n 350 demonstraties per jaar, werden in 2017 1302 demonstraties aangemeld, een jaar later waren het er 1607. En dit jaar is het er zeker niet minder op geworden, aldus een woordvoerder van de gemeente.

Klimaatmars

Een ontzagwekkende hoeveelheid, waarbij aangetekend dat veruit de meeste demonstraties bestaan uit minder dan vijftig mensen en gaan over internationale kwesties: de Oeigoeren, Chili, Libanon, Turkije en natuurlijk het aloude conflict tussen Israël en de Palestijnen, dat wekelijks op de Dam wordt uitgevochten.

Maar toch: niet alleen de hoeveelheid demonstraties en de diversiteit ervan is opvallend, ook de omvang van de onvrede is regelmatig groot. Een klimaatmars in Amsterdam trok in maart 40.000 deelnemers, terwijl het die dag stroomde van de regen. In september deden 35.000 mensen het protest nog eens dunnetjes over in Den Haag, terwijl een week later honderden klimaatdemonstranten de confrontatie met de Amsterdamse politie aangingen tijdens een blokkade van de Stadhouderskade.

Eind mei lag in het hele land het openbaar vervoer plat om betere pensioenen af te dwingen. Boeren veranderden in oktober tot twee keer toe het Malieveld in de binnenstad van Den Haag in een modderpoel en veroorzaakten met hun tractoren een recordfile van 1100 kilometer, omdat ze zich in hun voortbestaan bedreigd voelen door de stikstofmaatregelen van het kabinet. 

Aan het eind van de maand was het de beurt aan duizenden bouwers die hun protest kracht bijzetten door ruim 1100 machines en vrachtwagens op het veld te parkeren. Tegen de 40.000 leraren demonstreerden in maart voor beter onderwijs. In november mondde dat uit in een landelijke staking en bleven meer dan vierduizend scholen dicht. Een staking in de zorg had tot gevolg dat ruim negentig procent van de ziekenhuizen eind november op halve kracht draaide.

De mythische jaren zestig

Een ongemakkelijk soort onvrede in tijden van economische voorspoed? Het is maar hoe je het bekijkt. “Mensen demonstreren als er hoop op verbetering is,” zegt Jan Willem Duyvendak, hoogleraar sociologie aan de UvA en rector van onderzoeksinstituut Nias. “Als het crisis is, begrijpen ze heus wel dat er wordt bezuinigd, maar als ze zien dat het economisch goed gaat met het land, dan denken ze al snel: waarom profiteer ik daar niet van mee?”

Als je kijkt naar de cijfers op de lange termijn, rekent VU-hoogleraar sociale verandering en conflict Jacquelien van Stekelenburg voor, werden in de westerse wereld de mythische jaren zestig in 2009 ingehaald. Sindsdien is het aantal protesten alleen maar toegenomen.

“Demonstraties komen in golfbewegingen,” zegt ze. “En nu is er springvloed.” Met nog wel een kleine relativering: in de protestluwe jaren tachtig liepen in Amsterdam en Den Haag meer dan een half miljoen mensen te demonstreren tegen de komst van kruisraketten en in 2004 demonstreerden 300.000 mensen tegen het kabinet-Balkenende II. Kom daar nog maar eens om.

In Den Haag, aan het begin van deze eeuw goed voor zo’n 350 demonstraties per jaar, werden in 2017 1302 demonstraties aangemeld, een jaar later waren het er 1607. En dit jaar is het er zeker niet minder op geworden, aldus een woordvoerder van de gemeente.Beeld Marit Goossens

Het is vooral de verscheidenheid aan demonstraties die Van Stekelenburg de laatste jaren opvalt. De ouderwetse vakbondsdemonstraties om geld hebben plaatsgemaakt voor nieuwe thema’s: het milieu natuurlijk, maar ook ongelijkheid, internationale solidariteit en de positie van minderheden. Mensen gaan niet alleen de straat op voor de eigen portemonnee, maar ook omdat ze zich serieus zorgen maken over hun beroep: kunnen ze nog wel fatsoenlijk onderwijs bieden of goede gezondheidszorg?

Ze spreekt over vlammetjes, die het protest doen starten of aanwakkeren, tegenwoordig geholpen door de ongekende mobiliserende kracht van sociale media. Demonstraties in het buitenland, die zich als een virus over de wereld verspreiden met aansprekende leiders als de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg. Bouwers die zien dat de boeren wat bereiken en dus ook de straat opgaan. Zien demonstreren doet demonstreren.

Wat ook helpt: een maatschappelijk klimaat waarin we al snel met verhitte hoofden tegenover elkaar staan. Demonstraties en tegen­demonstraties, of het nu gaat om Zwarte Piet, het klimaat of de vermeende islamisering van het land. Niets mobiliseert makkelijker dan een boze tegenstander.

Iedereen georganiseerd

Van Stekelenburg: “Elke groepering die pijn voelt, denkt tegenwoordig: wat die anderen kunnen, dat kunnen wij ook.”

In de woorden van Duyvendak: door een stijgend opleidingsniveau weten meer mensen de weg naar de politiek te vinden en meer mensen vinden ook dat diezelfde politiek naar hen moet luisteren. Steeds meer mensen hebben ook de middelen om zich te organiseren: geld, een organisatie, mensen die de boodschap helder kunnen verwoorden en ruime toegang tot sociale media – wie geen gebruikmaakt van Facebook kan een grote opkomst tegenwoordig wel ver­geten.

“Wat mij opvalt,” zegt hij, “is dat alle generaties meedoen. Van de babyboomers die er in de jaren zestig mee zijn begonnen tot scholieren die de klas uitlopen om te gaan spijbelen voor een beter klimaat. Ook nieuwe groepen gaan tegenwoordig de straat op. Voor het eerst zien we Nederlandse Surinamers met voldoende zelfbewustzijn om hun recht op te eisen. Alle klassen, alle beroepsgroepen mobiliseren zich.”

En: “De ‘gewone Nederlander’ heeft zich gemeld. Meerderheden stellen zich op tegenover minderheden en doen alsof ze zelf een minderheid zijn. Er is zelfs al een poging gedaan om een demonstratie van hetero’s van de grond te krijgen. Populisme is ook een soort van democratiseringsbeweging. Mensen die zich van de politiek hadden afgewend, stemmen weer en gaan ook de straat op. Politici als Geert Wilders en Thierry Baudet melden zich nu als spreker bij dergelijke demonstraties.”

De grootste gemene deler van al dat protest? Een verbreding van de thematiek, in elk geval. Maar vooral ook een versmalling van de interpretatie ervan, aldus Duyvendak. “Alles wordt vertaald naar identiteit: de boer die staat voor de echte Hollandse gehaktbal versus de milieuactivist die vindt dat we alleen nog wortelsoep mogen eten. De stad versus het platteland, de elite versus de gewone man. Je kunt je afvragen of dat terecht is. Misschien maakt die boer zich wel degelijk gewoon zorgen over zijn bedrijf en die milieuactivist over de opwarming van de aarde.”

Mag je altijd demonstreren als je het ergens mee oneens bent?

Iedereen heeft, aldus de Groningse universitair docent demonstratierecht Berend Roorda, het recht om te demonstreren op grond van artikel 9 van de Grondwet. Dat recht houdt in dat je samen met één of meer personen in het openbaar een mening mag uiten. De inhoud van die meningsuiting doet er niet toe. Het recht om te demonstreren is geen absoluut grondrecht. Artikel 9 lid 2 van de Grondwet en de demonstratiewet (de Wet openbare manifestaties) bieden de burgemeester de bevoegdheid om een demonstratie te beperken en in een uiterst geval zelfs te verbieden. 

Dit mag hij of zij alleen doen wanneer dit noodzakelijk is in het kader van drie doelcriteria: de bescherming van de gezondheid, het belang van het verkeer en ter bestrijding of voor­koming van wan­ordelijkheden. De burgemeester mag zich niet bemoeien met de inhoud. Sterker nog, als de (controversiële) inhoud van een demonstratie aanleiding geeft tot vijandige reacties en tegendemonstraties, is de burgemeester verplicht om zich in te spannen om de demonstratie toch door te kunnen laten gaan. Die verplichting gaat zo ver dat de burgemeester, indien nodig, bij een demonstratie meer politie zal moeten inzetten dan bij een risicowedstrijd in het betaald voetbal.

Als zelfs een zodanige politie-inzet wanordelijkheden niet kan voorkomen, pas dan kan de burgemeester overgaan tot een demonstratieverbod. Betekent dit dat je alles maar mag roepen bij een demonstratie? Nee, dat niet, maar het is niet aan de burgemeester om hier wat aan te doen. Het is aan de officier van justitie om op te treden tegen individuele demonstranten die zich schuldig maken aan strafbare uitlatingen zoals haatzaaien en beledigen van een groep mensen. Dit kan echter enkel repressief. Tegen de demonstratie als zodanig mag niet worden opgetreden.

Zo wordt een proteststem effectief

Waarom zou je protesteren? Waarom al die moeite? Hoe val je op? Wanneer krijg je je zin? Alleen al in Den Haag en Amsterdam werden dit jaar meer dan drieduizend demonstraties aangemeld bij de gemeente. Als daarvan één procent prominent het nieuws haalt, is het veel. En daar is het toch allemaal om begonnen: het nieuws halen om daarmee het onderwerp van protest onder de aandacht te brengen van de politiek of de medeburgers.

Effectief protesteren kan op twee manieren, zegt Jan Willem Duyvendak, hoogleraar sociologie aan de UvA en rector van onderzoeksinstituut Nias: het moet radicaal zijn of massaal.

“Demonstreren is bijna een dagelijkse bezigheid geworden. Het is best moeilijk om dan nog op te vallen. Doe iets nieuws: rij met een tractor het Malieveld op of blokkeer een kruispunt. En als je die originaliteit niet hebt, zorg er dan voor dat je met veel bent.”

Tegenwoordig worden acties vaak georganiseerd via losse netwerken, zegt VU-hoogleraar sociale verandering en conflict Jacquelien van Stekelenburg. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van sociale media. “Soms blijft dan onduidelijk waar het protest over gaat en wie er op aanspreekbaar is, maar het is in elk geval wel vaak heel verrassend.”

En daarmee al een stuk effectiever. Van Stekelenburg: “Om op te vallen, kan het heel nuttig zijn om een klein beetje geweld te gebruiken. Maar niet te veel, want anders gaat het de volgende dag alleen nog maar over dat geweld en niet meer over het doel van het protest.”

Hier rukte men het afgelopen jaar voor uit

 7/2 Spijbelactie voor het milieu in Den Haag, 15.000 scholieren

11/3 Klimaatmars in Amsterdam, 40.000 demonstranten

15/3 Demonstratie voor beter onderwijs in Den Haag, 40.000 leraren

23/3 Anti-racisme­demonstratie in Amsterdam, 10.000 demonstranten

1/5 Op het Museumplein, 5000 demonstranten voor de Dag van de Arbeid

28/5 Landelijke staking in het openbaar vervoer voor betere pensioenen

27/9 Klimaatstaking in Den Haag, 35.000 mensen

1/10 Begin van het boerenprotest in Den Haag, boeren veroorzaken 1100 kilometer file

7/10 Blokkade van de Stadhouderskade door demonstranten van Extinction Rebellion

12 /10 Blokkade demonstranten van Extinction Rebellion van de Blauwbrug Amsterdam

16/10 Opnieuw boeren­protesten in Den Haag

30/10 Duizenden bouwers bezetten met 1100 machines en vracht­wagens het Malieveld in Den Haag

6/11 Landelijke leraren­staking, meer dan 4000 scholen blijven dicht

20/11 Staking in de zorg, meer dan 90 procent van de ziekenhuizen draait op halve kracht

18/12 Boeren blokkeren opnieuw de wegen en eisen zendtijd in ­Hilversum

‘Straat blokkeren, waarom niet?’ 

Evaline Vink

Evaline Vink (22), student en parttime projectassistent bij de gemeente Amsterdam, demonstreerde voor strengere klimaatmaatregelen.

“Ik ben best boos dat er niet naar mijn generatie wordt geluisterd. Ik ben gestopt met vliegen en met het eten van vlees, maar de politiek neemt nauwelijks serieuze maat­regelen om het klimaat te verbeteren. Dat voelt alsof we in de steek worden gelaten. Ik werd door de mensen van Extinction Rebellion gevraagd mee te doen aan de blokkade van de Stadhouderskade en dacht: waarom niet? Ik heb me opgegeven voor het arresteerbare team. Als je dan toch een statement maakt, doe het dan goed. Zo’n klimaatmars, dat is leuk en gezellig, maar na afloop heeft niemand het er meer over. Mijn ouders waren nerveus toen ik vertelde dat ik de weg ging blokkeren, maar ze stonden achter me. Ik was zelf ook zenuwachtig. Ik dacht: die agenten gaan ons met plezier in elkaar timmeren, maar dat viel reuze mee. Het bleken heel vriendelijke mensen.”

‘Individu kan het verschil maken’ 

Yuki Hochgemuth

Yuki Hochgemuth (20), student, demonstreerde voor de verkrijgbaarheid van de overtijdpil.

“Het gaat mij erom dat vrouwen zelf kunnen bepalen wat ze doen met hun lichaam. Ik heb me twee jaar geleden aangesloten bij De Bovengrondse, een feministisch platform, en spreek me al jaren online uit. Je kunt stellen dat ik een internetactivist was. Tot mijn moeder zei: waarom ga je niet een keer de straat op om je stem te laten horen? Dat hoefde ze geen twee keer te zeggen. Ik ging naar Den Haag om te protesteren voor de overtijdpil bij de huisarts – nu kun je die alleen nog krijgen bij een abortuskliniek. Ik kende er niemand, ik heb ‘Een overtijdpil is niet crimineel’ op mijn buik geschreven en mijn shirt omhoog gehouden tijdens het protest. Het was de eerste keer en het gaf me een goed gevoel, protesteren. Ik heb het gevoel dat ik als individu een verschil kan maken. Dat is anders dan wanneer ik er alleen over had getwitterd.”

‘Blijkbaar is staken nodig’

Denise Ramp

Denise Ramp (31), verpleegkunde oncologie en hematologie, demonstreerde voor een hoger loon en betere arbeids­voorwaarden in de zorg.

“De werkdruk is ontzettend hoog en de patiënt staat altijd op nummer een. Verpleegkundigen kunnen daarom niet even staken. Ik ben blij dat we het onderling hebben opgelost; we gingen in groepjes staken. Het was maar kort, maar het voelt wel alsof ik heb bijgedragen aan de noodkreet: de zorg moet er geld bij krijgen. Ik vind ook echt dat we het verdienen, die vijf procent loonsverhoging. Ik werk vaak door in pauzes, draai extra diensten en heb zelfs van ziekenhuis moeten wisselen door de barre arbeidsomstandigheden. Vorig jaar heb ik ontslag genomen bij het OLVG in West om in het Flevoziekenhuis in Almere te gaan werken. Het was een budgetkwestie: ik woon in Lelystad en betaalde maandelijks zo’n driehonderd euro reiskosten uit eigen zak.Hoewel we nog steeds niet de loonsverhoging hebben waar we om vroegen, zijn we op de goede weg. Blijkbaar is staken nodig in deze tijd om iets voor elkaar te krijgen.”

‘Onze toekomst staat op het spel’

Morris van Zanten

Morris van Zanten (29), boer, demonstreerde meermaals tegen het stikstofbeleid.

“Het was ontzettend lastig plannen. Ik moest wel protesteren tegen de stikstofplannen. De overheid ontmoedigt de jeugd boer te worden en onze toekomst staat op het spel. Tegelijkertijd heb ik ook een bedrijf dat ik moet runnen. Je kunt als boer niet zomaar even weg. Het was logistiek moeilijk, maar het is gelukt. Ik ben twee keer naar Den Haag gegaan en ben in Haarlem geweest, een keer op Schiphol, een keer heb ik met mijn tractor de afrit van de A10 geblokkeerd en op de Dam was ik ook met mijn tractor. Het gaf me veel voldoening. Als ze de plannen de veestapel te halveren doorzetten, kan ik in ieder geval zeggen dat ik er alles aan heb gedaan om het tegen te houden. En het was ook bevredigend om te zien dat de burgers achter ons stonden. Er werd gezwaaid, mensen staken hun duim op, dat laat wel zien dat de boeren het goed doen. En het bewijs is er: als we die reeks demonstraties niet hadden gehad in oktober, waren de plannen hoogstwaarschijnlijk doorgezet. Nu is het afwachten. Mochten er nog meer acties nodig zijn om de toekomst van boeren veilig te stellen, ben ik er weer bij.”

‘We moeten het maar slikken’

Jan ten Wolde

Jan ten Wolde (50), chauffeur, was bij de bouwvakkers­demonstratie in Den Haag tegen het stikstofbeleid.

“Je moet je stem laten horen tegenwoordig. Er worden regels gemaakt van bovenaf. Wij, de mensen die het werk doen, moeten het maar slikken. Toen het stikstofbeleid werd gepresenteerd en ze de bouw stillegden, moest ik wel wat doen. De boeren vormen duidelijk éėn front, mensen uit de bouw moeten ook duidelijk maken dat ze een team zijn en wanbeleid niet pikken. Ik ben zelf chauffeur. Ik zorg dat grondstoffen van A naar B worden vervoerd. Als de bouw stilligt, heb ik ook geen werk meer. De politiek heeft niet op tijd ingegrepen bij het aanpakken van de stikstofuitstoot, maar daar kan ik als doorsneeburger toch niet de dupe van worden? Ik ben aangesloten bij ­vakvereniging het Zwarte Corps en ben naar het Malieveld gegaan om te protesteren. Het was echt een ervaring. Normaal zie ik het altijd op tv, nu was ik er onderdeel van. We waren goed vertegenwoordigd. Maar ik weet zeker: het heeft totaal geen effect gehad. De regering doet toch wat ze zelf wil.”

‘Hoge werkdruk en karig salaris’

Ibtissam Merroun

Ibtissam Merroun (24), leerkracht van groep 6, staakte voor meer geld en minder werkdruk in het onderwijs.

“Ik heb een hbo-opleiding gedaan, maar verdiende toen ik begon als leerkracht in het basisonderwijs evenveel als wanneer ik hoofd­caissière zou blijven bij de Jumbo. Dat heeft me wel doen twijfelen te beginnen. Maar ik heb een passie en een diploma dat daarbij aansluit. Inmiddels werk ik drie jaar in het onderwijs en er is niets veranderd. Daarom ben ik gaan staken. Ik voel al na drie jaar wat het gros van mijn collega’s al jaren voelt: een hoge werkdruk, karig salaris en een permanent gevoel dat ik de kinderen tekortdoe, terwijl ik echt alles geef. Het voelde goed om daar met lotgenoten te staan. Je ziet dat je niet alleen bent en het geeft een soort groepsgevoel. Of het nut heeft gehad? Nee, dat gevoel heb ik niet. Ik ben daarom begon met een pre-master pedagogische wetenschappen. Nu studeer ik twee dagen en geef ik drie dagen les. Mijn plan is te stoppen als basisschool­juf en in het hoger onderwijs les te geven. Ik ga niet wachten tot de overheid de problemen oplost.”

‘Mijn inbox zat vol haatberichten’

Merve Kaçmis

Merve Kaçmis (22) heeft een tussenjaar en protesteerde meermaals tegen Zwarte Piet.

“Nooit dacht ik: yes, ik ga demonstreren. Vooral de demonstraties tegen Zwarte Piet zijn heftig. In de aanloop ernaartoe stroomt mijn inbox vol met haatberichten, ik ben bedreigd en voel me vaak onveilig. Dat was ook zo in Alkmaarsch, waar ik actievoerde tegen Zwarte Piet. Ik was constant om me heen aan het kijken, toch blijf ik actievoeren. Zo demonstreerde ik ook meermaals op de Dam voor de ­vrijheid van Palestijnen en in Den Haag tegen het boerkaverbod. Daar stonden we met een groepje achter een lint met allemaal fotografen om ons heen. Ik voelde me als een dier in een kooi, maar ik ben blij dat ik dit doe. Of eigenlijk: ik moet dit doen. Ik had als vrouw nooit zo veel vrijheid gehad als er jaren geleden niet vrouwen op de bres waren gesprongen voor de vrouw. Nu is het mijn beurt om de volgende generaties te helpen. En het werkt. Vorig jaar demonstreerde ik nog in Hoorn tegen Zwarte Piet. Dit jaar wilden we dat weer doen, maar de organisatie heeft beloofd volgend jaar over te gaan op schoorsteenpieten. We zijn er nog niet, maar alle demonstraties leveren in elk geval iets op.”

‘Solidair met gediscrimineerde’

Marisella De Cuba

Marisella De Cuba (47), klant­adviseur, protesteerde tegen racisme op de Dam.

“Degenen die zwijgen, houden racisme en ongelijkheid in stand. Daarom moet ik actievoeren. Ik vind het belangrijk te laten zien dat ik solidair ben met mensen die gediscrimineerd worden. Niet alleen op Facebook, maar ook door fysiek aanwezig te zijn. Dan zien mensen dat ze niet alleen staan. Ik liep mee tijdens de mars tegen racisme vanaf de Dam. Het is indrukwekkend om te zien dat je met zo veel mensen hetzelfde kunt vinden. Je bent omringd met liefde, dat is mooi. Al zijn er ook pittigere demonstraties, zoals de acties tegen Zwarte Piet. Als ik daartegen protesteer, krijg ik vaak nare berichten, ik heb zelfs een keer aangifte moeten doen. Toch ga ik door met acties tegen racisme en ongelijkheid. Ik ben moeder van drie prachtige meiden, ik heb twee kleinzonen. Ik moet opstaan, zodat zij dat niet straks hoeven te doen. Demonstreren zorgt wel voor verandering. Waar eerst geen ruimte was voor een dialoog, staat de deur nu op een kier. Er is nog niet altijd begrip voor problemen die spelen, maar het feit dat we het inmiddels kunnen benoemen, is een stap in de juiste richting.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden